ایران خودرو روز گذشته قیمت ۲۵ محصول خود را به طور میانگین 40 درصد گران کرد؛ افزایشی که در برخی خودروها به حدود ۵۰ درصد میرسد و بار دیگر بحث درباره سازوکار قیمتگذاری خودرو، نقش نهادهای تنظیمگر و آثار خصوصیسازی این خودروساز را نشان میدهد. بر اساس فهرست جدید قیمتها، محصولاتی مانند پژو ۲۰۷، تارا، دنا و سورن با رشد قابلتوجه قیمت مواجه شدهاند. این افزایش قیمت در شرایطی اعلام شده که طی ماههای گذشته وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان سیاستگذار خودرو بر کنترل قیمتها و جلوگیری از رشد غیرمنطقی تأکید کرده بود.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ بیش از ۱۴ ماه از واگذاری مدیریت ایرانخودرو به یک قطعهساز (شرکت قطعهسازی کروز و متحدانش) بهعنوان بخش خصوصی میگذرد. با این حال، در این مدت مدیریت بهاصطلاح خصوصی این شرکت مدام بر طبل افزایش قیمت کوبیده است. ایرانخودرو سال گذشته در سه مرحله قیمت کارخانهای محصولات خود را افزایش داد؛ این در حالی است که کیفیت محصولات این شرکت طی این مدت تغییری نداشته است. با آغاز سال جاری نیز مدیریت ایرانخودرو در پی افزایش دوباره قیمتها بود. «نوبنیاد» در شماره ۱۳ خرداد امسال گزارش داد که این شرکت درخواست افزایش قیمت کارخانهای محصولات خود را به سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان ارائه کرده است. چند روز بعد، سازمان حمایت تأیید کرد که این درخواست در حال بررسی است. با این حال، بهنظر میرسید اختلافنظر بر سر میزان افزایش پیشنهادی مانع از نهاییشدن تصمیم شده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که بازار خودرو در اردیبهشتماه امسال بهدلیل عرضه ناکافی، جهش ۸۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمتهای بازاری را تجربه کرد. در همان مقطع، ایرانخودرو بدون اخذ مجوز از سازمان حمایت اقدام به افزایش خودسرانه قیمتها کرد؛ اقدامی که در نهایت به مسدود شدن سایت فروش این شرکت از سوی دادستانی کل کشور انجامید. با وجود این، برخورد بازدارنده دیگری با این شرکت صورت نگرفت. این افزایش قیمتها در شرایطی اعلام میشود که طی روزهای اخیر نرخ ارز با کاهش محسوسی همراه بوده است.
وزارت صمت: مجوز افزایش قیمت نمیدهیم
سیدمحمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، پیشتر تأکید کرده بود خودروسازان از افزایش قیمتهای غیرمنطقی پرهیز کنند. به گفته او، با توجه به تأمین فولاد و مواد پتروشیمی، دلیلی برای افزایش بیرویه قیمتها وجود ندارد و شرکتها باید ملاحظه مردم را در نظر بگیرند. حسین فرهیدزاده، سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان، نیز اعلام کرده بود که هرگونه تغییر قیمت باید پس از بررسی در کمیته خودرویی وزارت صمت و با تأیید سازمان حمایت انجام شود.
فرهیدزاده 19 خرداد نیز تاکید کرد که خودروسازانی که بر اساس فرمولها و ضوابط ابلاغی سازمان حمایت، دارای تعهدات معوق بیش از سقف مجاز باشند، تا زمان تعیین تکلیف این تعهدات، مجوز فروش جدید دریافت نخواهند کرد. او افزود: طبق فرمول سازمان حمایت، بر اساس نسبت تعداد خودروهای پیش فروش معوق، مدت زمان تاخیر در تحویل و حجم تولیدات شرکت یک عدد تعیین میشود که مبنای مجوز فروشهای جدید است و ممکن است برای شرکتها مختلف این عددمتفاوت باشد. رئیس سازمان حمایت تاکید کرد: ما به شرکتهایی که بد عهدی دارند مجوز فروش جدید نمیدهیم، وزارت صمت هم خدمات ارزی و گمرکی آنها را مسدود میکن، همچنین اجازه افزایش قیمت هم نخواهند داشت.
گرانی برای چهارمین بار در یک سال
واگذاری مدیریت ایرانخودرو به بخش خصوصی با وعده افزایش بهرهوری، کاهش هزینه تمامشده، ارتقای کیفیت و بهبود خدمات پس از فروش انجام شد، اما اکنون و پس از گذشت حدود ۱۴ ماه، روندها همچنان تغییری نکرده است. قیمتها یکی پس از دیگری افزایش مییابد و هزینه ناکارآمدیها همچنان بر دوش مصرفکنندگان قرار دارد. آخرین افزایش قیمت ایرانخودرو پیش از این، در بهمنماه سال گذشته و در بازهای حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد بود؛ افزایشی که پس از اجرای سیاست ارزی دولت رخ داد و موجب بالا رفتن هزینه تمامشده تولید در صنایع مختلف، از جمله خودروسازی، شد. به این ترتیب، این شرکت در سال گذشته سه نوبت محصولات خود را گران کرده بود.
در هفتههای اخیر، ایرانخودرو بار دیگر درخواست افزایش قیمت محصولات خود را به سازمان حمایت ارائه کرده بود، اما این سازمان با میزان افزایش پیشنهادی مخالفت کرد. در پی تشدید اختلافات، ایرانخودرو صبح دیروز با ارسال نامهای به اداره نظارت بر ناشران سازمان بورس، خواستار توقف نماد معاملاتی خود شد. در این نامه اعلام شده است: «هیئتمدیره در نظر دارد نسبت به اعلام قیمتهای جدید محصولات، مبتنی بر مصوبه هیئتمدیره شرکت، اقدام کند.» این شرکت همچنین تأکید کرد که در راستای حفظ منافع سهامداران، تا زمان اعلام افزایش نرخ، توقف نماد ضروری است. نامه ایرانخودرو نشان میداد که این شرکت خودروسازی به صورت رسمی سازمان حمایت را تهدید به افزایش خودسرانه قیمت محصولات خودش کرده است. چند ساعت بعد (عصر دیروز) ایرانخودرو با انتشار اطلاعیهای در سامانه کدال از افزایش قیمت ۲۵ محصول خود خبر داد. در نامه ارسالی به سازمان بورس آمده است: «پیرو اخذ مجوزهای قانونی و بر اساس بند ۱ صورتجلسه شماره ۸۴۲ مورخ ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ هیئتمدیره شرکت، فهرست قیمت محصولات تولیدی (کارخانه) اعلام میشود.»
این افزایش قیمت در شرایطی اعلام شد که تا لحظه تنظیم این گزارش، سازمان حمایت واکنش رسمی به این موضوع نداشت؛ هرچند برخی خبرگزاریها به نقل از این سازمان اعلام کردند مجوز افزایش قیمت بر اساس مصوبه شورای رقابت صادر شده است. ایسنا و فارس نوشتند: سازمان حمایت تأکید کرده ایرانخودرو بر مبنای مصوبه شورای رقابت و با توجه به افزایش هزینههای تولید مجاز به اعلام قیمتهای جدید بوده است.
بر اساس مصوبه شورای رقابت، خودروسازان موظفاند درخواست افزایش قیمت را همراه با مستندات به سازمان حمایت ارائه کنند و این سازمان یک ماه فرصت بررسی دارد. اگر قیمتهای پیشنهادی با ضوابط شورا همخوانی نداشته باشد یا بیش از رشد هزینههای تولید باشد، اصلاح آن در دستور کار قرار میگیرد. در صورتی که سازمان حمایت ظرف این مدت قیمتها را ابلاغ نکند، این موضوع بهمنزله موافقت با افزایش پیشنهادی تلقی میشود. در دورههای قبلی، رشد نرخ دلار یکی از مهمترین دلایل اعلامشده از سوی خودروسازان برای افزایش قیمت بود. با این حال، اعلام اخیر ایرانخودرو در حالی صورت گرفته که نرخ ارز در ماههای گذشته روندی کاهشی داشته است.
افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی
بر اساس فهرست جدید منتشرشده، قیمت برخی محصولات این شرکت بین ۳۰ تا ۵۰ درصد و بهطور میانگین حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است. پژو ۲۰۷ پانوراما با رشد ۴۹ درصدی بیشترین افزایش قیمت را داشته است. پژو ۲۰۷ دندهای سقف فلزی با ۴۴ درصد، سورن دوگانهسوز مخزن ۷۵ لیتری با ۴۲ درصد، تارا اتوماتیک TU5 با ۳۹ درصد، تارا V4 توربو و دنا پلاس دندهای با ۴۰ درصد نیز از جمله خودروهایی هستند که افزایش قابل توجهی را تجربه کردهاند. سایر محصولات این شرکت نیز رشد ۳۰ تا ۳۴ درصدی داشتهاند. بر اساس قیمتهای جدید، پژو ۲۰۷ با موتور TU3 بهعنوان ارزانترین محصول ایرانخودرو به یک میلیارد و ۵۰۲ میلیون تومان رسیده است. پس از آن، سورن پلاس با موتور XU7P با قیمت یک میلیارد و ۵۳۰ میلیون تومان و رانا پلاس با یک میلیارد و ۵۳۵ میلیون تومان قرار دارند.
ایرانخودرو از عصر دیروز فروش ۱۱ محصول خود را بهصورت فروش فوری و فوقالعاده از طریق اولویتبندی و با قیمتهای جدید آغاز کرده است. موعد تحویل خودروها ۳۰ و ۹۰ روزه اعلام شده و ثبتنام متقاضیان تا پایان روز جمعه ۲۹ خرداد ادامه دارد. محصولات عرضهشده شامل مدلهایی از پژو ۲۰۷، تارا، دنا، سورن و سورن پلاس است و برندگان نهایی از طریق قرعهکشی مشخص خواهند شد.