به گزارش نوبنیاد؛ در هر درگیری یا جنگی ، بیطرفی همسایگان یک اصل بدیهی و حداقلی است. وقتی کشوری نمیخواهد در جنگی دخالت کند، سادهترین و روشنترین رفتار این است که اجازه ندهد خاک، آسمان و امکاناتش در خدمت طرف ثالث قرار بگیرد. اما آنچه از همسایگان جنوبی کشور در جنگ تحمیلی سوم دیده شد، فاصلهای آشکار با همین حداقل معیار داشت؛ رفتاری که نه با ادعای بیطرفی سازگار بود و نه با تعهداتی که پیشتر داده شده بود.
در این جنگ مسئله فقط به حضور پایگاههای نظامی آمریکا در خاک آنها محدود نمی شود. جدای از آن آنچه قابل چشمپوشی نیست این است که عملاً فراتر از محدوده پایگاهها، آب، خاک و آسمان این کشورها به مسیری برای پشتیبانی دشمن تبدیل گشت. وقتی آسمان یک کشور برای عملیات یا پشتیبانی در اختیار طرف متخاصم قرار میگیرد و زیرساختهای سرزمینی آن امکان تحرک و دسترسی را فراهم میکند، دیگر نمیتوان از بیطرفی سخن گفت. این در عمل نوعی مشارکت مستقیم در فشار و تجاوز علیه یک همسایه است.
از سوی دیگر، بسیاری از همین کشورها پیشتر تعهد داده بودند که در هیچ اقدام خصمانهای علیه همسایه خود مشارکت نخواهند کرد. چنین وعدههایی در روابط منطقهای برای حفظ حداقلی از اعتماد داده میشود. اما وقتی همان کشورها در عمل مسیرهای لجستیکی و سرزمینی خود را برای دشمن باز میگذارند، این تنها یک اختلاف سیاسی نیست؛ بلکه نقض صریح عهد و مسئولیتی است که خودشان پذیرفته بودند.
در چنین شرایطی، طرح مطالبه غرامت نه یک شعار و طلب غیر واقعی ، بلکه مطالبهای به حق ،منطقی و قابل دفاع است.
وقتی اجازه می دهند که امکانات سرزمينی شان در اختیار دشمن قرار گیرد و در نتیجه آن باعث ایجاد خسارت های مالی و جانی بر ما میشوند، طبیعی است که جدای از دریافت پاسخ کوبنده از نیروهای مسلح ما باید در برابر پیامدهای آن من جمله پرداخت غرامت نیز پاسخگو باشند. مسؤلیت، فقط زمانی معنا دارد که هزینه نقض تعهدات نیز روشن باشد امری که تابحال از آن سر باز زده اند.
امنیت منطقهای با بیانیه و شعار ساخته نمیشود؛بلکه با رفتار مسئولانه و تنبیه متجاوز و کمک کنندگان به او ساخته میشود. اگر کشوری همزمان از یک سو ادعای دوستی و همسایگی داشته باشد و از سوی دیگر مسیرهای حیاتی خود را در اختیار دشمن قرار دهد، نمیتواند انتظار داشته باشد که این رفتار بدون مطالبه و بدون پاسخ باقی بماند.
جدای از مقابله به مثل حداقل انتظار این است که سریعا مسئولیت این رفتار زننده خود را پذیرفته و خسارتهایی که در نتیجه آن ایجاد نمودند را ، جبران نمایند.