تجربه دوجنگ اخیر 12 روزه و 40 روزه که بعد از فرآیند مذاکرات چندجانبه میان ایران و آمریکا شکل گرفت، نشان داد راهبرد مذاکره در قبال این دولت تروریستی کاربردی ندارد. چراکه خواستهها و اهداف این کشور در قبال ایران بر اساس راهبرد فشار، تحمیل و باج خواهی است. به تعبیری دیگر با توجه به تجربه دو جنگ اخیر، این موضوع که مسئولیت این دور از مذاکرات، بویژه مسئولیت پذیری تصمیم گیرندگان و افراد موثر و دخیل در این توافق بسیار مهم است. چراکه این موضوع به سرنوشت میلیونها ایرانی گره خورده و به همین جهت ضروری است مقوله مسئولیت پذیری در مذاکرات جدی گرفته شود.
روز گذشته، مسعود پزشکیان، در اظهاراتی در واکنش به توافق اخیر با آمریکا ضمن قدردانی از رئیس تیم مذاکرهکننده و وزیر امور خارجه اظهار داشت:« بیش از 90 درصد از اعضای شورای عالی امنیت ملی رای به توافق با آمریکا دادهاند» او همچنین به « انسجام و وحدت میان قوای سهگانه موثر در تصمیم گیری در خصوص توافق» اشاره کرد.
موضوعی که نشان میدهد رئیس جمهور در پی این نکته است که توافق اخیر محصول و نقطه اشتراک تمام ارکان نظام بوده است. این درحالی است که طی جنگ اخیر و با گذشت بیش از یکصد و اندی روز از آغاز جنگ، یکی از مهم ترین ارکان کشور یعنی قوه مقننه در حیاتی ترین مسائل و اتفاقات کشور و جهان، در راس امور نبوده است. بنابراین مصادره قوه مقننه به عنوان یک رکن مهم در این تصمیم گیری قابل خدشه است.
از سوی دیگر مروری بر مواضع اخیر پزشکیان در دیدار با مدیران صداوسیما حاکی از فشارهای او برای بایکوت هرگونه صدای مخالف مذاکره است. وی در این دیدار از پخش سخنان رهبر شهید انقلاب در خصوص مذاکرات انتقاد کرده و گفته بود:« کلیپهایی از بیانات رهبر شهید انقلاب درباره مذاکره بهگونهای بازنشر میشود که گویا نظام بهصورت مطلق مخالف هرگونه مذاکره بوده است، در حالی که رهبر شهید هیچگاه با مذاکره عزتمندانه، مبتنی بر اقتدار و در چارچوب منافع ملی مخالفت نداشتند و در دیدارهایی که با معظمله داشتیم، نگاه ایشان همواره مبتنی بر حفظ عزت، حکمت و مصلحت نظام بود.» به عبارت دیگر آقای پزشکیان به همراه رئیس تیم مذاکره کننده، از مسئولین اصلی این دور از مذاکرات هستند و در آینده باید پاسخگوی هرگونه نقض و بدعهدی از سوی طرف آمریکایی باشند.
علاوه بر مواضع پزشکیان؛ سخنگوی وزارت امور خارجه نیز همانند پزشکیان دراینباره طی اظهاراتی بر نقش موثر همه ارکان حاکمیت در توافق اشاره و بیان کرد:« نقش شورای عالی امنیت ملی در تصمیمسازی و تصمیم گیری درباره مذاکرات و تفاهم بسیار برجسته است» او تاکید داشت:« همه دستگاههای حاکمیتی که طبق قانون نقش و وظیفهای در روند تصمیمگیری دارند، در حوزه سیاست خارجی نقش خود را به بهترین وجه انجام دادند و بیانیه شورای عالی امنیت ملی نیز در این خصوص بسیار روشن است.» بقائی همچنین تاکید کرد: «در این زمینه ما باید خدا را شکر کنیم؛ هم به خاطر انسجام ملی و هم به خاطر اینکه در روند تصمیمگیری، حقیقتاً همه ارکان نظام با نگاهی خردمندانه و با در نظر داشتن منافع ملی، به بهترین وجه کار خودشان را انجام دادند.»
همچنین مواضع عراقچی در گفتگوی تلویزیونی مبنی بر اینکه «مذاکره باعث جنگ نشده؛ بلکه مقاومت باعث جنگ شد»! مویدی دیگر بر این نکته است که جریان خواهان سازش، نه تنها از تجارب دوجنگ اخیر درس نگرفته اند بلکه با ساختاری پیچیده در پی جاانداختن موضوع سازش و مذاکره به عنوان یک امر هماهنگ شده در تمام ارکان نظام به جامعه اند.
رئیس تیم مذاکره کننده در توافق اخیر مسئولیت دارد
پیش از این نیز مهدی محمدی، مشاور راهبردی قالیباف و از حاضرین در مذاکرات اسلامآباد در فایل صوتی که در کانال تلگرامی خود منتشر کرده بود اظهار داشت:«ریاست مجلس«قالیباف» از اول با آغاز مذاکرات بنحوی که آتش بس بشود و بعد مذاکرات شروع بشود مخالف بوده است.» موضعی که به نظر میرسد در جهت عدم پاسخگویی و مسئولیت پذیری در صورت هرگونه بدعهدی و ناسرانجامی مذاکرات با آمریکا است. به تعبیری دیگر اگر در آینده خسارتی به کشور وارد شد، مسئولین مذاکرات فعلی نمیتوانند ادعا کنند که با قسمتی از توافق مخالف یا قسمتی موافق بوده اند.