نویسنده: سعید مصباح

عصر شنبه ۱۸ مهر، صفحه روابط عمومی وزارت فرهنگ خبر داد که وزیر فرهنگ به همراه رئیس سازمان سینمایی، با هیئت‌مدیره خانه سینما دیدار و گفت‌وگو کرده است. در ظاهر، خبری عادی است: دیدار یک وزیر با یک نهاد صنفی. اما معنای سیاسی هر دیدار را زمان و سکوت‌های پیش از آن می‌سازد.

در کودتای دی‌ماه، خانه سینما بیانیه‌ای علیه جمهوری اسلامی منتشر کرد. هر کس هر نظری درباره آن بیانیه داشته باشد، نمی‌تواند انکار کند که این موضع‌گیری، از سوی نهادی که خود را صدای صنف سینما می‌داند، خصمانه علیه نظام بود. از سوی دیگر، خانه سینما شهادت رهبر شهید جمهوری اسلامی را به جامعه تسلیت نگفت و کوشید با رویکردی دلال‌مسلکانه، در قالب تسلیت شهادت هم‌وطنان در پی حمله آمریکا، بار دیگر به وقایع دی‌ماه ارجاع دهد و تلویحاً جمهوری اسلامی را مقصر جلوه دهد.

حالا وزیر فرهنگ با همین هیئت‌مدیره دیدار می‌کند. پرسش ساده است: در این دیدار چه گفته شد؟ آیا کسی درباره بیانیه دی‌ماه پرسید؟ آیا درباره سکوت در سوگ رهبر شهید توضیحی خواسته شد؟ یا قرار بود همه‌چیز بدون حساب‌وکتاب فراموش شود؟

این دیدار در روزهایی اتفاق می‌افتد که هر روز شاهد ناهنجاری‌های فرهنگی بسیاری در کشور هستیم و حتی یک موضع درست‌وحسابی از سوی وزارت فرهنگ اتخاذ نمی‌شود. در هیچ دوره‌ای از تاریخ جمهوری اسلامی، وضعیت فرهنگی چنین یله و رها نبوده است. کافی است در همین روزها به نمایشگاه‌های گردشگری که در نقاطی از کشور برگزار می‌شود، سرک بکشید تا بحران فرهنگی را از نزدیک ببینید.

از پوشش‌هایی که حتی در اروپا هم محل اشکال است گرفته تا رقص زنان؛ از وضعیت تئاترهایی با مضامین جنسی و هنجارشکنانه تا فیلم‌های موهن و خانواده‌ستیزی که در حال اکران هستند. کافی است این فیلم‌ها را با خانواده به تماشا بنشینید تا عمق فاجعه مدیریتی وزیر فرهنگ و ارشاد را دریابید. در چنین موقعیتی، کمترین کاری که وزیر فرهنگ باید انجام می‌داد، بازخواست از نهادهای زیرمجموعه وزارتخانه بود؛ اما جناب وزیر، به‌جای اقدام برای صیانت از فرهنگ، به دیدار کسانی رفته است که خود بخشی از وضع موجود هستند؛ نهاد همیشه طلبکار خانه سینما که اعضایش سال‌ها به بهانه فعالیت فرهنگی از مالیات معاف بوده‌اند، اما در بزنگاه به نظام جمهوری اسلامی پشت پا زده‌اند.

فرهنگ را نه با دیدارهای دوستانه، بلکه با مسئولیت‌پذیری می‌توان پاس داشت. وزیری که اعتبارش را از نظام می‌گیرد، پیش از هر نشست و عکس یادگاری باید به مردم بگوید با چه مطالبه‌ای و از چه نهادی سخن گفته است. اگر خانه سینما خود را شریک فرهنگ ایران می‌داند، باید نخست در برابر بیانیه دی‌ماه و سکوت در سوگ رهبر شهید پاسخ‌گو باشد. گفت‌وگو بدون حساب‌وکتاب، تنها بی‌اعتمادی را عمیق‌تر می‌کند.