به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ گزارش تازه بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) نشان میدهد که جنگ با ایران و تبعات آن بر بازار جهانی انرژی، اکنون به مهمترین تهدید برای ثبات اقتصاد جهان تبدیل شده است. این گزارش که روز جمعه منتشر شد، هشدار میدهد تداوم درگیریها در خاورمیانه و جهش قیمت نفت میتواند موج تازهای از تورم را در اقتصاد آمریکا و سایر کشورها ایجاد کرده و رشد اقتصادی را تضعیف کند.
بر اساس گزارش نیمسالانه «ثبات مالی» فدرال رزرو، ریسکهای ژئوپلیتیک و شوک نفتی ناشی از جنگ آمریکا با ایران، در صدر نگرانیهای فعالان و تحلیلگران مالی قرار گرفته است. حدود سهچهارم پاسخدهندگان به نظرسنجی این نهاد، تنشهای ژئوپلیتیک را بزرگترین تهدید برای ثبات مالی دانستهاند و ۷۰ درصد نیز شوک نفتی ناشی از جنگ را عامل اصلی نگرانی عنوان کردهاند. فدرال رزرو هشدار داد که اگر جنگ خاورمیانه طولانی شود و همزمان اختلال در زنجیره تأمین و کمبود کالاها نیز رخ دهد، فشارهای تورمی در آمریکا و اقتصاد جهانی تشدید خواهد شد. در این گزارش آمده است که نوسانات شدید قیمت انرژی و ابزارهای مالی مرتبط با آن میتواند بازارهای مالی را با تنش جدی روبهرو کند.
برخی پاسخدهندگان تأکید کردهاند که افزایش تورم ناشی از جهش قیمت انرژی ممکن است بانکهای مرکزی را مجبور کند حتی در شرایط کاهش رشد اقتصادی، سیاستهای پولی انقباضی و افزایش نرخ بهره را ادامه دهند. فدرال رزرو تصریح کرد: افزایش نرخ بهره و تورم میتواند پیامدهای اقتصادی و مالی قابلتوجهی از جمله کاهش قیمت داراییها داشته باشد. بانک مرکزی آمریکا هفته گذشته نرخ بهره را بدون تغییر نگه داشت، اما شماری از مقامهای این نهاد در روزهای اخیر اعلام کردهاند که در صورت ادامه روند افزایشی تورم، احتمال افزایش دوباره نرخ بهره را نمیتوان منتفی دانست.
طبق این گزارش، قیمت جهانی نفت از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و همچنان بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه قرار دارد. نکته قابلتوجه آن است که «شوک نفتی» اکنون به مهمترین تهدید برای ثبات مالی تبدیل شده است. افزایش قیمت بنزین در آمریکا نیز به بالاترین سطح خود از جولای ۲۰۲۲ رسیده و موجب بازگشت موج تورمی شده است؛ بهطوری که نرخ تورم اکنون یک واحد درصد بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد. مقامهای بانک مرکزی آمریکا نگرانند که تداوم قیمتهای بالای انرژی، اثر تورمی را از بخش انرژی به طیف گستردهتری از کالاها و خدمات منتقل کند.
تبعات اقتصادی جنگ
بلومبرگ نیز از گسترش تبعات اقتصادی جنگ و تنشهای مرتبط با ایران بر اقتصاد آمریکا خبر داد و گزارش داد: آثار این بحران دیگر تنها محدود به افزایش قیمت سوخت نیست، بلکه اکنون بخشهای مختلف اقتصاد آمریکا را درگیر کرده است. اکنون نگرانیها از ورود اقتصاد آمریکا به دورهای از رشد ضعیف همراه با تورم بالا افزایش یافته است. طبق این گزارش، افزایش شدید قیمت انرژی در آمریکا باعث شده فشار مضاعفی بر مصرفکنندگان آمریکایی وارد شود؛ موضوعی که اکنون به کاهش هزینهکرد خانوارها و افت تقاضا در بخشهای اقتصادی منجر شده است.
بلومبرگ تأکید کرد: بسیاری از شرکتهای آمریکایی هشدار دادهاند پولی که پیشتر صرف خرید کالا و خدمات میشد، اکنون در جایگاههای سوخت هزینه میشود. طبق دادههای انجمن خودروی آمریکا، متوسط قیمت بنزین در آمریکا به ۴.۵۶ دلار بهازای هر گالن رسیده است. بهنوشته بلومبرگ، در شرایطی که مسئله «قدرت خرید» پیش از آغاز درگیریها نیز به یکی از اصلیترین دغدغههای خانوارهای آمریکایی تبدیل شده بود، جهش قیمت سوخت فشار معیشتی را تشدید کرده است.
این گزارش میافزاید: افزایش هزینه انرژی تنها مصرفکنندگان را هدف قرار نداده و اکنون کسبوکارها نیز بهطور مستقیم تحت فشار قرار گرفتهاند. شرکتها با افزایش هزینه حملونقل، رشد هزینههای زنجیره تأمین و کاهش تقاضای مصرفکننده مواجه شدهاند و همین مسئله نگرانیها درباره کاهش رشد اقتصادی آمریکا را تشدید کرده است.
بلومبرگ با اشاره به واکنش بازارهای مالی گزارش داد که بسیاری از سیاستگذاران اقتصادی و تحلیلگران معتقدند بازارها هنوز عمق واقعی خسارات اقتصادی جنگ را بهدرستی درک نکردهاند. گزارش دیگری از بلومبرگ نیز نشان میدهد که جنگ آثار پایداری بر تورم، بازار انرژی و سیاست پولی آمریکا بهجای گذاشته و حتی در صورت دستیابی به آتشبس یا توافق سیاسی، این تبعات بهسرعت از بین نخواهد رفت.
تورم انرژی در آمریکا ۱۲.۵ درصدی شد
سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) اعلام کرد: میانگین تورم انرژی در کشورهای عضو این سازمان در ماه فوریه برابر با صفر بوده است، اما با آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، این شاخص در ماه مارس نسبت به سال قبل به بیش از ۸ درصد رسیده است.
میان کشورهای عضو، ترکیه با ثبت تورم ۳۳.۱ درصدی در ماه مارس (نسبت به مارس ۲۰۲۵)، بالاترین نرخ تورم انرژی را تجربه کرده و استرالیا با تورم ۲۲ درصدی در رتبه دوم است. نکته قابلتوجه جایگاه آمریکا است؛ این کشور با تورم ۱۲.۵ درصدی نسبت به مارس سال گذشته، در رتبه پنجم این ردهبندی قرار گرفته است؛ درحالیکه تورم انرژی آمریکا در ماه فوریه حدود صفر بوده و طی تنها یک ماه، قیمت انرژی در این کشور بیش از ۱۲ درصد افزایش یافته است.