احسان میرباقری
ترامپ در حالی کمتر از چهار روز دیگر قرار است به چین سفر کند و دیداری مهم را صورت دهد که به اذعان بسیاری از کارشناسان جهانی، او در ضعیفترین موضع یک رئیس جمهور ایالات متحدۀ آمریکا از نظر دستاوردهای سیاست خارجی است و همین هم موهبتی برای چین خواهد بود تا از موضع برتر با ترامپ دیدار کند. گاردین در گزارشی خواندنی این دیدار را تحلیل میکند.
به باور گاردین، ترامپ که تا کنون در حدود دو سال اخیر تنها دستاوردش در سیاست خارجی خلق افتضاح بوده، میخواهد در زمین چین پیروز باشد اما نخواهد شد «دونالد ترامپ، همچون یک گوی ویرانگر مهارگسیخته که بیهدف به این سو و آن سو تاب میخورد، نظم بینالمللی را بدون کمترین اعتنایی به پیامدهایش در هم میکوبد. او که فاقد استراتژیهای منسجم، برنامههای عملی یا اهداف ثابت است، با جنون قدرت و رفتارهای بیثبات خود، از یک منطقه شکننده، منطقه جنگیِ پرتنش و وضعیت پیچیده ژئوپلیتیکی به سوی دیگری میتازد و در پسِ خود تنها فلاکت، سردرگمی و ویرانی به جای میگذارد.
او در هفته جاری و در جریان سفر خود به پکن برای نشستی دو روزه با شی جینپینگ، با قلدری و بیمحابا وارد میدان مین بینالمللی دیگری خواهد شد؛ یعنی رویارویی پرتنش میان چین و تایوان. پس از زنجیرهای از شکستهای فاجعهبار و تحقیرآمیز سیاستهایش در قبال اوکراین، غزه، ناتو، گرینلند، و اکنون ایران و لبنان، ترامپ تشنهی توجه، به شدت در پی یک موفقیت دیپلماتیک است تا آن را در داخل کشور به رخ بکشد».
به باور نویسنده، ترامپ یک نعمت بیپایان برای قدرت نرم چین در جهان است، تمام آنچه دیگر آمریکا نیست «برای چین، ترامپ موهبتی است که تمامی ندارد. به لطف او، ایالات متحده در سطح بینالمللی روز به روز بیشتر به عنوان یک دشمن بالقوه پرخاشگر یا دوستی غیرقابل اعتماد دیده میشود که ید طولایی در پیمانشکنی و خیانت دارد. از دست رفتن نفوذ و اهرمهای فشار آمریکا، بردی برای پکن محسوب میشود: بیثباتی ترامپ به «شی» کمک میکند تا چین را به عنوان حافظ جدید ثبات جهانی معرفی کند».
ترامپ برخلاف لافهایی که میزند، به باور گاردین بر سر میز مذاکره با شی عملاً برگی برای بازی ندارد «برای مردی که دوست دارد لاف بزند که تمام برگهای برنده در دست اوست، رئیسجمهور آمریکا هنگام نشستن بر سر میز مذاکره با «شی»، ممکن است به شکلی جدی با کمبود برگ برنده مواجه شود. این وضعیت، سنجهای عبرتآموز از آن افتضاح ژئوپلیتیکی همهجانبهای است که ترامپ به بار آورده است. ترامپ با وسواسهای فکری و سوگیریهایش در قبال خاورمیانه، جایگاه ایالات متحده را به طرز ناامیدکنندهای به خطر انداخته است. طبق روال همیشه، اکنون ممکن است دیگران تاوان بیکفایتی او را پس بدهند. و دقیقاً به همین دلیل است که تایوان و متحدان آمریکا نظیر ژاپن، کره جنوبی و فیلیپین ممکن است نگران این وضعیت باشند».
تیر خلاص متن، بند انتهایی آن است که پرده از افتضاح تمام عیار سیاست خارجی آمریکا در دهۀ گذشته برمیدارد «این هفته، عمدتاً به دلیل عملکرد ترامپِ ویرانگر، نشانههای زوال جایگاه آمریکا به عنوان ابرقدرت نخست جهان بر همگان عیان شده است. این ابله نادان با تمام ندانمکاریهایش، چین را در موضع قدرت نشانده است».