به گزارش گروه اقتصادی نوبنیاد؛ همزمان، مرغ کامل یککیلو و ۷۰۰ گرمی با قیمتهایی تا ۹۸۰ هزار تومان در برخی بسترهای فروش اینترنتی نیز مشاهده شده است. در حالی که مسئولان از وفور عرضه سخن میگویند اما روند قیمتها در بازار افزایشی بوده و فاصله میان نرخ تولید تا مصرف افزایش یافته است؛ همین موضوع توان خرید مردم را بهشدت کاهش داده است.
مرغ هست اما گران!
گرانی مرغ و کالاهای اساسی از دید دولت نیز پنهان نمانده است؛ تا جایی که در روزهای گذشته فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در اظهاراتی با اشاره به وضعیت بازار اعلام کرد: «در بسیاری از بخشها وفور کالا وجود دارد، هرچند در برخی موارد شاهد افزایش قیمتها بودهایم که بخشی از آن به شرایط جنگی و فشارهای ناشی از آن بازمیگردد.» این در حالی است که فعالان بازار معتقدند اگر عرضه در سطح مناسب قرار داشته باشد، نوسانات شدید قیمت در خردهفروشیها نباید رخ دهد. به گفته برخی فعالان صنفی، نبود نظارت مؤثر بر زنجیره توزیع یکی از عوامل اصلی افزایش فاصله قیمت تولید تا مصرف است.
فعالان صنعت طیور میگویند قیمت تمامشده هر کیلوگرم مرغ که سال گذشته حدود ۲۵۰ هزار تومان برآورد میشد، اکنون به حدود ۷۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. در بازار مصرف نیز قیمت هر کیلوگرم مرغ آمادهطبخ از حدود ۳۳۰ تا ۳۵۰ هزار تومان در دو هفته گذشته به ۳۷۰ تا ۳۸۰ هزار تومان رسیده و در برخی موارد نرخهای بالاتری نیز مشاهده میشود.
گرانی شدید نهادهها عامل اصلی افزایش قیمت
ناصر نبیپور، رئیس زنجیره تولید تخممرغ استان قزوین، در گفتوگو با خبرنگار نوبنیاد، افزایش هزینه نهادههای تولید را مهمترین عامل رشد قیمتها عنوان کرد و گفت: قیمت نهادهها پس از اجرای سیاست ارزی دولت حدود ۴۰۰ درصد افزایش پیدا کرده است؛ قیمت ریزمغذیها هم بهصورت افسارگسیخته بالا رفت. اگرچه دولت قیمتها را رهاسازی کرد، اما هیچ امکانات و تسهیلاتی در اختیار تولیدکنندگان قرار نگرفت.
وی با اشاره به آزادسازی یکباره قیمتها تصریح کرد: بعد از افزایش ناگهانی قیمت نهادهها، مرغداران نقدینگی لازم برای تأمین خوراک مرغ را در اختیار نداشتند و با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم کردند. طبق وعده مسئولان، مرغداران در حجم زیادی جوجهریزی کردند و یکباره قیمت مرغ افت پیدا کرد؛ تا حدی که هر کیلو مرغ زنده را ۱۰ تا ۱۲ هزار تومان در ابتدای اسفندماه به فروش رساندند، اما عدم حمایت از این قشر، قیمت مرغ زنده امروز را به ۱۲۰ تا ۱۲۵ هزار تومان برای هر کیلو رسانده است؛ این موضوع ناشی از عرضه پایین است.
نبیپور ادامه داد: مرغدار جوجه ۲۰ هزار تومانیِ بهمنماه را امروز ۱۰۰ هزار تومان خریداری میکند. سال گذشته قیمت تمامشده هر مرغ در نهایت ۲۵۰ هزار تومان بود، اما در حال حاضر این عدد به ۷۰۰ هزار تومان رسیده است. با چنین شرایطی مرغداران امکان تولید ندارند و روند افزایشی قیمت مرغ همچنان ادامه خواهد داشت.
علت گرانی از نظر وزارت جهاد کشاورزی
اکبر فتحی، معاون وزیر جهاد کشاورزی میگوید: افزایش قیمت مرغ و تخممرغ به علت بالا رفتن هزینههای تولید، از جمله تغییرات نرخ ارزِ واردات نهادهها، افزایش حقوق گمرکی و رشد هزینههای حملونقل و دستمزدها بوده و مصداق گرانفروشی نیست. او افزود: قیمتگذاری جدید برای مرغ و تخممرغ به دلیل عواملی چون تغییر نرخ ارز برای واردات نهادهها، افزایش حقوق گمرکی و همچنین رشد ۳۰ درصدی هزینههای حملونقل و ۶۰ درصدی دستمزدها در سال جدید صورت گرفته است.
افزایش ۵ برابری قیمت نهادهها
سید فرزاد طلاکش، رئیس فدراسیون طیور کشور، رشد قیمت نهادههای وارداتی از خوراک دام گرفته تا واکسن و دارو را مهمترین عامل گرانی میداند. او میگوید: قیمت بعضی نهادهها تا ۵ برابر فزایش یافته است. این رشد ناگهانی، هزینه تولید را بهطور مستقیم بالا برده و بخشی از مرغداران را در اسفند ماه به کاهش جوجهریزی وادار کرده است.
بر اساس دادههای ارائهشده از سوی فعالان صنعت و بررسی روند قیمت کنجاله سویا نیز از رشد چندمرحلهای حکایت دارد؛ بهطوریکه قیمت کنجاله سویا از حدود ۲۰ هزار تومان در بهمنماه گذشته به ۶۰ تا ۶۲ هزار تومان در مرحله اول و سپس به ۹۰ هزار تومان رسید. این در حالی است که رقم این کالا در سامانه بازارگاه تا حدود ۱۱۰ هزار تومان ثبت شده و در بازار آزاد در محدوده ۱۳۵ تا ۱۴۵ هزار تومان معامله میشود.
فعالان صنعت معتقدند این افزایش هزینهها بهصورت مستقیم در قیمت تمامشده مرغ تأثیر گذاشته و بدون تأمین سرمایه در گردش یا تسهیلات بانکی، ادامه فعالیت بسیاری از واحدهای تولیدی با دشواری همراه خواهد بود.
با این حال، خبرها حاکی از آن است که دولت مسیر واردات خوراک طیور از شمال کشور را فعالتر کرده و یک محموله بزرگ وارد کشور شده است. این اقدام میتواند تأمین نهادهها را بهبود دهد و در کوتاهمدت از شدت رشد قیمتها بکاهد. کارشناسان معتقدند در صورت تداوم روند فعلی افزایش هزینه نهادهها و عدم دسترسی کافی تولیدکنندگان به سرمایه در گردش، احتمال کاهش تولید در ماههای آینده وجود دارد. با کاهش عرضه در ماههای بعد، طبیعی است که بازار با کمبود مرغ و تخممرغ روبهرو شود و قیمتها مسیر صعودی پیدا کنند. بسیاری از فعالان صنعت معتقدند اگر ثبات در تأمین نهاده و ارز وارداتی برقرار شود، بخش مهمی از فشار فعلی از بازار برداشته خواهد شد.