نویسنده: محسن پوردادفر

تصمیم وزارت دفاع دولت دونالد ترامپ برای پخش زنده اعدام نضال حسن، نظامی سابق آمریکایی، موجی از اعتراض را حتی در صفوف حزب جمهوری‌خواه برانگیخته است.

ماجرا از آنجا آغاز شد که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اعلام کرد اعدام حسن با جوخه آتش به صورت زنده پخش خواهد شد. حسن به دلیل تیراندازی سال ۲۰۰۹ در پایگاه فورت هود تگزاس و کشتن ۱۳ نفر محکوم شده و زمان اجرای حکم برای سوم دسامبر تعیین شده است. آنچه اکنون بحث برانگیخته، تصمیم برای تبدیل اجرای حکم به یک نمایش عمومی است.

نکته قابل تأمل اینکه اعتراض‌ها نه فقط از سوی منتقدان همیشگی ترامپ، بلکه از درون اردوگاه سیاسی خود او به گوش می‌رسد. تام تیلیس، سناتور جمهوری‌خواه، پخش عمومی اعدام را فراتر از انزجارآور خوانده است. جان کرتیس، دیگر سناتور جمهوری‌خواه، هشدار داده جامعه‌ای که اعدام را به سرگرمی تبدیل کند، از درون فرسوده می‌شود. آستین اسکات، نماینده جمهوری‌خواه کنگره، نیز با وجود حمایت از حکم اعدام، پخش آن را رد کرده است.

در سوی دیگر، جک رید، سناتور دموکرات، این اقدام را نمایشی وحشیانه توصیف کرده و هشدار داده تصاویر آن می‌تواند خوراک تبلیغاتی گروه‌های افراطی شود. کریس مورفی نیز در واکنش به طرح، آن را چندش‌آور خوانده و پرسیده آیا دولت آمریکا قصد تقلید از نمایش‌های اعدام داعش را دارد؟ هر اندازه این مقایسه تلخ باشد، خود گویای عمق شکافی است که طرح پنتاگون در فضای سیاسی آمریکا ایجاد کرده است.

حتی جی‌دی ونس، معاون ترامپ، حاضر نیست کنار این صحنه بایستد. او گفته اگر اعدام پخش زنده شود، تماشایش نخواهد کرد.

اعتراض به دیوارهای کنگره نیز محدود نمانده است. رئیس کنفرانس اسقف‌های کاتولیک آمریکا، طرح پخش اعدام را ترویج فرهنگ مرگ دانسته و یک رهبر سرشناس مسیحیان انجیلی درباره تبدیل مسئولیت حکومت به نمایش هشدار داده است. پاپ لئو چهاردهم نیز از این رخداد انتقاد کرده است. دفتر حقوق بشر سازمان ملل هم اجرای اعدام در برابر عموم را مصداق رفتار ظالمانه و غیرانسانی دانسته است.

دامنه این اعتراض‌ها ممکن است به مخالفت با یک تصمیم جنجالی محدود نماند و به‌تدریج به شکافی عمیق‌تر میان ترامپ و شماری از جمهوری‌خواهان تبدیل شود. افزایش انتقادهای درون‌حزبی می‌تواند حمایت یکپارچه جمهوری‌خواهان از رئیس‌جمهور آمریکا را با چالش مواجه کند. تا جایی که اگر در آینده طرح استیضاح ترامپ بار دیگر مطرح شود، دیگر نتوان روی همراهی بی‌قیدوشرط تمامی نمایندگان و سناتورهای جمهوری‌خواه با او حساب کرد. به این ترتیب، جنجال پخش زنده اعدام ممکن است از یک مناقشه حقوق بشری فراتر رود و به عاملی برای فرسایش پشتوانه حزبی ترامپ در واشنگتن تبدیل شود.