نویسنده: وحید ناظری
هو شدن اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در جریان نمایش «آرش»، نشانه‌ای تأمل‌برانگیز از تناقض‌های جریان‌های اصلاحات و وفاق است. این برخورد از سوی پایگاه اجتماعی‌ای صورت گرفت که اصلاح‌طلبان سال‌ها برای جذب و تقویت آن سرمایه‌گذاری سیاسی کرده‌اند و اکنون نیز جریان وفاق بر همان ریل حرکت می‌کند. جریانی که طبقه متوسط شهری را نماد عقلانیت، توسعه و مدارا معرفی می‌کرد، امروز شاهد آن است که بخشی از همین بدنه اجتماعی، حتی در برابر چهره‌ای از همان جریان سیاسی، به هو کردن متوسل می‌شود؛ آن هم در شرایطی که هر رفتار تفرقه‌افکنانه‌ای می‌تواند به کارتی برای بازی دشمن تبدیل شود.
اصلاح‌طلبان سال‌ها از همین طبقه برای کسب رأی، پیشبرد پروژه‌های سیاسی و تثبیت موقعیت خود بهره بردند. آنان مطالبات، سلایق و سبک زندگی این قشر را به محور تبلیغات انتخاباتی تبدیل کردند و بارها آن را معیار تشخیص خواست مردم دانستند. اما اکنون باید پرسید محصول این سرمایه‌گذاری سیاسی چیست؟ چرا جریانی که مدعی گفت‌وگو و مدارا بود، با واکنش‌هایی روبه‌روست که حتی چهره‌های نزدیک به فضای سیاسی خودش را نیز در امان نمی‌گذارد؟ البته نمی‌توان همه طبقه متوسط یا حتی تمام حاضران در سالن را یکسان دانست، اما این واقعه فرصتی برای نقد گفتمانی است که سال‌ها خود را نماینده انحصاری عقلانیت معرفی کرده است.
تناقض بزرگ‌تر آنجاست که اصلاح‌طلبان و حامیان وفاق، گاهی مردم را نه بر اساس مشارکت و حقوق برابرشان، بلکه بر اساس میزان همراهی با سلیقه سیاسی خود ارزیابی می‌کنند. گویی مردم مطلوب، همان‌هایی هستند که به گزینه‌های آنان رأی می‌دهند و دیگران باید در حاشیه بمانند. این در حالی است که مردم مبعوث، پایبندان به ارزش‌های اسلامی و مدافعان استقلال کشور نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از ملت ایران هستند و نمی‌توان آنان را به بهانه تفاوت نگرش سیاسی و انتخاب‌هایشان نادیده گرفت؛ کاری که جریان وفاق در چند ماه گذشته به‌راحتی انجام داده است.
جالب اینجاست که حتی در وضعیت کنونی نیز جریان سیاسی مذکور از این‌گونه الزام‌های هوچی‌گرانه عبور نمی‌کند. بقایی در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره رفتار هوکنندگان، گفت که آنها «هم‌میهنان» او هستند. دلیل روشن است؛ وفاق همچنان به این الزام‌ها دل بسته است؛ الزام‌هایی که در مقابل مطالبات مردم مبعوث علم می‌شوند. همان‌هایی که رئیس‌جمهور و دیگر اصلاح‌طلبان و اصولگرایان اهل معامله با غرب، آنها را «مردم» و «هم‌میهن» می‌نامند و برای پیشبرد سیاست‌های خود، مطالباتشان را برجسته می‌کنند.
جنگ رمضان نشان داد که بازاندیشی درباره مفهوم «مردم» و «هم‌وطن» ضروری است، اما به نظر می‌رسد سیاسیون همچنان در خواب خرگوشی خود به غفلت ادامه خواهند داد.
