دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از مذاکرات پاکستان بین ایران و آمریکا، دستور محاصره دریایی ایران را صادر کرد. این محاصره از عصر روز دوشنبه هفته جاری به وقت تهران آغاز شد. با این حال، بنا بر اطلاعات دریافتی از برخی منابع مطلع در حوزه کشتیرانی و بنادر جنوب کشور، بر خلاف ادعای آمریکا مبنی بر محاصره دریایی بنادر ایران، روند حملونقل دریایی کشور بهصورت عادی و بدون وقفه ادامه دارد؛ یعنی تداوم فعالیت کشتیرانی ایران در جنوب نشان میدهد محاصره بنادر عملی نشده است. در همین مورد با مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین، گفتوگویی انجام دادهایم که در ادامه میخوانید.
محاصره دریایی ایران توسط آمریکا را چگونه ارزیابی میکنید و چه اثراتی برای ایران دارد؟
به نظرم این محاصره و این اقدام ترامپ یک بلوف سیاسی است. او میخواهد سایر کشورهای دنیا را درگیر کند تا به آمریکا کمک کنند از اتفاقی که در خلیج فارس افتاده رها شود. هدف او این است که با وسیع کردن میدان ضربهپذیری اقتصادهای دنیا، کشورها را دخیل کند تا یا به ایران فشار بیاورند یا کشورها به ایران توصیههایی کنند و به کمک آمریکا بیایند. هدف این است که فشار به ایران به شکل دخیل کردن سایر اقتصادها باشد تا آمریکا بتواند برای خودش همدست یا راه فرار پیدا کند.
چه اثری بر تجارت کشورمان بهخصوص صادرات نفت دارد؟
ایران از قبل تمهیداتی اندیشیده است؛ البته بستگی دارد که این محاصره چقدر طول بکشد و چه میزان جدی باشد. از زمان شروع تاکنون این موضوع خیلی جدی نبوده است؛ شاهد بودیم که بیش از ۱۰ کشتی رفتوآمد کردهاند که چند کشتی هم متعلق به ایران بوده است. ترامپ آدم متعادل و یکنواختی نیست که بتوان او را بهصورت یکنواخت ارزیابی کرد، اما به نظرم این اقدام اثر آنچنانی روی درآمد نفتی ما ندارد.
نخست اینکه کشور ما بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه نفت روی آب دارد و دوم اینکه پول نفت حدود ۴۰ تا ۵۰ روز بعد از فروش به دستمان میرسد که در کوتاهمدت این محاصره اثری نخواهد داشت. بههرحال راههای جایگزین وجود دارد؛ زیرا کشور بزرگی با مرزهای بسیار زیاد هستیم و میتوانیم این محاصره را با تغییر مسیرهای حملونقل و استفاده از امکانات کشورهای همسایه خنثی کنیم.
۲۰ تا ۲۵ درصد واردات کشورمان کالاهای اساسی است که گفته شده این کالاها مشمول تحریم (محاصره) نیست. اما ارزیابی سخت است، زیرا هنوز عملاً مشخص نیست این محاصره از کجا شروع میشود؛ همچنین زمزمههای دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا هم مطرح شده است. ترامپ همه مرزهای اخلاقی و قانونی جنگها را که بشر طی صد سال گذشته وضع کرده بود، زیر پا گذاشته است. حالا هم کار به محاصرههای اینچنینی کشیده است.
این اقدامات باعث میشود قیمت نفت افزایش بیشتری پیدا کند؟
روشن است که ترامپ دنبال ایجاد اختلال در تجارت جهانی است تا شرکایش را تشویق به مشارکت در جنگ با ایران و بازگشایی تنگه هرمز کند؛ زیرا این اختلال (افزایش قیمت نفت)، در کوتاهمدت کمترین اثر را بر اقتصاد آمریکا دارد و در مقابل، شرکایش را تشویق میکند که وارد ماجرا شوند. هدف اولیه این محاصره همین است.
واکنش چین به این تصمیم آمریکا را چطور ارزیابی میکنید؛ آیا چینیها به آمریکا تذکر دادند که در روابط ایران و چین دخالت نکند؟
چین در ارتباط با جنگها و منازعات بینالمللی معمولاً سیاست محافظهکارانهای دارد. فلسفه قدیمی چینیها این است که «وقتی دشمنت دارد اشتباه میکند، کاری نکن؛ فقط تماشا کن.» الان هم آمریکا دارد اشتباه میکند و بیشتر خودش را تحت فشار میگذارد. برای همین چین رفتار حاد و واکنش فوری و عملی نشان نمیدهد، اما آنقدر قدرت دارد که هشدارهایش میتواند روی رفتار آمریکا اثر بگذارد.