لاوروف وزیر امور خارجه روسیه روز گذشته در مصاحبه با صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در خصوص موضوعات منطقه و جهانی و روابط فیمابین ایران و روسیه صحبت کرد. بخشهایی قابلتوجه از این مصاحبه مهم را در ادامه میخوانید:
لاوروف در این مصاحبه به روابط خوب دو کشور اشاره کرد و گفت: آقای رئیسجمهور پوتین بارها به آقای پزشکیان و نمایندگان ایشان گفتهاند که ما موضعی را اتخاذ خواهیم کرد که رهبری جمهوری اسلامی ایران برای خود و در جهت منافع مردم ایران انتخاب میکند.
وی در همین راستا افزود: ایران حدودا از سال ۲۰۲۳ دارای موافقتنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا است و بعنوان عضو ناظر در اتحادیه اقتصادی اوراسیا فعالیت دارد. این یک مورد بسیار نادر است که چنین وضعیتی به کشوری که عضو سازمان نیست فرصت داده شده است؛ و البته موافقتنامه تجارت آزاد فرصتها و امکانات بیشتری را برای ایران و اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا جهت افزایش حجم تجارت فراهم میکند.
روسیه و چین در تدوین مکانیسم ماشه شرکت نداشتند
وزیر خارجه روسیه در بخش دیگری از این مصاحبه به برجام و مکانیزم ماشه پرداخت و گفت: وقتی آمریکا ۳ سال بعد از تصویب برجام در شورای امنیت از آن خارج شد و اعلام کرد که دیگر تعهدی را انجام نخواهد داد تحول بسیار تأسفباری بود و ما تلاش کردیم با اروپاییها همکاری کنیم تا واشنگتن را متقاعد کنیم به اجرای تعهداتش بازگردد. اما اروپاییها ترجیح دادند همه تقصیرها را گردن جمهوری اسلامی ایران بیندازند؛ و مکانیسمی را فعال کردند، همان به اصطلاح “اسنپبک” که واقعاً در چارچوب برجام توافق شده بود، اما مستقیماً بین وزرای خارجه ایران و ایالات متحده توافق شده بود و بقیه، حداقل روسیه و چین، در تدوین این مکانیسم که در رویه جهانی بیسابقه است، شرکت نداشتند.
مکانیسمی که به هر عضوی از این گروه که روی برنامه هستهای ایران کار میکرد اجازه میدهد ادعا کند که ایران تعهداتش را اجرا نمیکند، پس من قطعنامه میدهم و هیچکس نمیتواند این قطعنامه را وتو کند. تحریمها به طور خودکار بازمیگردند.
وی افزود: وقتی ما در سال ۲۰۱۵ فهمیدیم که چنین راهحلی بین مذاکرهکنندگان آمریکایی و ایرانی پیدا شده، از دوستان ایرانی سؤال کردیم، آیا مطمئن هستید که این درست است؟ به ما گفتند ایران قصد ندارد هیچ چیزی را نقض کند و ما هم به این اعتقاد داشتیم. بنابراین، این بند ریسکی نداشت. اما در نظر گرفته نشد که آمریکاییها میتوانستند هر لحظه از اجرای تعهداتشان سر باز زنند، البته کاری که کردند اشتباه نبود. چون باز هم میگویم، هیچکس به این موضوع شک نداشت که ایران نقض نخواهد کرد. اما به قول معروف بلا از جایی آمد که انتظارش نمیرفت.
گزارشات آژانس اتمی بیطرف نیست
سیاسیکاری آژانس بینالمللی انرژی اتمی موضوع دیگری بود که خبرنگار رسانه ملی نظر لاوروف را پیرامون آن جویا شد. وزیر خارجه روسیه در این باره تصریح کرد: من درک میکنم که آژانس گزارشی منتشر کرد که که چندان بیطرف نبود؛ ابهامات ظریفی در آن ذکر شده بود. گروسی توضیح میداد که این کاملاً در چارچوب اختیارات اوست، اما به یاد بیاورید با چه اشتیاقی اروپاییها؛ فرانسویها، آلمانیها و انگلیسیها به این گزارش چنگ انداختند. همین گزارش بود که مبنایی برای ارائه قطعنامه ضد ایرانی شد و در نهایت همین گزارشهای آژانس برای فعالسازی مکانیسم بازگشت تحریمها استفاده شد.
من اخیراً با همکارم وزیر امور خارجه مصر گفتوگو کردم و او بسیار نگران بود که توافقی که چند ماه پیش بین ایران و آژانس در قاهره منعقد شد، ایران آن را دیگر تعهدآور نمیداند. من برای او توضیح دادم که این اتفاق به دلیل آن افتاده که آژانس انرژی اتمی بلافاصله پس از توافق قاهره، گزارشی منتشر کرد که سه کشور اروپایی از آن به صورت ناجوانمردانه و با حقه و با دستکاری، برای پیشبرد تصمیم غیرقانونی و نامشروع خود با هدف اعمال مجدد تحریمها استفاده کردند؛ و من، کاملاً درک میکنم که در آن موقعیت، ایران نمیتواند طوری رفتار کند که گویی هیچ اتفاقی نیفتاده و دوباره با آژانس وارد گفتوگو شود، وقتی که آقای گروسی میگوید: «ما بر دسترسی به تأسیساتی که مورد بمباران قرار گرفتند، اصرار داریم.» در حالی که بمباران تأسیساتی که تحت نظارت آژانس هستند، نقض فاحش تمام قواعد و مقررات است؛ بنابراین شما در ابتدای سؤال به ما گفتید که آژانس این بمبارانها را محکوم نکرده است. اقدامات و مواضع آژانس، به بیان ملایم، احساسات ناخوشایندی در ایران ایجاد کرده و این برای من کاملاً قابل درک است.
اتحادیه اروپا مهمترین تهدید صلح جهانی است
وزیر خارجه روسیه همچنین انتقادات تندی را از اتحادیه اروپا مطرح کرد که با توجه به جنگ اوکراین قابل توجه است. او در این باره گفت: اتحادیه اروپا و نخبگانی که در بروکسل قدرت را قبضه کردهاند، به عنوان یکی از تهدیدات اصلی و شاید مهمترین تهدید جامعه جهانی میدانم. آنها تلاش میکنند دولتهای ملی را مطیع خود کرده و آنها را مجبور کنند تا منافع مردم خود را نادیده بگیرند، آنها را وادار میکنند از نتایج انتخاباتی و رفراندمهایی که در برخی کشورهای اروپایی برگزار میشود، چشمپوشی کنند و تسلیم رفتار غاصبانه بروکسل و بوروکراسی آنها شوند؛ بوروکراسی که هیچکس آن را انتخاب نکرده و ترکیب آن براساس سازش بین دولتهای قانونی تعیین میشود.
به گفته لاوروف، دزدی در خون اروپاییها است، این موضوع در مسدود شدن داراییهای روسیه مشهود است. اتفاقا، داراییهای ایران نیز تا حدی مسدود شده، همانطور که داراییهای ونزوئلا و بسیاری از کشورهای دیگر توسط غربیها مسدود شده است. به نظر میرسد این تمایل به دزدی به صورت ژنتیکی در بسیاری از همکاران غربی ما ریشه دوانده است.