محمدحسین گواهی
دبیر نهضت سواد رسانهای تهران بزرگ
مقام معظم رهبری (حفظهالله) در بیانی دقیق، گوش را «پنجره مغز و قلب» معرفی میکنند. این تعبیر، فراتر از یک استعاره ساده، تبیینگر یک واقعیت راهبردی در مدیریت روح و اندیشه است. از منظر قرآن کریم و سیره امامین انقلاب، گوش نه یک اندام حسی، بلکه گذرگاه اصلی شکلگیری هویت انسان است.
۱. راهبرد قرآنی: از «تَبیُّن» تا صیانت از قلب!
قرآن کریم در سوره مبارکه حجرات (آیه ۶) بر اصل حیاتی «تَبیُّن» تأکید میورزد. این فرمان، تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک «دکترین دفاعی» در برابر جنگ نرم است. وقتی قرآن هشدار میدهد که خبر فاسق را بدون تحقیق نپذیرید، به پیامد تکوینی آن اشاره دارد: پذیرش بیضابطه خبر، منجر به «جهالت» و سپس «ندامت» میشود.
در سوره بقره نیز به حقیقتی هولناک اشاره شده است: «خَتَمَ اللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِم». این مهر خوردن بر قلب، نتیجه تصادفی نیست؛ بلکه پیامد مستقیم لجاجت در برابر حق و انسگرفتن با باطل است. کسی که گوش خود را به «اغیار» میسپارد، در واقع اجازه میدهد دشمن نقشه ذهنی او را ترسیم کند.
۲- تحلیل مصداقی: رسانههای معاند و مکانیسم «قفلشدگی ذهنی»
تجربه فتنه و جنگهای شناختی سالهای اخیر، بهویژه نقش رسانههایی نظیر «ایران اینترنشنال»، مؤید یک واقعیت علمی و قرآنی است: رسانههای تحت حمایت دشمن، به دنبال «اقناع» نیستند، بلکه به دنبال «تغییر ساختار باور» هستند. آنها با تکرار روایتهای تقطیع شده و آمیختن حق و باطل، بهتدریج حساسیت قلب را نسبت به حقیقت از بین میبرند.
مرحله اول: بمباران حسی؛ ایجاد اضطراب و خشم دائم برای ازکارانداختن قوه عاقله.
مرحله دوم: انسداد شناختی؛ فردی که مدام تحتتأثیر این رسانههاست، به مرحلهای میرسد که قلبش نسبت به کلام حق «مهر» میخورد. در این وضعیت، حتی اگر مستندترین مدارک و صادقانهترین سخنان به او ارائه شود، به دلیل آنکه «مرجعیت فکری» خود را به دشمن سپرده، توانپذیرش حق را نخواهد داشت.
۳. چرا گوشدادن به دشمن «بیهزینه» نیست؟
بسیاری تصور میکنند صرفاً «شنیدن» بدون باورکردن، آسیبی ندارد. اما نگاه قرآنی و رهنمودهای رهبری بر این اصل استوار است که همنشینی با باطل، اثر وضعی دارد. وقتی پنجره گوش بهسوی سموم رسانهای باز باشد، قلب بهتدریج سخت (قساوت قلب) شده و از درک لطافت حقیقت باز میماند.
مشاهده شده است که در معرکههای سیاسی و اجتماعی، افرادی که ورودیهای ذهن خود را قرنطینه نکرده بودند، دچار نوعی «فلج تحلیلی» شدند. آنها نه بهخاطر نبودِ دلیل، بلکه بهخاطر اشغال فضای قلب توسط روایتهای باطل، توان همراهی با جبهه حق را از دست دادند.
در پایان
مراقبت از گوش، نخستین گام در جهاد تبیین و حفظ اقتدار ملی است. اگر میخواهیم در عصر فتنههای پیچیده، «قلبی سلیم» و «ذهنی روشن» داشته باشیم، باید طبق فرمان الهی، نگهبانِ ورودیهای ذهن خود باشیم. راهبرد ما همان راهبرد ولایت است: بستنِ پنجره به روی وسوسههای خناسان، برای باز ماندنِ دریچههای هدایت الهی.