ابوالحسنی، قائم مقام بانک مرکزی
دلایل نوسان نرخ ارز در روزهای اخیر هم خارجی و داخلی است. همزمان با مسائل خارجی، در داخل با جنگ ۱۲ روزه و اسنپبک مواجه بودیم که بر نوسانات بازار ارز اثرگذار بوده است.
در ۴۰ ماه قبل از جنگ دولت هیچ نیازی به تنخواه نداشت، اما دولت بعد از جنگ برای اولین بار از بانک مرکزی تنخواه گرفت که این پول با یک ضریب فزاینده در اقتصاد اثر میگذارد. همچنین نسبت پول به شبه پول نیز افزایش پیدا کرده که بر بازار ارز اثرگذار بوده است.
حذف نرخ ارز ترجیحی و افزایش نرخ آن نیز مطرح شد و حتی با اینکه نرخ بالاتر هنوز اعمال نشده بود اما بر انتظارات فعالان اقتصادی اثر گذاشت.
در کنار این مسائل اصلاح قیمتی انرژی داشتیم که عدد آن بالا نبود اما اثرات انتظاراتی آن بسیار بزرگتر بود. این مسائل منجر به ایجاد تلاطم در بازار ارز شد.
بیش از ۸۰ درصد ارز تالار اول مربوط به کالای سرمایهای و مواد اولیه بود و وقتی صحبت از افزایش نرخ آن شد، با کاهش عرضه صادرکنندگان مواجه شدیم. از طرفی واردکننده سعی داشت زودتر ارز بگیرد. این مسئله، ناترازی در عرضه و تقاضای ارز و عدم تعادل را ایجاد کرد که این مسائل دست به دست هم داد تا بازار ارز دچار نوسان شود.
در هشت ماهه اول امسال ۸۰ درصد از اوراق جبران کسری بودجه دولت ناشی از جنگ را بانکها خریداری کردهاند. با توجه به اینکه بانکها منابع کافی ندارند این میزان منجر به استقراض از بانک مرکزی شده و این احتمال وجود دارد که بانک مرکزی نتواند تا پایان سال این اوراق را تسویه کند که این مسئله بر تورم و نرخ ارز اثر گذاشته است.