آغاز فروش ارز اربعین از روز شنبه هفته جاری، برخلاف انتظار زائران، با حاشیهای کمسابقه همراه شد؛ حاشیهای که به دلیل گرانتر بودن نرخ رسمی نسبت به بازار آزاد شکل گرفت.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ این موضوع حتی به افزایش نرخ دینار در بازار آزاد نیز دامن زد. در سال ۱۴۰۴، بانک مرکزی هر هزار دینار عراق را به طور متوسط با نرخ ۵۵ هزار تومان عرضه میکرد، در حالی که همین میزان ارز در بازار آزاد حدود ۷۰ هزار تومان قیمت داشت. در نتیجه، زائران برای دریافت سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری خود حدود ۱۱ میلیون تومان پرداخت میکردند، اما امسال شرایط تغییر کرد.
با آغاز عرضه ارز اربعین از ۲۰ تیرماه، نرخ رسمی فروش بانکها برای هر هزار دینار در محدوده ۱۲۷ تا ۱۲۹ هزار تومان قرار گرفت؛ رقمی که نه تنها تقریباً دو برابر سال گذشته بود، بلکه حدود ۱۰ هزار تومان از قیمت بازار آزاد نیز بیشتر بود. به این ترتیب، هزینه خرید سهمیه ۲۰۰ هزار دیناری از بانکها به ۲۵ تا ۲۶ میلیون تومان رسید، در حالی که تهیه همین میزان ارز از بازار آزاد حدود ۲۳ میلیون تومان هزینه داشت؛ یعنی زائران اربعین حسینی در صورت تهیه ارز خود تا سقف ۲۰۰ هزار دینار از بازار آزاد، دو میلیون تومان کمتر پرداخت میکردند؛ البته قیمت ۲۰۰ هزار دینار در روز یکشنبه به نزدیک ۳۰ میلیون تومان هم رسید.
مسئولان شعب بانکها اعلام کردند که نرخ فروش بر اساس قیمت توافقی اعلامشده از سوی بانک مرکزی تعیین شده است. در مقابل، بانک مرکزی اعلام کرد که امسال بانکها و صرافیها خود تأمینکننده منابع ارز اربعین بودهاند و در خصوص قیمت نیز با یکدیگر تفاهم کردهاند. این در حالی است که در سالهای گذشته، بانک مرکزی تأمینکننده ارز اربعین بود. همچنین، مسئولان بانک مرکزی افزایش قیمت نسبت به سال گذشته را نتیجه سیاست دولت برای یکسانسازی نرخ ارز عنوان کردند؛ سیاستی که از نیمه دیماه سال گذشته با حذف ارز ترجیحی و نزدیک شدن نرخهای رسمی به بازار آزاد آغاز شد.
مهمترین حاشیه زمانی ایجاد شد که بازار آزاد به نرخ رسمی واکنش نشان داد. تا عصر روز یکشنبه هفته جاری، هر هزار دینار عراق در بازار آزاد بین ۱۰۸ تا ۱۱۵ هزار تومان معامله میشد، اما تنها یک روز بعد (دیروز) و همزمان با اعلام نرخ رسمی در محدوده ۱۲۷ هزار تومان از سوی بانک مرکزی، قیمت بازار آزاد نیز با جهشی بیش از ۱۰ درصدی، به حدود ۱۲۰ هزار تومان رسید. فعالان بازار ارز میگویند: پایینتر ماندن نرخ آزاد نسبت به نرخ رسمی در عمل دوام چندانی ندارد و بازار خود را با نرخ رسمی تطبیق میدهد.
در نتیجه، ارزی که قرار بود بخشی از هزینههای سفر زائران را کاهش دهد، امسال خود به یکی از مهمترین دغدغههای مالی آنان تبدیل شده است. اکنون بسیاری از متقاضیان این پرسش را مطرح میکنند که وقتی خرید دینار از بازار آزاد ارزانتر از شبکه بانکی است، فلسفه اختصاص «ارز اربعین» چیست؟