به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ دولت چهاردهم از نیمه دیماه سال گذشته با اجرای سیاست ارز تکنرخی، ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی را که برای حمایت از معیشت خانوارها پرداخت میشد، حذف کرد. بر اساس تصمیم دولت، منابع ارز ترجیحی از ابتدای زنجیره تولید به انتهای زنجیره، یعنی خانوارها، با عنوان کالابرگ منتقل شد. اکنون اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی وارد پنجمین ماه خود شده است. دولت تاکنون چهار مرحله مربوط به ماههای دی، بهمن و اسفند ۱۴۰۴ و همچنین فروردین ۱۴۰۵ را اجرا کرده است. ولت در آغاز اجرای طرح وعده داده بود تا متناسب با افزایش قیمتها، مبلغ کالابرگ را بازنگری کند. همچنین تأکید شده بود که قدرت خرید اعتبار کالابرگ هر سه ماه یکبار و بهصورت فصلی مورد ارزیابی قرار گیرد تا اثر حمایتی آن حفظ شود.
مدیران وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بارها از بررسی تغییر مبلغ اعتبار کالابرگ خبر داده بودند. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت روزهای نخست اردیبهشت امسال اعلام کرده بود که افزایش مبلغ اعتبار کالابرگ در دولت در حال بررسی است.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پیش از این از بررسی افزایش اعتبار کالابرگ با توجه به تغییرات نرخ ارز خبر داده و گفته بود پیشنهاد افزایش مبلغ کالابرگ به دولت ارائه شده و قرار است درباره اجرای مرحله جدید این طرح تا ۱۵ اردیبهشتماه تصمیمگیری شود. میدری با اشاره به سیاست دولت برای حمایت از معیشت خانوارها گفت افزایش اعتبار کالابرگ بر اساس مصوبه و آییننامه مربوطه در حال بررسی است. رئیسجمهور نیز دستور داده است با توجه به تغییرات نرخ ارز، مبلغ این حمایت مورد بازنگری قرار گیرد.
یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی این وزارتخانه، نیز اعلام کرده بود که بررسی سناریوهای افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی در دستور کار دولت است. او از بررسی سناریوهای افزایش میزان اعتبار طرح کالابرگ الکترونیکی خبر داد و گفت: این پیشنهادها برای بررسی کارشناسی بیشتر به کمیسیونهای تخصصی دولت ارجاع شده است تا با توجه به منابع بودجهای دولت، رقم نهایی تعیین شود. وی ابراز امیدواری کرد که نتیجه این بررسیها هرچه سریعتر نهایی شود و افزود: تلاش ما این است که اصلاح اعتبار کالابرگ در اردیبهشتماه اعمال شود، اما در صورت طولانی شدن روند بررسیها، این تغییرات حداکثر تا خردادماه اجرایی خواهد شد.
مخالفت سازمان برنامه با افزایش مبلغ کالابرگ
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده بود که این طرح در سال جاری نیز بهطور کامل ادامه خواهد داشت و منابع لازم آن در قانون بودجه ۱۴۰۵ تأمین شده است. بر اساس قانون بودجه، حدود ۹۹۶ هزار میلیارد تومان برای اجرای کالابرگ اختصاص یافته است. با این حال، در میان اقلام سبد کالابرگ، همچنان برنج، مرغ، گوشت و روغن بیشترین سهم را در خریدها دارند.
طبق اعلام وزارت رفاه، در صورت تصویب افزایش اعتبار کالابرگ، این افزایش از خردادماه امسال اعمال خواهد شد و اگر تأخیر بیشتری رخ دهد، مابهالتفاوت ماههای ابتدایی سال به حساب مشمولان واریز خواهد شد.
اکنون سازمان برنامه و بودجه کشور اعلام کرده است که مبلغ کالابرگ تغییر نمیکند. سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، در پاسخ به سؤالی درباره افزایش میزان اعتبار کالابرگ گفت: «تاکنون موضوع خاصی درباره تغییر ارقام مطرح نشده و ما همچنان به همان مبالغ قبلی پایبند هستیم.» با این حال، کارشناسان اقتصادی معتقدند با توجه به افزایش قیمت کالاها طی سه ماه گذشته و همچنین افزایش نرخ ارز در مرکز مبادله ارز و طلای ایران از محدوده ۱۲۵ هزار تومان در نیمه دیماه سال گذشته به بالای ۱۴۷ هزار تومان کنونی، باید مبلغ کالابرگ افزایش پیدا کند.
افزایش رقم کالابرگ با افزایش درآمدهای نفتی
غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، نیز درباره این موضوع که قیمت نفت در بودجه ۱۴۰۵ برای هر بشکه حدود ۵۴ دلار تصویب شده بود، اما شرایط جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان قیمت نفت را به بیش از ۹۰ دلار رسانده است و با توجه به این افزایش آیا اصلاحی در بخشهایی از بودجه انجام خواهد شد، پاسخ داد: اگر افزایش فروش نفت سبب افزایش میزان منابع در بودجه شود، جدولی در بودجه ۱۴۰۵ پیشبینی شده تا منابع حاصل از آن برای معیشت مردم، افزایش رقم کالابرگ و تقویت بنیه دفاعی نیروهای مسلح کشور اختصاص یابد. وی افزود: به عبارتی، در صورت افزایش منابع نسبت به اعداد پیشبینیشده در بودجه بر اساس فروش نفت، قانونگذار در لایحه بودجه پیشبینی لازم را انجام داده است تا در موارد گفتهشده، منابع اضافی لحاظ شود.
افزایش ۶۸ درصدی قیمت اقلام کالابرگ
بررسی نوبنیاد از قیمتهای اقلام کالابرگ نشان میدهد متوسط قیمت ۱۱ قلم کالای کالابرگ در پایان فروردینماه امسال نسبت به پایان آذرماه سال گذشته رشد ۶۸ درصدی را تجربه کرده است. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران از متوسط قیمت اقلام خوراکی، میانگین قیمت برنج ایرانی و خارجی ۵۱ درصد، ماکارونی ۲۴ درصد، قیمت گوشت قرمز (میانگین گوسفند و گوساله) ۶۹ درصد، گوشت مرغ ۹۲ درصد، شیر ۵۵ درصد، ماست ۴۷ درصد، پنیر ۶۱ درصد، تخممرغ ۵۶ درصد، روغن مایع ۲۲۳ درصد، حبوبات ۳۱ درصد و قند و شکر ۴۳ درصد افزایش داشته است. با این افزایش قیمتها، خانوارها منتظرند تا دولت به وعدههای خود عمل کند.
قول پزشکیان برای افزایش مبلغ کالابرگ
نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل نود قانون اساسی مجلس میگوید؛ اولویت اصلی مجلس و دولت، کنترل قیمتهاست. دولت تضمین داده است که مابهالتفاوت قیمتها را بهصورت کالابرگ به مردم پرداخت کند. امروز حتماً باید در مبلغ کالابرگ تجدیدنظر شود. آقای پزشکیان به مردم قول دادهاند که مابهالتفاوت قیمتها تأمین شود و دولت موظف است به این وعده عمل کند؛ حالا این مبلغ میخواهد یک میلیون تومان باشد یا یک میلیون و پانصد هزار تومان، باید بر اساس نیاز واقعی سفره مردم پرداخت شود.