به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ نتایج تازهترین نظرسنجی شورای جهانی طلا نشان میدهد بانکهای مرکزی جهان همچنان نسبت به آینده طلا خوشبین هستند و انتظار دارند سهم این فلز گرانبها در ذخایر رسمی کشورها طی سالهای آینده افزایش یابد؛ در حالی که چشمانداز دلار آمریکا در میان مدیران ذخایر ارزی چندان مثبت ارزیابی نمیشود. بر اساس «نظرسنجی ذخایر طلای بانکهای مرکزی ۲۰۲۶» که با مشارکت ۷۳ بانک مرکزی در سراسر جهان انجام شده است، ۸۴ درصد پاسخدهندگان معتقدند سهم طلا از کل ذخایر رسمی جهان در پنج سال آینده افزایش خواهد یافت. این رقم نسبت به سال گذشته که ۷۶ درصد بود، رشد قابلتوجهی را نشان میدهد و بیانگر تقویت جایگاه طلا در راهبردهای مدیریت ذخایر ارزی است.
این نظرسنجی همچنین نشان میدهد دیدگاه بانکهای مرکزی کشورهای توسعهیافته و اقتصادهای نوظهور در این زمینه تفاوت چندانی ندارد و هر دو گروه انتظار دارند وزن طلا در ترکیب ذخایر جهانی افزایش یابد. در مقابل، چشمانداز بانکهای مرکزی نسبت به دلار آمریکا با تردید بیشتری همراه شده است. هرچند دلار همچنان مهمترین ارز ذخیره جهان به شمار میرود، اما شرکتکنندگان در این نظرسنجی معتقدند روند کاهش تدریجی سهم دلار در ذخایر جهانی ادامه خواهد یافت.
بر اساس نتایج نظرسنجی، ۷۴ درصد بانکهای مرکزی انتظار دارند سهم دلار در ذخایر رسمی جهان طی پنج سال آینده کمتر از سطح فعلی باشد.
این ارزیابی با روندی که طی سالهای اخیر در آمارهای صندوق بینالمللی پول مشاهده شده نیز همخوانی دارد. سهم دلار در ذخایر ارزی جهان طی دو دهه گذشته بهتدریج کاهش یافته و بخشی از این سهم به طلا و سایر ارزها منتقل شده است. یکی دیگر از یافتههای مهم این گزارش، انتظار بانکهای مرکزی برای ادامه خرید طلا طی ۱۲ ماه آینده است. ۸۹ درصد پاسخدهندگان معتقدند ذخایر طلای بانکهای مرکزی جهان طی ۱۲ ماه آینده افزایش خواهد یافت. این رقم نشان میدهد اجماع کمسابقهای در میان سیاستگذاران پولی جهان درباره اهمیت نگهداری طلا شکل گرفته است.
علاوه بر این، ۴۵ درصد بانکهای مرکزی اعلام کردهاند که احتمالاً در سال آینده ذخایر طلای خود را افزایش خواهند داد. این بالاترین سطح ثبتشده در تاریخ اجرای این نظرسنجی محسوب میشود. در میان اقتصادهای نوظهور، تمایل به افزایش ذخایر طلا حتی پررنگتر است و حدود نیمی از بانکهای مرکزی این کشورها قصد دارند خرید طلا را ادامه دهند. افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، تحریمهای مالی، نااطمینانیهای اقتصادی و نگرانی نسبت به آینده نظام پولی بینالمللی از جمله عواملی هستند که طی سالهای اخیر بانکهای مرکزی را به سمت افزایش ذخایر طلا سوق دادهاند. طلا به دلیل نداشتن ریسک اعتباری، نقدشوندگی بالا و نقش سنتی خود بهعنوان دارایی امن، همچنان جایگاه ویژهای در سبد ذخایر کشورها دارد.
در سالهای اخیر بانکهای مرکزی به یکی از بزرگترین خریداران طلا در جهان تبدیل شدهاند و خریدهای آنها در چند سال متوالی از مرز هزار تن در سال عبور کرده است. این روند نشان میدهد بسیاری از کشورها در حال بازنگری در ترکیب ذخایر ارزی خود هستند و تلاش میکنند وابستگی کمتری به ارزهای خارجی، بهویژه دلار آمریکا، داشته باشند. در مجموع، نتایج نظرسنجی ۲۰۲۶ شورای جهانی طلا حاکی از آن است که بانکهای مرکزی جهان همچنان طلا را یکی از مهمترین داراییهای ذخیرهای میدانند. افزایش تمایل به خرید طلا در کنار انتظار برای کاهش سهم دلار، میتواند نشانهای از تغییرات تدریجی در ساختار ذخایر رسمی جهان و بازتعریف نقش داراییهای مختلف در نظام پولی بینالمللی باشد.
بسیاری از کشورها بهدنبال کاهش تدریجی وابستگی خود به دلار و اوراق خزانهداری آمریکا هستند. اگرچه پایان هژمونی دلار در کوتاهمدت رخ نخواهد داد، اما این روند بیانگر تنوعبخشی آشکار به ذخایر ارزی در جهانی است که بهسوی چندقطبیشدن، تشدید منازعات ژئوپلیتیکی و کاهش اعتماد به داراییهای سنتی حاکمیتی پیش میرود.