به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ طرح کالابرگ الکترونیکی از نیمه دیماه ۱۴۰۴ و همزمان با حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و اجرای سیاست ارز تک نرخی وارد مرحله اجرا شد. قرار بود با انتقال ارز کالاهای اساسی از ابتدای زنجیره به مصرفکننده نهایی، افزایش قیمت کالاهای اساسی از طریق کالابرگ جبران شود. مقرر شده بود مبلغ آن متناسب با تورم، نوسانات ارزی و قیمت کالاهای اساسی، هر سه ماه بازنگری و تعدیل شود.
اما آنچه در عمل رخ داد، فاصله گرفتن سیاست حمایتی از سازوکار وعدهدادهشده بود. با گذشت ماهها و افزایش قیمت کالاهای اساسی، سقف اعتبار همان یک میلیون تومان باقی ماند. اکنون هشتمین مرحله طرح، مربوط به مردادماه ۱۴۰۵، از روز پنجشنه گذشته آغاز شده، اما اعتبار آن بر همان مبنای قبلی است؛ آن هم در شرایطی که ارزش واقعی این مبلغ در مقایسه با زمان آغاز طرح به شکل محسوسی کاهش یافته است. مسئله فقط ثابت ماندن یک رقم نیست؛ مشکل اصلی، کاهش قدرت خرید حمایتی کالابرگ است. کالابرگ که قرار بود ضربهگیر افزایش قیمتها باشد، در چنین شرایطی بیش از آنکه جبرانکننده گرانی باشد، به پرداختی نمادین تبدیل شده است.
این در حالی است که از ابتدای سال جاری، وعده افزایش اعتبار بارها تکرار شده است. مسعود پزشکیان پیشتر بر ضرورت اصلاح مبلغ کالابرگ متناسب با تورم تأکید کرده و از اختلافنظرها و مذاکرات تیم اقتصادی دولت برای تأمین منابع این افزایش سخن گفته بود. اکنون رئیسجمهور بار دیگر اعلام کرد که نرخ کالابرگ را اصلاح خواهیم کرد و دولت به دنبال یافتن منابع پایدار برای آن است.
پزشکیان در گفتوگوی اخیر خود با مردم نیز از ضرورت افزایش مبلغ کالابرگ سخن گفت و تأکید کرد که با گرانتر شدن قیمتها، باید میزان کالابرگ افزایش یابد. با این حال، خود او همزمان از کمبود ارز و مشکلات مالی بهعنوان موانع اجرای این وعده یاد کرد.
در این میان، موضع دولت نیز بیش از آنکه از یک تصمیم قطعی حکایت کند، از ادامه بررسیها خبر میدهد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اوایل مردادماه اعلام کرد که در صورت افزایش منابع، دولت ترجیح میدهد این منابع از محلهای پایدار تأمین شود و تأکید کرد که دولت «رؤیافروشی» نمیکند. این اظهارنظر به نوعی نشان میدهد که دولت تمایلی به افزایش اعتبار کالابرگ ندارد.
با این حال سناریوهای افزایش اعتبار برای دهکهای پایین درآمدی، نحوه تأمین منابع، شناسایی جامعه هدف و سازوکار پرداخت در نشست نشست مشترک وزارتخانههای اقتصاد و تعاون، کار و رفاه اجتماعی بررسی شده است. البته وزیر اقتصاد نیز پیشتر بر ضرورت افزایش اعتبار کالابرگ تأکید کرده بود.
با این حال، تجربه ماههای گذشته نشان میدهد فاصله میان «بررسی»، «وعده» و «اجرا» در این طرح همچنان جدی است. دولت اکنون بار دیگر وعده افزایش کالابرگ را تمدید کرده است، اما تا زمانی که منابع پایدار مشخص، مصوبه اجرایی ابلاغ و مبلغ جدید اعلام نشود، این وعده نیز چیزی فراتر از تکرار وعدههای قبلی نخواهد بود. در نهایت، معیار موفقیت کالابرگ نه تعداد جلسات برگزارشده و نه تعداد اظهارنظرهای مقامات، بلکه میزان حمایتی است که واقعاً به سفره خانوارهای کمدرآمد میرسد.