به گزارش گروه سیاسی نوبنیاد؛ آوا روشنگر/// رئیس سازمان حفاظت محیط زیست از ابتدای فعالیت خود تا نیمه تیرماه امسال، 10 سفر خارجی و 36 سفر داخلی داشته است. این آمار وقتی نگران کننده میشود که به ترکیب هیات همراه او توجه کنیم. بررسی اندک تصاویر منتشر شده از این سفرها نشان میدهد که در تمام سفرهای خارجی به جز کاپ 30 کنوانسیون تغییر اقلیم و در اکثر سفرهای داخلی، سید مهدی حسینی، مدیر کل حوزه ریاست سازمان حفاظت محیط زیست نیز شینا انصاری را همراهی میکرده است. به این ترتیب اگر میانگین روزهای سفر خانم رئیس و هیات همراه را سه روز در نظر بگیریم، تقریبا از چهار هفته کاری هر ماه، این مجموعه یک هفته را بدون هیچ مسئولی به فعالیت خود ادامه داده و امور محوله به این مجموعه، در کارتابل اداری تا پایان سیر و سفر رئیس، خاک میخورند.
لیست سفرهای بلند بالای شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بسیاری از دلسوزان حوزه محیط زیست را نگران کرده است. او در شرایطی با گروهی پرجمعیت به سفرهای داخلی و خارجی میرود که منابع مالی سازمان محیط زیست، توان پوشش این سفرها را ندارد و بر اساس برخی شنیدهها، منابعی که باید صرف مسایل رفاهی پرسنل این سازمان شود، جابجا شده و صرف تامین هزینه سفرهای رئیس سازمان و هیات همراه میشود.
بیش از دو سفر در هر ماه
شینا انصاری در نزدیک به 22 ماه خدمتش -یعنی از اول شهریور 1403 تا نیمه تیرماه امسال-، در مجموع 10 سفر خارجی و 36 سفر داخلی داشته است. با در نظر گرفتن دو ماه توقف امکان سفر به دلیل جنگ دوازده روزه و جنگ 40 روزه، او در طول خدمت، در هر ماه بیش از دو سفر داشته است. اگر مدت زمان هر سفر را بهطور متوسط سه روز در نظر بگیریم، رئیس سازمان محیط زیست تقریبا یک هفته کامل کاری را در این مجموعه حضور نداشته است. این موضوع وقتی نگران کننده میشود که بدانیم در اغلب این سفرها، سید مهدی حسینی، مدیر کل حوزه ریاست و هماهنگی امور استانهای سازمان حفاظت محیطزیست نیز او را همراهی میکرده است.
بررسی اندک تصاویر منتشر شده از سفرهای رئیس سازمان حفاطت محیط زیست نشان میدهد که در تمام سفرهای خارجی به جز سفر خبرساز برزیل برای شرکت در کاپ 30 کنفرانس تغییر اقلیم، حسینی به همراه تیم شینا انصاری بوده و در بیشتر سفرهای داخلی هم رئیس دفتر انصاری، او را همراهی میکرده است. این در حالی است که حسینی نقش بسیار مهمی و کلیدی در رتق و فتق امور در غیاب رئیس سازمان دارد و معلوم نیست چرا دو مهره کلیدی، طبقه دهم سازمان حفاظت محیط زیست را ترک میکنند و به سفر میروند!
توقف همه فعالیتها در غیاب رئیس دفتر
بر اساس وظایف تعیین شده در چارت سازمانی همه دستگاههای دولتی، مهمترین وظایف مدیرکل حوزه ریاست شامل مدیریت دفتر رئیس سازمان، برنامهریزی و تنظیم جلسات، هماهنگی ملاقاتها، سفرها و برنامههای رسمی، پیگیری دستورات و مصوبات رئیس سازمان، هماهنگی بین معاونتها و دفاتر سازمان، ایجاد هماهنگی میان معاونتهای تخصصی، دفاتر ستادی و ادارات کل استانها، پیگیری اجرای تصمیمات و مصوبات مدیریتی، رفع موانع اجرایی میان واحدهای مختلف، نظارت بر مکاتبات و گردش کار، بررسی، ارجاع و پیگیری مکاتبات وارده و صادره، کنترل فرآیند پاسخگویی به نامههای ریاست جمهوری، مجلس، دستگاههای اجرایی و استانداریها، دریافت و جمعبندی گزارشهای استانی و ارائه به رئیس سازمان، تهیه دستور جلسات، ثبت، ابلاغ و پیگیری مصوبات، هماهنگی ارتباطات برونسازمانی، تعامل با نهاد ریاست جمهوری، وزارتخانهها، مجلس شورای اسلامی، استانداریها و سایر دستگاههای اجرایی در موضوعات مرتبط با رئیس سازمان و مجموعهای از اقدامات مهم و کلیدی دیگر است.
مدیرکل حوزه ریاست یکی از نزدیکترین و اثرگذارترین مدیران ستادی به رئیس سازمان محسوب میشود. اهمیت این جایگاه بیشتر از آنکه ناشی از اختیار تخصصی باشد، از نقش این پست در هماهنگی، راهبری و پیگیری تصمیمات رئیس سازمان ناشی میشود. در چنین شرایطی، حسینی تمام مسئولیتهایش را رها میکند و ترجیح میدهد که در سفرها همراه رئیس سازمان باشد اما پرسش اساسی اینجاست که آیا او در حین همراهی رئیس سازمان و انجام سفر هم میتواند امور محوله را به خوبی و با دقت اجرا کند. در غیاب دو مهره کلیدی سازمان محیط زیست در جریان سفرها، چه کسی به نامههای ارسالی پاسخ میدهد و اساسا چرا باید حوزه ریاست این سازمان یک هفته کاری، خالی از مقام مسئول و مرتبط باشد؟
سازمان حفاظت محیط زیست دارای معاونتهای متعددی مانند محیط طبیعی، محیط انسانی، آموزش، حقوقی و توسعه مدیریت است. بسیاری از موضوعات، مانند آلودگی هوا، تالابها یا ارزیابیهای زیستمحیطی، نیازمند همکاری همزمان چند معاونت هستند. مدیرکل حوزه ریاست وظیفه هماهنگسازی این تعاملات و پیگیری اجرای تصمیمات را بر عهده دارد اما وقتی حسینی پشت میزش حضور ندارد، معاونتهای مختلف این سازمان باید به انتظار بنشینند تا او از سفر بازگردد؟
توقف پاسخگویی سازمان محیط زیست
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همزمان معاون رئیسجمهور هم هست؛ بنابراین تعامل مستمر با نهاد ریاست جمهوری، هیئت دولت، مجلس، استانداریها و سایر دستگاههای اجرایی از طریق حوزه ریاست انجام میشود. این جایگاه به مدیرکل حوزه ریاست نقش کلیدی در هماهنگی بیندستگاهی میدهد.
بسیاری از تصمیمات مدیریتی زمانی اثربخش هستند که اجرای آنها بهصورت مستمر پیگیری شود. مدیرکل حوزه ریاست معمولا مسئول دریافت گزارش عملکرد، یادآوری مهلتها و ارائه گزارش پیشرفت به رئیس سازمان است؛ بنابراین نقش مهمی در افزایش پاسخگویی سازمان دارد اما سفرهای متعدد رئیس دفتر این سازمان، وقفهای قابل توجه در پاسخگویی این سازمان ایجاد میکند.
مدیرکل حوزه ریاست، مدیر سیاستگذار تخصصی محیط زیست نیست؛ بلکه مدیر راهبری، هماهنگی و پیگیری است و نقش او در تبدیل تصمیمات رئیس سازمان به اقدامات اجرایی، این جایگاه را به یکی از مهمترین پستهای ستادی سازمان حفاظت محیط زیست تبدیل میکند؛ اما معلوم نیست در ذهن رئیس سازمان محیط زیست چه میگذرد که مدیر کل حوزه ریاست را در همه سفرها با خود همراه میکند؟ آیا شینا انصاری اعتقادی به نقش و اهمیت سازمان حفاظت محیط زیست در سیاستگذاریهای محیط زیستی کشور ندارد و صرفا تلاش میکند که برای خود و افراد معتمدش، امکان تفریح فراهم کند؟
سفرهای پرهزینه و بدون خروجی
در حالی که کشور درگیر مسایل و مشکلات اقتصادی ناشی از دو جنگ تحمیلی است، سفرهای بدون خروجی سازمان حفاظت محیط زیست هیچ توجیهی ندارد. این سازمان، تحریمها را بهانهای برای نبود خروجی این سفرها اعلام میکند، اما باید بر این نکته تاکید کرد که اگر موانع آنقدر بزرگ هستند که سفرها خروجی ندارد، صرف هزینه برای حضور حتی یک نفر در سفرهای خارجی هم توجیهی ندارد.
مسئولان سازمان محیط زیست باید توضیح دهند که در طول سفرهای خارجی آنها چه تفاهمنامههای منجر به اقدامی در به امضا رسیده است؟ چه میزان اعتبار بینالمللی برای کمک به محیط زیست ایران جذب شده است؟ چرا تخصیص اعتباری که انجام شده بود، با تعلل این سازمان از دست رفته است؟ انتقال دانش و BAT فارغ از بحث تحریمها امکانپذیر است آیا اقدامی در این رابطه انجام شده است. در شرایطی که کشورهای عضو بریکس ما را تحریم نکردهاند، چرا مسئولان سازمان محیط زیست با وجود شرکت در این اجلاس نتوانستهاند اقدام مثبتی انجام دهند؟ اگر ایران تا این حد تحت تاثیر تحریمها قرار دارد که نمیتوان در سفرهای خارجی اقدام مثبتی انجام داد، چه لزومی به شرکت در این نشستها و صرف هزینههای هنگفت دلاری است و اساسا چرا سازمان محیط زیست در شرایطی که بسیاری از کشورها از سفر گران برزیل در قالب هیاتهای بزرگ صرفنظر کردند، در این اجلاس بدون خروجی و صرفا سیاسی شرکت کرد؟
فراموشی انباشت تجربه
متاسفانه رئیس سازمان محیط زیست نه تنها در چینش هیات همراه، حوزه ریاست را خالی میکند تا کارها در کارتابل، در انتظار پایان سفر خانم رئیس باقی بمانند بلکه انبوهی از مشاوران که از پرسنل سازمان محیط زیست نیستند هم در این سفرها او را همراهی میکنند. مهمترین اثر سفرهایی از این دست، انباشت تجربه در سازمان محیط زیست است؛ اما شیوه تصمیمسازی شینا انصاری باعث میشود که حتی این انباشت تجربه هم در سازمان محیط زیست انجام نشود و تجربیات به دست آمده به همراه مشاورانی که بعد از تغییر رئیس از سیستم حذف میشوند، از مجموعه سازمان محیط زیست خارج شود. به این ترتیب سازمانی با نقش حاکمیتی بسیار مهم، هر روز به ساختاری ضعیفتر از دیروز تبدیل میشود.