فیلم سینمایی «نیمه شب» به کارگردانی محمدحسین مهدویان، بهعنوان نخستین اثر سینمایی ایران با موضوع جنگ ۱۲ روزه و تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک ایران، در جشنواره فیلم فجر رونمایی شد. این فیلم، اولین روایت سینمایی از یکی از ملتهبترین مقاطع معاصر کشور است که با نگاهی واقعگرا و متکی بر یک داستان واقعی ساخته شده است.
«نیم شب» سومین همکاری محمدحسین مهدویان با حبیب والینژاد در مقام تهیهکننده محسوب میشود؛ همکاریای که پیشتر در مستند «آخرین روزهای زمستان» و فیلم سینمایی «ایستاده در غبار» تجربه شده بود. تازهترین ساخته مهدویان پس از پنج سال دوری از سینما، روایتگر قصهای واقعی در حوالی خیابان یوسفآباد تهران است؛ داستانی که در بستر تنشهای امنیتی و اجتماعی شکل میگیرد.
نویسندگی این فیلم بر عهده مهدی یزدانیخرم و اعظم بهروز بوده و فیلمنامه بر اساس طرحی از یاسر انتظامی توسعه یافته است. سازندگان تلاش کردهاند با فاصله گرفتن از کلیشههای رایج، روایتی انسانی و پرتنش از مواجهه مردم عادی با جنگ و پیامدهای آن ارائه دهند.
در این فیلم، برخلاف روال مرسوم سینمای ایران، از بازیگران چهره کمتر شناختهشده استفاده شده است. احسان منصوری یکی از نقشهای کلیدی و محوری «نیم شب» را ایفا میکند؛ انتخابی که به گفته عوامل، در راستای باورپذیری بیشتر فضا و شخصیتها صورت گرفته است.
محمدحسین مهدویان در نشست خبری این فیلم، با اشاره به انتقادها درباره «شعاری بودن» اثر گفت:«اگر پای ایران در میان باشد، ما مشکلی با شعار دادن نداریم. این روزها چیزی جز همین یک کلمه برای ما باقی نمانده است. هر وقت میخواهیم نام ایران را کمی بلندتر ببریم، میگویند چرا شعار میدهید؛ بله، ما برای ایران شعار میدهیم و پای آن میایستیم.»
او همچنین با اشاره به فضای حاکم بر جشنواره فیلم فجر و شرایط برخی هنرمندان افزود:«بسیاری از همکاران من دچار نوعی ارعاب شدهاند. چرا فکر میکنید ما داغدار نیستیم؟ در همین جمع، کسانی هستند که عزادار کشتههای دیماهاند. ما مرزبانان جغرافیای فرهنگی کشور هستیم و وسیعترین مرز ما، مرز فرهنگی است.»
این کارگردان درباره انتخاب بازیگران فیلم نیز صراحتاً گفت:«چرا باید از ستارههایی استفاده کنم که کنار فیلم نمیایستند و بزدلانه در یک رویداد ملی شرکت نمیکنند؟ اصلاً نگران نیستم که برخی ستارهها در آینده با من کار نکنند.»
مهدویان در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به تحریف تاریخ و پیامدهای اجتماعی آن اظهار کرد:«برخی بهخاطر تاریخ جعلیای که برایشان ساخته شد، به خیابان آمدند و کشته شدند. هر کسی اندکی تاریخ معاصر بداند، متوجه این جعل میشود.»او برای تبیین نگاه خود، به داستان رستم و سهراب اشاره کرد و گفت:«سهرابکُشی به ما تحمیل شد. افراسیاب، سهراب را به جنگ با رستم فرستاد. رستم شاید دل خوشی از حاکمیت نداشته باشد، اما باید از ایران و خاکش دفاع کند، حتی اگر تقدیر تاریخی تلخی رقم بخورد. این، خدعه افراسیاب بود.»
کارگردان «نیمهشب» همچنین با انتقاد از تحریم جشنواره فیلم فجر تأکید کرد:«همانطور که نفس کشیدن و زندگی کردن را تحریم نمیکنیم، فجر هم نباید تحریم شود. این روزها بخشی از زندگی ماست. سال سختی را پشت سر گذاشتیم، اما باید بار این سوگ را به دوش بکشیم و زندگی کنیم. هنر و سینما و فیلم دیدن، بخشی از ارزش زندگی است.»
او در ادامه، به وضعیت برخی هنرمندانی که از کشور خارج شدهاند اشاره کرد و گفت:«به برخی بوی کباب خورده بود، اما خبر نداشتند که دارند خر داغ میکنند. اطلاعات غلط به آنها رسید و رفتند و حالا مجبور شدهاند بمانند. دیدن وضعیتشان ناراحتم میکند. اگر فحاشی به ما برایشان نان و آب دارد، مشکلی ندارم؛ اما بخش وطنفروشی، جای گذشت ندارد.»
فیلم «نیم شب» با موضوع جنگ ۱۲ روزه، یکی از بحثبرانگیزترین آثار جشنواره امسال محسوب میشود؛ فیلمی که به گفته کارگردانش، آگاهانه تصمیم گرفته «پای ایران بایستد» و از هزینههای این ایستادن نیز هراسی ندارد./نوبنیاد