شکافهای سیاسی در آمریکا هر روز عمیقتر میشود، جایی که دونالد ترامپ در سایه کاهش حمایت افکار عمومی و نگرانی جمهوریخواهان از انتخابات پیشرو، پروژه حذف و تصفیه منتقدان درونحزبی را کلید زده و در مقابل، دموکراتها نیز برای بازپسگیری قدرت، به بهرهبرداری گسترده از ظرفیت رأی سیاهپوستان و اقلیتها روی آوردهاند. روندی که از تشدید بحران مشروعیت و فرسایش انسجام سیاسی در ایالات متحده حکایت دارد.
تحولات سیاسی آمریکا در آستانه انتخابات میاندورهای و همچنین رقابتهای آتی کنگره و سنا، از تشدید شکافهای داخلی در ساختار قدرت این کشور حکایت دارد.
به گزارش پولیتیکو، در حالی که دونالد ترامپ تلاش میکند با حذف منتقدان درونحزبی و تثبیت وفاداران خود، کنترل کامل حزب جمهوریخواه را حفظ کند، نظرسنجیهای جدید نشان میدهد بخشی از افکار عمومی آمریکا و حتی بخشی از رأیدهندگان جمهوریخواه نسبت به عملکرد او، بهویژه در حوزه سیاست خارجی، دچار تردید شدهاند. همزمان، حزب دموکرات نیز برای مقابله با جمهوریخواهان، بیش از گذشته به بهرهبرداری انتخاباتی از ظرفیت رأی سیاهپوستان و اقلیتها روی آورده است؛ روندی که از نگاه بسیاری از ناظران، نشانهای از بحران عمیق در نظام سیاسی آمریکا محسوب میشود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانه آمریکایی پولیتیکو، ترامپ پس از تثبیت موقعیت خود در کاخ سفید، پروژهای را برای کنار زدن جمهوریخواهانی که در سالهای گذشته از او فاصله گرفته بودند آغاز کرده است. شکست «جان کورنین» سناتور جمهوریخواه تگزاس در رقابت درونحزبی، که با حمایت مستقیم ترامپ از رقیب او همراه بود، تنها یکی از نمونههای این رویکرد به شمار میرود.
** سناتورهای جمهوریخواه در مسیر بازنشستگی اجباری
تحلیلگران آمریکایی معتقدند رئیسجمهور آمریکا اکنون در تلاش است تا در انتخاباتهای آینده نیز چهرههایی مانند «لیزا مورکوفسکی»، «رند پال» و «تاد یانگ» را که در مواردی با سیاستهای او مخالفت کردهاند، تحت فشار قرار دهد. حتی برخی سناتورهای جمهوریخواه هشدار دادهاند که فضای ایجادشده ممکن است شماری از نمایندگان و سناتورهای این حزب را به سمت بازنشستگی سیاسی سوق دهد؛ زیرا رقابت با نامزدهای مورد حمایت ترامپ را پرهزینه و کمفایده میدانند.
این وضعیت در حالی رخ میدهد که نشانههای کاهش نفوذ سیاسی ترامپ نیز به تدریج آشکار شده است. برخی چهرههای جمهوریخواه تصریح کردهاند که اگر حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای یکی از دو مجلس کنگره را از دست بدهد، وزن سیاسی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۸ به شکل محسوسی کاهش خواهد یافت. از همین رو بسیاری از ناظران، تلاش گسترده رئیسجمهور برای حذف مخالفان درونحزبی را اقدامی پیشگیرانه برای جلوگیری از فرسایش قدرت سیاسی خود ارزیابی میکنند.
** کاهش نفوذ سیاسی ترامپ همراه با شکست در افکار عمومی
این گزارش میافزاید، نتایج یک نظرسنجی سراسری در آمریکا نشان میدهد ادعاهای ترامپ درباره موفقیت در جنگ با ایران نتوانسته افکار عمومی را قانع کند. بر اساس این نظرسنجی، اکثریت رأیدهندگان آمریکایی معتقدند جنگ با ایران در راستای منافع ملی آمریکا نیست و بسیاری نیز باور ندارند که دولت ترامپ دارای برنامهای روشن برای پایان دادن به این بحران باشد.
در ادامه گزارش آمده است، تنها ۳۸ درصد آمریکاییها از حملات نظامی حمایت کردهاند و فقط ۱۵ درصد معتقدند ترامپ به اهداف اعلامی خود در این جنگ دست یافته است. در مقابل، بخش قابل توجهی از پاسخدهندگان اظهار کردهاند که رئیسجمهور یا فاقد راهبرد مشخص است یا هرگز به اهداف مورد ادعای خود نخواهد رسید.
نکته قابل توجه آن است که تردیدها تنها محدود به رأیدهندگان دموکرات نیست. بخشی از حامیان ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ نیز نسبت به طولانی شدن جنگ و نبود چشمانداز روشن برای پایان آن ابراز نگرانی کردهاند. افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی نیز بر این نگرانیها افزوده و موجب شده موضوع معیشت بار دیگر به مهمترین دغدغه رأیدهندگان آمریکایی تبدیل شود.
** ترامپ، عامل تضعیف جمهوریخواهان
پولیتیکو عنوان میکند که برخی استراتژیستهای جمهوریخواه اذعان کردهاند که ترامپ در جریان مبارزات انتخاباتی خود با شعار پرهیز از جنگهای پرهزینه خارجی وارد میدان شد، اما اکنون درگیر بحرانی شده که نهتنها دستاورد ملموسی برای افکار عمومی نداشته، بلکه میتواند موقعیت جمهوریخواهان را در انتخابات آینده تضعیف کند. از این منظر، تشدید تلاش ترامپ برای حفظ وفاداران خود در ساختار قدرت، ارتباط مستقیمی با نگرانی او از کاهش تدریجی محبوبیت سیاسیاش دارد.
در سوی دیگر میدان، حزب دموکرات نیز با چالشهای جدی مواجه است. تازهترین نظرسنجیها نشان میدهد بخش مهمی از بدنه این حزب حاضر است برای شکست جمهوریخواهان، حتی از برخی اصول سنتی مورد ادعای خود عقبنشینی کند. پس از رأی اخیر دیوان عالی آمریکا درباره محدود شدن برخی حمایتهای قانونی از حوزههای انتخاباتی اقلیتها، بحث بازطراحی نقشههای انتخاباتی به یکی از موضوعات اصلی سیاست آمریکا تبدیل شده است.
بر اساس نتایج نظرسنجی پولیتیکو، هنگامی که مسئله مقابله با جمهوریخواهان مطرح میشود، شمار قابل توجهی از رأیدهندگان دموکرات ترجیح میدهند با تغییر حوزههای انتخاباتی، شانس پیروزی نامزدهای حزب خود را افزایش دهند؛ حتی اگر این اقدام به کاهش تعداد حوزههایی منجر شود که به طور سنتی برای افزایش قدرت رأی سیاهپوستان و دیگر اقلیتها طراحی شدهاند.
این یافتهها نشان میدهد دموکراتها نیز در عمل حاضرند برای کسب قدرت سیاسی، از جامعه سیاهپوستان و اقلیتها به عنوان ابزاری انتخاباتی استفاده کنند. نکته جالبتر آنکه بخشی از رأیدهندگان سیاهپوست و لاتینتبار وابسته به حزب دموکرات نیز با این رویکرد موافق هستند و شکست جمهوریخواهان را بر حفظ ساختارهای سنتی نمایندگی اقلیتها ترجیح میدهند.
به این ترتیب، هر دو حزب اصلی آمریکا در حالی وارد رقابتهای انتخاباتی آینده میشوند که بیش از هر زمان دیگری با بحران مشروعیت، اختلافات داخلی و کاهش اعتماد عمومی مواجه هستند. ترامپ برای حفظ نفوذ خود به حذف و تصفیه منتقدان درونحزبی روی آورده و دموکراتها نیز برای بازپسگیری قدرت، آمادهاند از ابزارهای جمعیتی و نژادی بهرهبرداری سیاسی کنند.
مجموعه این تحولات، تصویری از آمریکایی ارائه میدهد که در آن رقابت برای به دست گرفتن قدرت، بر حذف رقیب، مهندسی سیاسی و بهرهبرداری انتخاباتی از شکافهای اجتماعی متمرکز شده است.