محسن پوردادفر
سفر دونالد ترامپ به ترکیه و گفتوگوی او با جولانی، بار دیگر بخشی از پازل سیاست آمریکا در غرب آسیا را آشکار کرد. آنچه امروز با سرعت بیشتری در حال نمایان شدن است، همان سناریویی است که از مدتها قبل درباره آن هشدار داده میشد.
اینکه پرونده جنگندههای اف-۳۵ برای ترکیه، صرفاً به اختلاف بر سر سامانههای اس-۴۰۰ روسیه محدود نبود، بلکه این پرونده به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی و امنیتی بر آنکارا تبدیل شده است. به نظر میرسد واشنگتن تلاش دارد با استفاده از اهرمهای نظامی و سیاسی، ترکیه را بیش از گذشته در پروژههای منطقهای خود، از جمله تحولات سوریه، همراه کند.
در همین چارچوب، اقدام اخیر دولت جولانی در اعلام توقیف یک محموله ادعایی قاچاق سلاح در مرز سوریه، بیش از آنکه یک عملیات امنیتی عادی باشد، رنگ و بوی یک نمایش سیاسی دارد. وزارت کشور سوریه نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد که اجازه نخواهد داد از خاک این کشور برای قاچاق سلاح یا اقدام علیه امنیت همسایگان استفاده شود. اما همزمانی این اقدام با تحرکات اخیر آمریکا و فشارهای سیاسی بر محور مقاومت، این گمانه را تقویت میکند که چنین فضاسازیهایی میتواند مقدمهای برای ایجاد بهانه جهت افزایش تنش با لبنان و حزبالله باشد.
در برابر این سناریوی احتمالی، جمهوری اسلامی ایران نیز موضع خود را بهصورت شفاف اعلام کرده و هشدار داده که هرگونه گسترش درگیری علیه لبنان با پاسخ سخت مواجه خواهد شد.
نکته قابل تأمل آن است که خود جولانی پیشتر هشدار داده بود اگر اسرائیل از رویارویی با ایران فارغ شود، نوبت به پروژه تجزیه سوریه خواهد رسید. موضوعی که حتی در سازمان ملل نیز به آن اشاره کرده بود. اکنون این پرسش مطرح است که چگونه همان فرد، به جای تمرکز بر مقابله با اشغالگری رژیم صهیونیستی، اولویت خود را در تقابل با جریانهای مقاومت تعریف کرده است. تجربه منطقه نشان داده است که اتکا به حمایت آمریکا و رژیم صهیونیستی، تضمینی برای امنیت هیچ بازیگری نبوده و بسیاری از متحدان دیروز واشنگتن، پس از پایان کارکردشان، به حاشیه رانده شدهاند.
در همین روزها نیز منابع محلی سوری از ورود مجدد نیروهای رژیم صهیونیستی با چندین خودروی نظامی به روستاهای «معریه» و «عابدین» در حومه درعا خبر دادند. نیروهایی که مسیرهای مسدود شده توسط اهالی را دوباره باز کردند و حضور خود را در مناطق اشغالی تثبیت کردند. این در حالی است که پس از سقوط دولت بشار اسد، تجاوزات اسرائیل به خاک سوریه از حملات هوایی فراتر رفته و به اشغال میدانی، ایجاد ایستهای بازرسی و پیشروی زمینی تبدیل شده است.