عصر یکشنبه نوزدهم مهرماه، مراسم رونمایی از کتاب «مِثلی» با حضور جمعی از نویسندگان، اهالی فرهنگ و فعالان رسانه‌ای برگزار شد. این اثر ارزشمند که توسط انتشارات حافظه تاریخی ایرانی منتشر شده است، مجموعه‌ای مشتمل بر ۲۱ روایت شخصی و متفاوت از لحظه شنیدن خبر شهادت آیت‌الله سیدعلی حسینی خامنه‌ای را در بر می‌گیرد.
در این نشست فرهنگی که اجرای آن را محمدرضا شهبازی بر عهده داشت، نویسندگان کتاب، از جمله وجیهه سامانی، محمدرضا شهبازی، محسن آزادی، محمدامین سلیمی، سمیه عالمی و حامد اشتری، درباره دشواری‌های بازآفرینی آن لحظات تاریخی و ضرورت ثبت روایت‌های شخصی برای انتقال تجربه به نسل‌های آینده سخن گفتند.
تمرکز اصلی این کتاب بر ثبت دقیق و صادقانه تجربه زیسته افراد مختلف در ساعات نخست این واقعه تأثیرگذار است.
در این مراسم، محمدرضا شهبازی، مدیر انتشارات حافظه تاریخی ایرانی، به تشریح روند شکل‌گیری کتاب «مِثلی» پرداخت. وی با اشاره به ایده اولیه آقای پیرهادی برای جمع‌آوری یادداشت‌ها گفت: «ابتدا تصور می‌شد کار ساده باشد، زیرا همه تجربه مشترکی داشتند؛ اما در عمل، فرایند نوشتن با دشواری روبه‌رو شد.»
شهبازی افزود: «انگار آن ۲۴ یا ۴۸ ساعت از روی نوار حافظه پاک شده بود. هیچ‌یک دقیقاً نمی‌دانستند آن ساعات بحرانی را چگونه گذرانده‌اند و برای بازسازی لحظات، ناچار بودند بارها به اعماق حافظه خود رجوع کنند.»
شهبازی تأکید کرد مهم‌ترین ویژگی این کتاب، ثبت همان لحظه نخست است. ممکن است این اثر تحلیل تازه‌ای از تاریخ ارائه ندهد، اما به‌خوبی نشان می‌دهد افراد مختلف، در موقعیت‌های متفاوت، از نویسنده و مجری گرفته تا افرادی در شهرهای دیگر، هنگام مواجهه با این خبر چه تجربه‌ای داشته‌اند. وی خاطرنشان کرد هنوز برای تحلیل همه ابعاد این اتفاق زود است و باید زمان بگذرد تا روایت‌های بیشتری منتشر شود و تصویر کامل‌تری از آنچه بر جامعه گذشته است، شکل بگیرد.
مدیر انتشارات حافظه تاریخی ایرانی به دشواری‌های فنی تولید اثر اشاره کرد و گفت فرایند آماده‌سازی و چاپ کتاب نزدیک به سه ماه طول کشید. گاهی کاغذ موجود نبود و روز دیگر مواد جلد پیدا نمی‌شد؛ در نتیجه، تیم نشر مجبور شد نوع کاغذ را تغییر دهد. شهبازی با ابراز تأسف از افزایش هزینه‌ها افزود به دلیل قیمت بالای کاغذ و احتمال افزایش حجم و قیمت نهایی کتاب، امکان انتشار تعدادی از نوشته‌های دریغ‌شده فراهم نشد.
وی همچنین با نقل خاطراتی از دیدارها با رهبر شهید، خواستار انتشار هرچه بیشتر اسناد کمتر دیده‌شده از زندگی ایشان شد.
در ادامه، محسن آزادی، مجری برنامه «زمانه» و از نویسندگان کتاب، تجربه دردناک حضور در آنتن زنده در ساعات نخست انتشار خبر را بازگو کرد. وی گفت: «خیلی سخت است درباره کسی که یک عمر به او باور داشته‌ای سخن بگویی و اعلام کنی دیگر در میان ما نیست.»
آزادی توضیح داد برنامه «زمانه» در جریان جنگ ۱۲روزه شکل گرفته بود و او در سحرهای ماه رمضان، بخش‌هایی داستانی درباره پیرمردی می‌نوشت که از یقین و صبر سخن می‌گفت.
وی احساس می‌کند همه آنچه تا سحر نهم نوشته بود، او را برای مواجهه با این خبر آماده می‌کرد. این مجری با اشاره به فشار روانی حضور در برنامه زنده اظهار کرد: «مجری نمی‌تواند در برابر دوربین کنترل خود را از دست بدهد؛ درحالی‌که در درون عزادار بودیم، باید شرایط را مدیریت می‌کردیم و آرامش را به مخاطبان منتقل می‌کردیم.»
آزادی تأکید کرد لازم بود کتابی مانند «مِثلی» متولد شود تا نشان دهد افراد چگونه آن شرایط را تحمل کردند. وی افزود پس از این اتفاق، تصمیم گرفته است در آثار آینده‌اش نگاه متفاوتی به مفاهیمی همچون فقدان و امید داشته باشد.
محمدامین سلیمی، دیگر نویسنده کتاب، زاویه دید متفاوتی ارائه داد. برخلاف برخی که از فراموشی سخن گفتند، سلیمی تأکید کرد تمام جزئیات آن ۲۴ ساعت را به خاطر دارد.
وی گفت: «من از نعمت فراموشی بی‌بهره‌ام. آن ساعات را سکانس‌به‌سکانس و فریم‌به‌فریم به یاد دارم.»
سلیمی با بازخوانی تجربه خود از حضور در استودیو و دریافت خبر گفت در آن شرایط دو مسئولیت هم‌زمان بر عهده داشت: عزاداری شخصی و روایتگری برای مخاطبان. وی افزود: «لحظاتی که روی آنتن هستیم، بخشی از حافظه تاریخی ملت است. اینکه در آنتن زنده باشی و تاریخ با صدای تو ثبت شود، مسئولیت بزرگی است.»
این فعال رسانه‌ای این موقعیت را از مهم‌ترین مسئولیت‌های فعالیت خود توصیف کرد و گفت همین احساس مسئولیت در برابر حافظه تاریخی، او را به مشارکت در نگارش کتاب ترغیب کرد تا به نسل‌های آینده نشان دهد افراد در مواجهه با فقدانی بزرگ، چگونه به زندگی ادامه داده‌اند.
