پزشکیان روز دوشنبه 20 مهرماه در آغاز آیین سال تحصیلی دانشگاه‌ها در دانشگاه شهید بهشتی گفت: «در شرایط کنونی، هر کسی بخواهد از من انتقاد کند، می‌تواند انتقاد کند و من نیز انتقادها را می‌شنوم. اما پرسش این است که آیا من به‌تنهایی مقصر شکل‌گیری چنین وضعیتی هستم؟ آیا من وارث شرایطی نیستم که طی سال‌ها به وجود آمده است؟» او افزود وقتی مسئولیت بر عهده او گذاشته شده، باید پرسید چگونه می‌توان وضعیت را اصلاح کرد. رئیس‌جمهور همچنین بر ضرورت انتخاب مدیران شایسته و پاسخگو تأکید کرد و گفت به رهبری گفته است گروهی مسئولیت انتخاب مدیران را بر اساس لیاقت، تجربه و توانایی پاسخگویی بر عهده بگیرند. اما همین اظهارات، به گفته منتقدان، بیش از آنکه راهکار باشد، تکرار یک گلایه سیاسی است.
وارث یا مورث بحران؟
هر دولتی در شروع به کار خود، میراث‌دار مشکلاتی است که از گذشته برجای مانده؛ اما کارکرد دولت‌ها، کاستن از همین مشکلات و ایجاد گشایش‌های جدید برای مردم و کشور است. بنابراین، «میراث‌دار مشکلات بودن» موضوعی است که در مورد تمام دولت‌ها وجود داشته و بهانه‌ای برای فرار از مسئولیت نیست. مسئله این است که دولت پزشکیان در ۲۶ ماه گذشته چقدر توانسته از مشکلات انباشت‌شده بکاهد؟ اساساً آیا دولت او از مشکلات انباشت‌شده کاسته یا بر آن‌ها افزوده است؟ در واقع، پرسش اصلی این است که دولت او در ۲۶ ماه گذشته چقدر به سمت اصلاح رفته و برای دولت بعدی چه میراثی می‌گذارد.
پزشکیان در حالی از انباشت مشکلات می‌گوید که خود سال‌ها نماینده مجلس بوده و از نزدیک با شرایط کشور آشناست. پزشکیان باید پاسخ دهد که اگر وضعیت را نمی‌دانست، چرا وارد رقابت انتخاباتی شد؟ و اگر می‌دانست، چرا برنامه مشخصی برای عبور از بحران ارائه نکرد؟
دولت سیزدهم بدتر تحویل گرفت، بهتر تحویل داد
مقایسه شاخص‌های اقتصادی سه مقطع نشان می‌دهد دولت سیزدهم نیز وضعیتی بسیار بدتر از دولت پزشکیان تحویل گرفت، اما بسیاری از شاخص‌ها در آن دوره بهبود یافت. در پایان دولت روحانی در شهریور ۱۴۰۰، نرخ دلار آزاد حدود ۲۶ هزار تومان، رشد اقتصادی ۱ درصد، رشد صنعت منفی ۱٫۵ درصد، نرخ بیکاری ۹٫۶ درصد، تورم سالانه ۴۵٫۹ درصد، رشد نقدینگی ۳۹٫۱ درصد، پایه پولی ۴۲٫۱ درصد و تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها ۶۲٫۷ درصد بود. در پایان دولت شهید رئیسی در شهریور ۱۴۰۳، رشد اقتصادی به ۲٫۶ درصد، رشد با نفت به ۲٫۳ درصد، رشد صنعت به ۰٫۲ درصد، نرخ بیکاری به ۷٫۵ درصد، تورم سالانه به ۳۴٫۲ درصد، رشد نقدینگی به ۲۸٫۴ درصد، پایه پولی به ۲۵٫۴ درصد و تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها به ۲۳٫۷ درصد رسید. این ارقام نشان می‌دهد دولت سیزدهم با وجود میراث‌دار بودن وضعیت بدتر اقتصادی، شرایط به مراتب بهتری به دولت پزشکیان تحویل داد. بنابراین، ادعای «وارث بودن» نمی‌تواند توجیه‌کننده عملکرد دولت چهاردهم باشد.
فشار بی‌سابقه به سفره‌های مردم در دولت پزشکیان
در دولت پزشکیان، نرخ دلار آزاد در شهریور ۱۴۰۵ به حدود ۲۷۰ هزار تومان رسید. این رقم در پایان دولت شهید رئیسی حدود ۶۰ هزار تومان و در پایان دولت روحانی حدود ۲۶ هزار تومان بود. یعنی دلار در دوره پزشکیان بیش از چهار برابر پایان دولت سیزدهم و بیش از ده برابر پایان دولت روحانی شده است. رشد نقدینگی نیز از ۲۸٫۴ درصد در پایان دولت شهید رئیسی به ۵۳٫۳ درصد رسیده است؛ رقمی که از ۳۹٫۱ درصد پایان دولت روحانی هم بالاتر است. این ارقام نشان می‌دهد نه‌تنها اصلاحی صورت نگرفته، بلکه برخی شاخص‌ها از دوره‌های قبل نیز بدتر شده است.
تورم سالانه در شهریور ۱۴۰۵ به ۷۳٫۶ درصد رسیده، در حالی که این رقم در پایان دولت شهید رئیسی ۳۴٫۲ درصد و در پایان دولت روحانی ۴۵٫۹ درصد بود. تورم نقطه‌به‌نقطه نیز از ۳۱٫۲ درصد در پایان دولت سیزدهم به ۸۹٫۸ درصد افزایش یافته است. تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها که در پایان دولت شهید رئیسی ۲۳٫۷ درصد بود، اکنون به ۱۲۱٫۷ درصد رسیده است. این اعداد یعنی سفره مردم بیش از هر زمان دیگری تحت فشار است. دولت پزشکیان در حالی از مشکلات می‌گوید که تورم، نقدینگی و قیمت ارز در دوره او رکوردهای بدتری ثبت کرده‌اند.
نق زدن ممنوع؛ پاسخگو باشید
دولت چهاردهم در حالی خود را میراث‌دار بحران معرفی می‌کند که برخلاف ادعاها، هیچ‌یک از شاخص‌های اقتصاد مانند تورم، رشد اقتصادی و سرمایه‌گذاری در زمان تحویل گرفتن دولت در وضعیت بحرانی قرار نداشت؛ اما امروز پس از ۲۶ ماه، تمامی این شاخص‌ها به مرز بحران رسیده‌اند که نشان می‌دهد دولت نه‌تنها از مشکلات نکاسته، بلکه شرایط را وخیم‌تر کرده است.
آقای رئیس‌جمهور؛ شما یا شرایط کشور را می‌دانستید و قبول کردید یا نمی‌دانستید؟ اگر نمی‌دانستید، چرا وارد رقابت سیاسی شدید که به کشور آسیب بیشتری وارد کنید؟ و اگر می‌دانستید، چرا به‌جای ارائه برنامه، مدام گلایه می‌کنید؟ شما چند دوره نماینده مجلس بوده و از وضعیت کشور آگاه بودید؛ بنابراین، تکرار گلایه از گذشته، پاسخگویی نیست. باید بگویید برای تورم ۷۳٫۶ درصد، دلار ۲۶۰ هزار تومانی و رشد نقدینگی ۵۳ درصدی چه برنامه‌ای دارید. اگر برنامه ندارید، باید صادقانه با مردم سخن بگویید. در غیر این صورت، اظهارات شما بیش از آنکه دفاع از عملکرد باشد، فرار از مسئولیت است.
