نویسنده: محسن پوردادفر
دونالد ترامپ در حالی از توافق روسیه و اوکراین بر سر آنچه «آتش‌بس انرژی» می‌نامد سخن گفت که تحولات بعدی، بار دیگر فاصله میان ادعاهای رئیس‌جمهور آمریکا و واقعیت میدان را آشکار کرد. نه مسکو این توافق را رسماً تأیید کرد و نه حملات متوقف شد. زلنسکی از ادامه حملات روسیه به زیرساخت‌های انرژی اوکراین خبر داد و کرملین نیز ضمن پاسخ به حملات اوکراین، اعلام کرد که به‌جای آتش‌بس موقت، به دنبال توافق صلح بلندمدت است. در همین حال، اختلاف بر سر خرید گازوئیل روسیه و علت افزایش قیمت سوخت، جبهه تازه‌ای از منازعه میان واشنگتن، کی‌یف و متحدان اروپایی ایجاد کرده است.
ترامپ تصور می‌کرد با توافق بر سر واردات گازوئیل از روسیه و اعلام توقف حملات به زیرساخت‌های انرژی، می‌تواند هم فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت در آمریکا را مهار کند و هم برگ تازه‌ای برای نمایش موفقیت دیپلماتیک خود بسازد. اما این نمایش، پیش از آنکه به نتیجه برسد، با واقعیت‌های میدان برخورد کرد. رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد روسیه و اوکراین با آتش‌بس انرژی موافقت کرده‌اند و حتی هشدار داد که این توافق نباید نقض شود. با این حال، مسکو نه تأیید روشنی ارائه کرد و نه توقف حملات را پذیرفت.
اوکراین نیز در همان مقطع حملات خود به زیرساخت‌های انرژی روسیه را متوقف نکرده بود و پیش‌تر پالایشگاه‌های روسیه را هدف قرار داده بود. زلنسکی اعلام کرد اگر روسیه حملات به زیرساخت‌های اوکراین را متوقف کند، کی‌یف نیز آماده است حمله به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند. این موضع نشان می‌دهد که توافق اعلام‌شده از سوی ترامپ، دست‌کم در آن مقطع، نه چارچوب اجرایی روشنی داشت و نه تضمینی برای پایبندی متقابل طرفین.
اختلاف واشنگتن و کی‌یف بر سر انرژی، از این هم فراتر رفته است. زلنسکی درباره افزایش قیمت‌ها گفت: «همه می‌دانند افزایش قیمت‌ها به دلیل جنگ در خاورمیانه و مسدود شدن تنگه هرمز رخ می‌دهد... مردم باید واقعیت را بشنوند. با مردم بازی نکنید.» این اظهارات مستقیماً روایت ترامپ را به چالش کشید؛ روایتی که می‌کوشد مسئولیت افزایش قیمت گازوئیل در آمریکا را به حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه مرتبط کند، نه به پیامدهای جنگ آمریکا با ایران و اختلال در بازار جهانی انرژی.
ترامپ نیز با انتقاد از زلنسکی و زیر سؤال بردن توانایی او برای پایان دادن به جنگ، بر آتش اختلافات دمید. هم‌زمان، تصمیم ترامپ برای خرید گازوئیل روسیه با اعتراض شماری از سناتورهای آمریکایی، از جمله جمهوری‌خواهان، روبه‌رو شد. آن‌ها هشدار دادند که چنین اقدامی در عمل به تأمین منابع مالی روسیه کمک می‌کند.
ترامپ می‌خواست آتش‌بس انرژی را به‌عنوان دستاوردی سیاسی عرضه کند؛ اما هنگامی که طرف‌های درگیر حتی بر سر اصل توافق نیز موضع مشترکی ندارند، این ابتکار بیش از آنکه نشانه‌ای از پیشرفت دیپلماسی واشنگتن باشد، محدودیت‌های آن را آشکار می‌کند.
