به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ بانک مرکزی بار دیگر عرضه ارز با کارت ملی را در دستور کار قرار داده و اعلام کرد که هر فرد میتواند تا سقف هزار یورو ارز دریافت کند. کارشناسان معتقدند تجربه سالهای گذشته نشان داد که فروش ارز با کارت ملی نهتنها به ثبات بازار کمک نکرده، بلکه در بسیاری موارد به افزایش تقاضای غیرواقعی و شکلگیری بازارهای واسطهای منجر شده است. این در حالی است که جنگ علیه ایران در میدان نظامی متوقف شده، اما جنگ اقتصادی همچنان ادامه دارد. از همین جهت، دولت و بانک مرکزی باید در این شرایط، تصمیماتی متناسب با فضای اقتصادی و شرایط جنگی اتخاذ کنند. با این حال، بازار ارز که حتی در سالهای قبل از جنگ نیز نسبت به اخبار سیاسی و اقتصادی واکنش سریع نشان میداد، اکنون در فضای جنگی، هرگونه نوسان شدید در آن میتواند بهسرعت به سایر بازارها منتقل شود.
این در حالی است که نرخ ارز رسمی (تجاری) مانند چند هفته گذشته همچنان افزایشی است؛ به طوری که در معاملات دیروز (۲۳ اردیبهشتماه) مرکز مبادله ارز و طلای ایران، قیمت دلار آمریکا با ثبت رقم ۱۴۷ هزار و ۸۸۵ تومان، نسبت به روز قبل از آن بار دیگر افزایش یافت و رکورد جدیدی را ثبت کرد.
در همین حال، بانک مرکزی دستورالعمل اجرایی نحوه خرید و فروش ارز بهصورت اسکناس در سرفصل تأمین نیازهای ضروری (هزار یورو به ازای هر شخص در ۳۶۵ روز) را به بانکها ابلاغ کرد. بانک مرکزی تأکید کرد: در اجرای این سیاست، اسکناسهای ارز مورد نیاز از محل تجهیز اسکناس از طریق خرید اسکناسهای صادرکنندگان تأمین شده و کاملاً با منابع ارزی حواله که برای واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه و واسطهای مورد استفاده قرار میگیرد، متفاوت است. طبق گزارش بانک مرکزی، این اقدام با توجه به لزوم انسجامبخشی به بازار رسمی اسکناس ارز است.
کارشناسان با انتقاد از تصمیم بانک مرکزی برای احیای دوباره ارزفروشی با کارت ملی، تأکید دارند که باید در این شرایط از منابع ارزی کشور صیانت شود. آنها معتقدند این تصمیمات نهتنها سبب مدیریت بازار ارز نخواهد شد، بلکه بر تقاضای خرید ارز برای کسب سود نیز میافزاید. بررسیها نشان میدهد خرید ارز در روش جدید بانک مرکزی، حداقل سودی ۶ تا ۸ میلیون تومانی نصیب خریداران میکند. به باور کارشناسان، تکرار سیاست توزیع ارز با کارت ملی میتواند به هدررفت منابع ارزی منجر شود، بدون آنکه تأثیر قابلتوجهی بر معیشت مردم یا ثبات اقتصادی داشته باشد. با این حال، بانک مرکزی هدف از اجرای این طرح را مدیریت بازار و پاسخ به نیازهای خرد ارزی مردم عنوان کرده است.