گزارشها و تحلیلهای منتشرشده در رسانههای غربی و عبریزبان نشان میدهد نگرانی در میان نهادهای امنیتی و اطلاعاتی اسرائیل نسبت به روند مذاکرات احتمالی میان ایران و ایالات متحده افزایش یافته است. بر اساس این ارزیابیها، تصور غالب در این محافل آن است که تهران قصد کنار گذاشتن برنامه هستهای یا توان موشکی خود را ندارد و این مؤلفهها همچنان بهعنوان عناصر بنیادین بازدارندگی و امنیت ملی ایران تعریف میشوند. در چنین چارچوبی، هر توافق احتمالی که صرفاً محدودیتهای موقت ایجاد کند، از نگاه این نهادها تهدید راهبردی علیه اسرائیل تلقی میشود.
همزمان، برخی تحلیلها بر این نکته تأکید دارند که برنامه موشکی ایران و شبکه متحدان منطقهای آن، عامل اصلی شکلگیری فشارهای ژئوپلیتیکی بر آمریکا بوده است. در همین زمینه، گزارشهایی از جمله تحلیل منتشرشده در والاستریت ژورنال با عنوان «ستون فقرات» به این موضوع اشاره دارند که تهدید توان موشکی ایران در منطقه یکی از عوامل سوقدهنده دولت آمریکا به سمت مذاکره تلقی شده است. چنین روایتهایی تلاش میکنند نشان دهند که موازنه بازدارندگی منطقهای، در محاسبات واشنگتن نقش تعیینکنندهای داشته است.
در سطح راهبردی، اختلاف اصلی در داخل ساختار امنیتی اسرائیل بر سر پیامدهای دو سناریو شکل گرفته است: نخست، توافقی که عملاً مانع اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران شود و دوم، توافقی که فضای مانور نظامی را باز نگه دارد. بخشی از جریانهای امنیتی معتقدند سناریوی دوم میتواند اهرم فشار مؤثرتری برای مهار ایران باشد، حتی اگر مذاکرات به شکست منجر شود. از نگاه این جریان، تشدید فشار و حتی احتمال ورود آمریکا به مسیر تقابل نظامی میتواند معادلات منطقهای را تغییر دهد.
در همین چارچوب، تلاشهای سیاسی تلآویو برای اثرگذاری بر روند تصمیمگیری در واشنگتن نیز قابل تحلیل است. دیدارهای برنامهریزیشده میان مقامات اسرائیلی و دولت آمریکا، علاوه بر بعد دیپلماتیک، با هدف تأثیرگذاری بر فضای داخلی سیاسی آمریکا و تعامل با کنگره نیز ارزیابی میشود. در این میان، نگرانی اصلی برای برخی محافل اسرائیلی آن است که در صورت امضای توافقی جامع میان تهران و واشنگتن، فضای سیاسی برای مخالفت با آن بهشدت محدود شود.
درک این موضوع مهم است که مقامات اسرائیل و برآورد دستگاههای امنیتی این رژیم بر آن است که رژیم صهیونی در موقعیتی بحرانی و متزلزل قرار دارد و موضوع اخیر موردی هویتی تلقی میشود.
تحولات جاری نشاندهنده ورود مذاکرات ایران و آمریکا به مرحلهای حساس است؛ مرحلهای که در آن نهتنها سرنوشت پرونده هستهای بلکه توازن امنیتی کل منطقه خاورمیانه تحت تأثیر قرار میگیرد. در چنین شرایطی، افزایش فشارهای سیاسی و امنیتی برای جهتدهی به مسیر مذاکرات، بخشی از رقابت گستردهتر بر سر آینده نظم امنیتی منطقه محسوب میشود.