محمد قربانی
با انتشار نخستین تیزر از فیلم «داستانهای موازی» ساخته اصغر فرهادی، بار دیگر نگاهها به این فیلمساز در آستانه حضورش در جشنواره فیلم کن جلب شده است. تیزری که با نمایش روایتی چندلایه در دل پاریس و با حضور بازیگرانی چون ایزابل هوپر، ونسان کسل، ویرجینی افیرا، پیر نینه و کاترین دنو، بار دیگر بر همان جهان همیشگی فرهادی تأکید دارد. این فیلم با سرمایهگذاری مشترک شرکتهایی مانند ممنتو پروداکشن و انانیمس کانتنت و تهیهکنندگانی چون الکساندر مالهگی و دیوید لوین ساخته شده و محصول مشترک فرانسه، ایتالیا، بلژیک و آمریکا است.
اما در شرایط فعلی، همه چیز برای فرهادی متفاوت است. در بحبوحه جنگ دفاعی ایران در مقابل تجاوز آمریکا و اسرائیل، کار برای فرهادی که همواره مورد استقبال فستیوالهای جهانی بوده و از سوی دیگر بهترین اکرانها را در ایران داشته، سخت به نظر میرسد. به خصوص در زمانی که برخی اروپاییها و در راس آنها اسپانیا -که فرهادی در آن تجربه فیلمسازی داشته- مواضع تندی علیه متجاوزان گرفته و از ایران حمایت کردهاند. در چنین بستری، این پرسش مطرح است که آیا چهرهای مانند فرهادی، که پیشتر نیز تجربه فیلمسازی در اروپا و از جمله در فضای سینمایی اسپانیا را داشته، در صحنهای مانند کن ترجیح میدهد همچنان بر رویکرد همیشگی خود باقی بماند، یا آنکه تصمیم میگیرد حداقل به اندازه اسپانیاییها متجاوزین به مملکتش را محکوم میکند؟
با نگاه به کارنامه فرهادی واضح است که فیلمهایی که او خارج از ایران ساخته، هیچگاه به اندازه فیلمهای ایرانیاش مورد توجه قرار نگرفته است. او به فیلمسازی در ایران نیاز دارد. از سوی دیگر طیف طرفدار فرهادی در فضای سینمای ایران، اشخاصی هستند که یا مدافع حمله نظامی خارجی به ایران بودهاند و یا در وطنپرستانهترین حالت، سکوت اختیار کردهاند! این شاید بزرگترین آزمون فرهادی باشد. جوب آنقدر گشاد شده که دیگر نمیتوان هر دو طرف را داشت. فرهادی که سالها با مواضع محتاطانهاش سعی کرده سینمای ایران را کاملا از دست ندهد، اینبار باید انتخاب نهایی را انجام دهد.