چند روز پس از انتشار نخستین قسمت برنامه «گنگ» با اجرای علی ضیا در پلتفرم فیلیمو، حاشیهها و ابهامات پیرامون وضعیت حقوقی و قانونی این برنامه همچنان ادامه دارد؛ ابهاماتی که با وجود موضعگیری نهادهای رسمی، هنوز پاسخی روشن برای آنها ارائه نشده است.
ماجرا از جایی آغاز شد که تنها ساعاتی پس از انتشار قسمت اول «گنگ»، خبرگزاری فارس به نقل از منابع رسمی اعلام کرد این برنامه فاقد مجوز تولید و انتشار است و سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر (ساترا) پیگیریهای حقوقی آن را در دستور کار قرار داده است. در این میان، حضور و اجرای محمدرضا شایع بهعنوان یک رپر زیرزمینی در تهران، از جمله مصادیقی عنوان شد که بهطور مشخص غیرقانونی تلقی شده است.
همزمان خبرگزاری میزان نیز از ورود دستگاه قضایی به این پرونده خبر داد و اعلام کرد: «ادامه انتشار برنامهای با موضوع یکی از سبکهای موسیقی که فاقد مجوزهای قانونی مربوطه و همراه با برخی رفتارها و صحنههای خلاف شئونات فرهنگی، مذهبی و ملی ایران اسلامی بود، با دستور قضایی متوقف و پرونده قضایی نیز در این خصوص تشکیل شد.»
با این حال، با گذشت چند روز از این اعلامها و با وجود تصریح ساترا بر غیرقانونی بودن تولید و انتشار «گنگ»، این برنامه نهتنها از فهرست پخش فیلیمو حذف نشده، بلکه همچنان در دسترس کاربران قرار دارد؛ موضوعی که پرسشهای جدی درباره نحوه اجرای قانون و میزان التزام پلتفرمها به مقررات را بهدنبال داشته است.
این وضعیت در حالی رقم خورده که حجتالاسلام خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، تنها یک روز پیش از انتشار «گنگ» گفته بود: «متولی شبکه نمایش خانگی ساترا است، اما برخی از پلتفرمهای نمایش خانگی پشتشان گرم است و پاسخگو نیستند.» کنار هم قرار دادن این اظهارنظر با تداوم انتشار برنامهای که رسماً غیرمجاز اعلام شده، این پرسش را پررنگتر میکند که چرا علیرغم ورود ساترا و دستگاه قضایی، «گنگ» همچنان از دسترس خارج نشده است؟ آیا فیلیمو از جمله پلتفرمهایی است که به گفته دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، پشتشان گرم است و خود را ملزم به پاسخگویی نمیدانند؟
در سوی دیگر این ماجرا، نام علی ضیا قرار دارد، مجریای که پس از یک دوره فعالیت مستمر در یوتیوب، تلاش کرد با «گنگ» و با تمرکز بر موسیقی رپ فارسی، پای خود را به شبکه نمایش خانگی باز کند. در همین فضا، یکی از فعالان رسانهای در صفحه شخصی خود از ممنوعالکاری علی ضیا خبر داده است؛ ادعایی که هنوز به صورت رسمی تأیید یا تکذیب نشده، اما به ابهامات موجود دامن زده است.
همزمان، انتشار تیزر یک برنامه ویژه شب یلدا از سوی علی ضیا در یوتیوب نیز به یکی دیگر از محورهای بحث تبدیل شده است. برنامهای که بنابر برخی گزارشها، با هنجارشکنیهای متعدد همراه است و در بخشهایی از آن، جملاتی تکرار میشود که از نگاه برخی کابران، شائبه اغراض سیاسی در بیان آنها وجود دارد.
مجموع این تحولات، «گنگ» را از یک برنامه گفتوگومحور موسیقی فراتر برده و آن را به نمونهای قابل تأمل از چالش میان پلتفرمهای نمایش خانگی و به صورت کلان برنامههای اینترنتی با نهادهای ناظر و اجرای قانون تبدیل کرده است؛ چالشی که همچنان بیپاسخ مانده و چشمها را به واکنشهای بعدی ساترا، دستگاه قضایی و خود پلتفرم فیلیمو دوخته است.
در چنین شرایطی، تداوم پخش برنامههایی که بهصورت رسمی فاقد مجوز اعلام شدهاند، فراتر از یک تخلف موردی ارزیابی میشود. عدم برخورد بازدارنده با اینگونه قانونشکنیها، نهتنها به دیدهشدن و تبلیغ بیشتر آثار غیرمجاز میانجامد، بلکه بهتدریج حرمت و کارآمدی قانون را نیز مخدوش میکند؛ روندی که در صورت تداوم، میتواند مسیر را برای گسترش بیقانونیهای بیشتر در حوزه شبکه نمایش خانگی و تضعیف جایگاه نهادهای ناظر هموار سازد./نوبنیاد