هلن میرن، بازیگر سرشناس بریتانیایی و برنده اسکار، در تازهترین اظهارنظرش تصویری روشن و بیپرده از تغییر نگاهش به اسرائیل ارائه داده است؛ تغییری که به گفته خودش، از علاقه و همدلی تاریخی به سمت انتقاد صریح از سیاستهای کنونی این کشور در قبال فلسطینیها رسیده است.
او که سالها به واسطه تعلقات فرهنگی و فضای فکری پس از جنگ جهانی دوم، نوعی همدلی اولیه با اسرائیل داشته، حالا میگوید نمیتواند در برابر آنچه «جنایت علیه بشریت» توصیف میکند سکوت کند. به باور او، هیچ توجیهی برای خشونت علیه غیرنظامیان وجود ندارد و رنج انسانی، در هر قالب و با هر پرچمی، یک معنا بیشتر ندارد.
میرن در گفتوگویی در حاشیه یک جشنواره سینمایی، با لحنی تأملبرانگیز به تناقضهای تاریخی اشاره کرد؛ اینکه چگونه ملتی که خود تجربه رنج و سرکوب را در حافظه جمعیاش دارد، میتواند در موقعیتی قرار بگیرد که از نگاه منتقدان، همان چرخه خشونت را در جای دیگری بازتولید میکند. او تأکید کرد که این پرسش برایش ساده نیست و بیشتر شبیه یک بحران اخلاقی حلنشده است تا یک موضع سیاسی.
این بازیگر همچنین به تجربههای شخصی خود از واکنشهای تند در فضای عمومی اشاره کرد و گفت بخشی از حملات کلامی که علیه او صورت گرفته، ناشی از برداشتهای سطحی یا اطلاعات ناقص بوده است؛ موضوعی که به گفته او نشان میدهد چگونه فضای احساسی و رسانهای میتواند گفتوگو درباره مسائل پیچیده را به تقابلهای تند و گاه خطرناک تبدیل کند.
در عین حال، او با وجود فاصلهگذاری انتقادیاش، همچنان بر پیچیدگی تاریخ و احساسات انسانی تأکید دارد و معتقد است نمیتوان یک ملت یا یک تجربه تاریخی را کاملاً سیاه یا سفید دید؛ اما همین پیچیدگی، مسئولیت اخلاقی را از بین نمیبرد.
سخنان میرن بیش از آنکه صرفاً یک موضع سیاسی باشد، بازتاب یک درگیری درونی است؛ میان خاطره تاریخی، همدلی فرهنگی و واقعیتهای تلخ امروز. و شاید همین تضاد است که حرفهای او را از سطح یک اظهارنظر معمولی فراتر میبرد و به یک بحث باز درباره مرز اخلاق و سیاست تبدیل میکند.