طی چند روز گذشته بازار طلا و سکه شاهد نوسانات قابل توجهی بوده است؛ نوساناتی که برخلاف انتظار، بیشتر از آنکه تحت تأثیر تغییرات قیمت جهانی طلا باشد، از تحولات بازار ارز داخلی تأثیر گرفته است.
در حالی که قیمت جهانی طلا دیروز حدود ۱۵۰ دلار کاهش داشته و طبیعتاً چنین افتی میتوانست موجب کاهش محسوس قیمتها در بازار داخلی شود، اما رشد قابل توجه نرخ دلار در بازار آزاد غیررسمی، مسیر بازار را تغییر داد. بهگونهای که نرخ ارز در بازار آزاد طی یک جهش ناگهانی از حدود ۱۶۳ هزار تومان به محدوده ۱۷۷ هزار تومان افزایش پیدا کرد؛ همین موضوع اثر کاهشی افت قیمت جهانی طلا را خنثی کرد؛ البته در ادامه روز بازار تا حدی قیمتها تعدیل شد.
افزایش نرخ ارز باعث شد قیمتها در بازار طلا و سکه نیز با نوسان همراه شود. بهطوری که قیمت سکه دیروز در مقطعی تا حدود ۲۰۹ میلیون تومان هم افزایش یافت، اما پس از تعدیل نرخ ارز، حدود 203 میلیون تومان کاهش پیدا کرد. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز تا نزدیک ۲۰ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بالا رفت، اما با فروکش کردن هیجان بازار بخشی از این افزایش اصلاح شد و به حدود 20 میلیون تومان بازگشت. بررسی شرایط بازار نشان میدهد که عامل اصلی این نوسانات، افزایش تقاضا در بازار ارز بوده است. در این میان دو عامل مهم بیش از سایر عوامل در رشد نرخ ارز نقش داشتهاند.
نخست، از سرگیری پروازهای خارجی است. به دلیل جنگ، سفرهای خارجی انجام نمیشد، اما با باز شدن پروازها، تقاضای خرید ارز برای سفرهای خارجی افزایش یافته است. طبیعی است که وقتی تقاضا در بازار آزاد بالا میرود و همزمان عرضه قابل توجهی به بازار تزریق نمیشود، قیمتها با افزایش مواجه میشوند.
عامل دوم به افزایش تقاضای تجاری مربوط میشود. بسیاری از تجار با باز شدن مسیرهای سفر و تجارت به دنبال واردات کالا هستند. این واردات در بسیاری از موارد از طریق خرید ارز در بازار آزاد انجام میشود و همین موضوع تقاضا برای ارز را بیشتر کرده است؛ کالاهایی مانند لوازم آرایشی و سایر محصولات وارداتی از جمله این موارد هستند.
در کنار این عوامل، بخشی از تقاضا نیز به فعالیتهای غیررسمی و قاچاق مربوط میشود که بهطور طبیعی از بازار آزاد ارز تأمین میشود. بنابراین میتوان گفت افزایش قیمت طلا و سکه در روزهای اخیر بیش از هر چیز نتیجه رشد نرخ ارز و افزایش تقاضا در بازار ارز آزاد بوده است، نه تحولات بازار جهانی طلا.