وبگاه قطری «العربی الجدید» در گزارشی نوشت کارگران خارجی شاغل در کشورهای عربی خلیج فارس در سال ۲۰۲۵ رکورد تازه‌ای ثبت کردند؛ آن‌ها نزدیک به ۱۶۱ میلیارد دلار از درآمد خود را به کشورهایشان فرستادند که این رقم نسبت به سال قبل ۱۳٫۶ درصد بیشتر شده است.
این خروج سرمایه در شرایطی رخ می‌دهد که جنگ، ناامنی در دریانوردی و گرانی تأمین مالی، اقتصادهای عربی منطقه را تحت فشار گذاشته است. در همین حال، کارشناسان اقتصادی در کشورهای حاشیه خلیج فارس هشدار می‌دهند اگر بخشی از این پول با ابزارهای پس‌انداز و سرمایه‌گذاری در بازارهای خلیج فارس حفظ نشود، اقتصاد این کشورها بیش از پیش تضعیف خواهد شد.
بر اساس داده‌های مرکز آماری شورای همکاری خلیج فارس، وجوه ارسالی کارگران خارجی در مقایسه با سال ۲۰۲۴ حدود ۱۹ میلیارد دلار افزایش یافته است. این رقم برای دومین سال پیاپی پس از افت سال ۲۰۲۳ رشد کرده و از مبالغ ارسالی مهاجران در آمریکا (با ۱۰۷ میلیارد دلار) و سوئیس (با ۴۳ میلیارد دلار) نیز بیشتر است. وجوه ارسالی از خلیج فارس معادل ۶٫۶ درصد از تولید ناخالص داخلی این کشورهاست؛ در حالی که این نسبت در سال گذشته ۶ درصد بود.
بانک جهانی هفته گذشته هشدار داد بسته شدن تنگه هرمز می‌تواند جنگ را به یک بحران جهانی در حوزه انرژی و اختلال در زنجیره تأمین کالا بدل کند و در صورت بسته شدن کامل این تنگه، نفت گران‌تر شده و کالاها دیرتر و با بهای بالاتری به دست مصرف‌کنندگان خواهد رسید. به گفته بانک جهانی، شرایط جنگی، تجارت منطقه‌ای را مختل کرده، تولید نفت خلیج فارس را کاهش داده و فشارها را بر بخش‌های گردشگری، هوانوردی، لجستیک، بازارهای مالی و همچنین قیمت غذا و انرژی افزوده است.
مؤسسه اعتبارسنجی «فیتچ» نیز سه‌شنبه هفته گذشته گزارش داد بانک‌های خلیج فارس در ۹ ماه نخست سال، ۵۹ میلیارد دلار اوراق بدهی دلاری منتشر کرده‌اند که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۳۰ درصد افت داشته است. همچنین بازده اوراق قرضه اسلامی پنج‌ساله ۱۷۰ واحد پایه افزایش یافته است؛ به این معنا که بانک‌های خلیج فارس هم در جذب سرمایه از بازارهای جهانی با محدودیت بیشتری مواجه شده‌اند و هم هزینه استقراض آن‌ها افزایش یافته است. فیتچ اشاره کرد که این بانک‌ها در تأمین مالی جهت توسعه فعالیت‌ها، مدیریت نقدینگی و پر کردن شکاف بین رشد تسهیلات و رشد سپرده‌ها با چالش روبه‌رو هستند.
از سوی دیگر، مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی واشنگتن (CSIS) هشدار داد زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس، از جمله خطوط لوله و پایانه‌های صادرات نفت و گاز، با تهدیدهای امنیتی مواجه‌اند. پایگاه تخصصی حمل‌ونقل دریایی «لویدز لیست» نیز گزارش داد حملات به نفتکش‌ها و کشتی‌های حامل گاز ظرف یک هفته به بالاترین سطح در هفت ماه گذشته رسیده است. به گزارش این پایگاه، از ۲۸ سپتامبر تاکنون دست‌کم ۱۳ حمله به ثبت رسیده است. وقوع حملات در نزدیکی سواحل قطر و الفجیره امارات نیز نشان می‌دهد دامنه خطر تنها به تنگه هرمز محدود نمانده و به آب‌های پیرامونی نیز کشیده شده است.
فراس شعبو، استاد مدیریت مالی دانشگاه باشاک‌شهیر ترکیه، رقم ۱۶۱ میلیارد دلار را «نگران‌کننده» دانست و اشاره کرد این مبلغ از بودجه کل برخی از کشورها فراتر است. به گفته او، خروج این حجم از سرمایه، بازارهای داخلی را از پتانسیل مصرف، پس‌انداز و سرمایه‌گذاری محروم می‌سازد. وی پیشنهاد کرد ابزارهایی نظیر حساب‌های پس‌انداز با بازدهی مناسب، اوراق و صندوق‌های ویژه مقیمان، حساب‌های بازنشستگی و کاهش کارمزدها به کار گرفته شوند. شعبو با وضع مالیات بر وجوه ارسالی مخالفت کرد و آن را ناقض آزادی‌های مالی و عاملی برای سوق دادن افراد به کانال‌های غیررسمی دانست؛ با این حال هشدار داد اگر بحران تنگه هرمز تشدید شود، احتمال دارد دولت‌ها به اعمال محدودیت بر خروج ارز و ارسال پول روی آورند.
