به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ بر اساس مصوبه دولت پرداخت کالابرگ به هر ایرانی ساکن کشور اختصاص پیدا میکند؛ یعنی شرط اصلی پرداخت آن، مقیم بودن در کشور است. طی روزهای اخیر، برخی سرپرستان خانوار پیامکی دریافت کردهاند که در آن اعلام شده وضعیت اقامت یکی از اعضای خانوار «نیازمند بررسی و احراز» است و در صورت مراجعه نکردن تا پایان شهریور ۱۴۰۵، پرداخت کالابرگ آن فرد متوقف خواهد شد. ماجرا از جایی حساستر شد که برخی دریافتکنندگان این پیامک، افرادی هستند که صرفاً برای سفر کوتاهمدت از کشور خارج شدهاند؛ از جمله زائرانی که در مراسم اربعین به عراق سفر کرده و به کشور بازگشتهاند؛ البته این پیامک برای برخی افرادی که امسال در پیاده روی اربعین نبودهاند نیز ارسال شده است. اگر دولت میخواهد کالابرگ را فقط به افراد ساکن کشور اختصاص دهد، باید بتواند میان «اقامت در خارج» و «سفر موقت» تفاوت بگذارد. تبدیل یک خروج ثبتشده از کشور به نشانه اقامت، بدون اطمینان از ثبت ورود، عملاً شهروند را بدهکار یک خطای اطلاعاتی میکند.
در این ماجرا، اظهارات متفاوت مسئولان نیز بر ابهام افزوده است. در روایت اولیهای که از سوی معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی منتشر شد، مشکل به اطلاعات ورود و خروج نسبت داده شد. یعقوب اندایش گفت: فراجا هر سال اطلاعات ورود و خروج را در اختیار وزارت رفاه میگذارد و چون کالابرگ برای افراد حاضر در کشور در نظر گرفته شده است، این دادهها مبنای بهروزرسانی قرار میگیرد. او افزود: در برخی پروندهها فقط «اطلاعات خروج» ثبت شده و «اطلاعات ورود» در سامانه درج نشده، در حالی که ورود افراد در گذرنامه مهر خورده است. اما بعد، ورق برگشت؛ فراجا اعلام کرد ادعای ارتباط قطع کالابرگ با نقص اطلاعات پلیس، بیاساس و فاقد استناد است و تأکید کرد: تخصیص یا قطع کالابرگ اساساً در حوزه مأموریتی پلیس نیست. پرسش ساده اما اساسی این است که دقیقاً چه دادهای مبنای ارسال این پیامکها بوده است. این پرسشها زمانی جدیتر میشود که دولت از خانوارها میخواهد برای رفع مشکل، خودشان به دفاتر پیشخوان مراجعه کنند. به گفته معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مقرر شده احراز سکونت در ایران این هموطنان، ابتدا براساس خود اظهاری انجام و بعد مجدد، اطلاعرسانی شود. هموطنانی که در خصوص کالابرگ، پیامک احراز سکونت دریافت کردند تا اطلاع بعدی به دفاتر پیشخوان دولت مراجعه نکنند.
البته وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با صدور اطلاعیهای اعلام کرد افرادی که پیامک احراز سکونت دریافت کردهاند و مشکل دسترسی به دفاتر پیشخوان دولت دارند تا پنجم شهریورماه، صرفا دو اقدام را انجام دهند. نخست با استفاده از خط موبایل متعلق به سرپرست خانوار کد دستوری #۱۴۶۳*۵۰۰* را شماره گیری کرده و پس از ارسال کد ملی سرپرست خانوار، کدملی تک تک اعضای خانوار که پیامک احراز دریافت کردهاند را ثبت کرد و متعهد شوند که ایشان در کشور حضور دارند. راه دوم این است که سرپرست خانوار اگر آخرین محل سکونت خانواده را در سامانه ملی املاک و اسکان ثبت نکرده، به صورت خوداظهاری و اینترنتی تا آخر مرداد محل سکونت و حساب شخصی خود را در سامانه ملی املاک و اسکان کشور تکمیل کند. پس از دو اقدام فوق و تایید سامانه املاک و اسکان، شارژ مرداد کالابرگ این افراد در پنجم شهریور پرداخت میشود. این مدل، از منظر حکمرانی داده قابل نقد است؛ نباید هزینه ناکارآمدی اتصال پایگاههای اطلاعاتی دولت از جیب شهروند پرداخت شود. از سوی دیگر خبرگزاری فارس مینویسد: عدد سه میلیون نفر که در برخی گزارشها بهعنوان برآورد غیررسمی افراد مقیم خارج اما همچنان حاضر در فهرست یارانهها مطرح شده، تاکنون رقم رسمی اعلامشدهای نیست و نباید مبنای تحلیل قرار گیرد. اتفاقاً نبود آمار شفاف درباره تعداد افرادی که پیامک احراز سکونت دریافت کردهاند، یکی از ضعفهای اصلی اطلاعرسانی در این پرونده است.