محمد قربانی

دیشب قسمت پایانی سریال «بیگانگان» از شبکه سه سیما پخش شد. این سریال فارغ از فرم و تکنیکش که نقدهای بسیاری به آن وارد است، توانست مسئله امنیت و تهدیدات پیرامونی را به یکی از محورهای اصلی خود تبدیل کند. «بیگانگان» در طول پخش خود کوشید موضوعی حساس و واقعی را در قالبی نمایشی به مخاطب ارائه دهد. موضوعی که برای جامعه امروز ایران بیش از پیش مورد توجه است: امنیت ملی.
مهمترین دستاورد مضمونی سریال آن بود که امنیت را از یک مفهوم کلی و دور از ذهن، به مسئلهای عینی و روزمره تبدیل کرد. این مجموعه نشان داد تهدیدات تروریستی تنها در میدان نبرد یا مرزها شکل نمیگیرند، بلکه میتوانند از مسیر نفوذ، فریب، شبکهسازی پنهان و ایجاد آشوب اجتماعی نیز بروز پیدا کنند. از این منظر، سریال توانست تصویری چندلایه از خطرات گروههایی مانند داعش و جریانهای مشابه ارائه دهد.
«بیگانگان» همچنین به نقش نهادهای امنیتی و نظامی کشور در حفظ ثبات داخلی پرداخت. در طول داستان، مخاطب با بخشی از پیچیدگیها و دشواریهای مقابله با تهدیدات سازمانیافته آشنا میشود. تهدیداتی که معمولاً بخش زیادی از آنها از چشم افکار عمومی پنهان میمانند. سریال با روایت این تلاشها یادآوری کرد که آرامش اجتماعی نتیجه تلاشهای مستمر و پرهزینه است.
یکی دیگر از نقاط مهم مجموعه، توجه به بُعد اجتماعی مسئله تروریسم بود. سریال نشان داد افراد عادی جامعه نیز ممکن است ناخواسته درگیر پروژههای خرابکارانه شوند یا تحت تأثیر فرقههای انحرافی قرار بگیرند. به این ترتیب، این ثر تنها به نمایش درگیری نیروهای رسمی با دشمن نپرداخت، بلکه مسئولیت اجتماعی شهروندان و اهمیت آگاهی عمومی را نیز برجسته کرد.
پخش این سریال در مقطعی که منطقه با تنشها و ناامنیهای متعددی مواجه و جنگ میهنی ایران اسلامی علیه متجاوزان برقرار است، به مضمون آن معنا و اهمیت بیشتری بخشید. «بیگانگان» در پایان مسیر خود یادآور شد که ثبات و امنیت، سرمایهای بدیهی و همیشگی نیستند، بلکه نیازمند مراقبت دائمی، انسجام ملی و آمادگی مستمر هستند. از همین رو، این مجموعه را میتوان اثری دانست که فراتر از سرگرمی، کوشید درباره یکی از مهمترین مسائل امروز جامعه سخن بگوید.