
به گزارش گروه اقتصادی نوبنیاد، پل کروگمن، اقتصاددان برنده جایزه نوبل، در مقالهای با انتقاد از پیشبینیهای صندوق بینالمللی پول نوشت: بیشتر این پیشبینیها به اندازه کافی هشداردهنده نیستند، زیرا با حدس قیمت نفت آغاز میشوند؛ روشی که به اعتقاد او اشتباه است. به گفته کروگمن، تحلیل باید از محدودیت فیزیکی عرضه آغاز شود، چرا که در حال حاضر ۲۰ درصد نفت جهان جریان ندارد.
کروگمن در این یادداشت که در نیویورکتایمز منتشر شده مینویسد از آنجا که مردم در کوتاهمدت نمیتوانند بهراحتی به منابع انرژی دیگر روی بیاورند یا عادات رانندگی خود را تغییر دهند، مهمترین راه کاهش تقاضای نفت ایجاد یک رکود جهانی است؛ وضعیتی که در آن مردم کمتر مصرف میکنند و تولید نیز کاهش مییابد. اقتصاددانان این پدیده را «نابودی تقاضا» مینامند. او بحران کنونی را با شوک نفتی سال ۱۹۷۳ مقایسه میکند. در آن زمان عرضه نفت حدود ۱۷.۵ درصد پایینتر از روند پیش از بحران قرار گرفت و رشد اقتصادی نیز حدود ۷.۵ درصد کمتر از مسیر قبلی خود شد.
کروگمن هشدار میدهد اگر کاهشی مشابه در شرایط کنونی رخ دهد، جهان با «رشد صفر یا حتی منفی برای دو سال» روبهرو خواهد شد؛ وضعیتی که بسیار بدتر از پیشبینی رشد ۳ درصدی صندوق بینالمللی پول است.
با این حال او سه عامل را مطرح میکند که میتواند شدت بحران را کاهش دهد. نخست امکان دستیابی به توافقی که بر اساس آن آمریکا با اعلام پیروزی در ظاهر، در عمل شکست را بپذیرد و زمینه باز شدن تنگه فراهم شود. دوم آنکه اقتصاد جهان امروز نسبت به سال ۱۹۷۳ نفت کمتری به ازای هر دلار تولید ناخالص داخلی مصرف میکند. سوم نیز این است که در صورت فراهم شدن یک تا دو سال زمان، جهان نسبت به دهه ۱۹۷۰ آسانتر میتواند به منابع انرژی جایگزین روی بیاورد.
با وجود این عوامل، کروگمن نتیجه میگیرد اگر تنگه هرمز سه ماه دیگر نیز بسته بماند که به گفته او سناریویی بسیار محتمل است، وقوع رکود جهانی محتمل خواهد بود. او همچنین نسبت به خطر «رکود تورمی» هشدار میدهد؛ وضعیتی که در آن رکود اقتصادی با تورم بالا همزمان رخ میدهد و مدیریت آن برای بانکهای مرکزی بهمراتب دشوارتر از رکود معمولی است.