در حالی که کشور هنوز از جنگ تحمیلی سوم، ترور رهبر شهید انقلاب و نبرد سنگین رسانهای و امنیتی عبور نکرده، اظهارات اخیر سید عباس عراقچی پس از نشست وزیران خارجه بریکس در دهلینو، بار دیگر همان نگرانی قدیمی، نگرانی از بازگشت تفکر برجامی با ادبیاتی تازه اما با همان مختصات فرسوده و پرهزینه را زنده کرد.
نزدیک به دو سال از عمر دولت چهاردهم گذشته و یکی از اصلیترین دغدغههای مردمی که در جنگ تحمیلی سوم ستون حفظ کشور بودند، بازگشت همان شبکه فکری و سیاسی برجام به دستگاه دیپلماسی بود. سخنان عراقچی همچنان در همان هندسه قدیمی تعریف میشود؛ هندسهای که حتی پس از دو جنگ سهمگین، ترور رهبر شهید انقلاب و آشکار شدن ماهیت آمریکا، هنوز از واژگان فرسوده «تعامل»، «برد-برد» و «تمایل آمریکا به گفتگو» عبور نکرده است.
عراقچی در نشست خبری خود گفت آمریکا پس از رد پاسخ ایران، دوباره پیامهایی برای ادامه تعامل فرستاده است. سؤال افکار عمومی روشن است؛ پس از این همه خدعه، پس از حمله مجدد در میانه مذاکرات، پس از تجربههای تلخ حتی در همین جنگ اخیر، چگونه هنوز میتوان از «تمایل آمریکا به تعامل» سخن گفت؟ مگر نه اینکه آمریکاییها بارها نشان دادهاند مذاکره برایشان نه مسیر تفاهم، بلکه پوشش فشار و عملیات است؟
اما نگرانکنندهتر، بازگشت دوباره کلیدواژه مشهور برجامیها بود؛ «برد-برد». عراقچی گفت: «چیزهایی که آمریکاییها نتوانستند از طریق نظامی به دست بیاورند در میز مذاکره هم نمیتوانند و فقط مذاکره راهحل برد-برد است.» همین عبارت، یادآور همان دورهای است که به اذعان باراک اوباما، ۹۷ درصد توان هستهای ایران بدون جنگ نابود شد؛ آن هم در ازای وعدههایی که نتیجهاش تحریم بیشتر، خرابکاری، ترور و نهایتاً جنگ بود.
در هیچ جای دنیا، پس از جنگ و خون و ترور، معادلهای به نام «برد-برد» میان قاتل و مظلوم تعریف نمیشود. طرفی که جنگ را تحمیل کرده و در آن درمانده است، باید هزینه شکست خود را بپردازد، نه اینکه دوباره پشت میز مذاکره با ادبیات برابرطلبانه بنشیند. شهادت رهبر شهید انقلاب و کودکان میناب، حادثهای نیست که بتوان بدون تثبیت قدرت و انتقام از کنار آن عبور کرد و همزمان از «برد-برد» با آمریکا و اسرائیل سخن گفت.
مردم حق دارند بپرسند چگونه در حالی که رهبران کشورهایی مانند روسیه و در روزهای اخیر کره شمالی، ترور رئیسجمهور را همسنگ پاسخ اتمی میدانند، در ایران پس از آن جنایت عظیم یعنی ترور رهبری فراتر از حاکمان جهان ، هنوز برخی در وزارت خارجه و دیگر نهادها از ادبیات مصالحهجویانه و بردبرد با قاتل رهبر و کودکان میناب سخن میگویند؟ ملت ایران ۴۰ روز جهاد قهرمانانه را برای بازگشت به همان مسیر پرهزینه برجام تحمل نکرده و نخواهد کرد.