علی حقسرشت
با بازگشت عراقچی از سفر نیویورک، پرونده حضور رئیسجمهور و وزیر خارجه در نشست امسال مجمع عمومی سازمان ملل نیز بسته شد؛ اکنون میتوان با فاصله گرفتن از هیاهوی تبلیغاتی، نگاهی به کارنامه این سفر انداخت؛ کارنامهای که نهتنها دستاورد قابلاعتنایی برای کشور به همراه نداشت، بلکه در مواردی با مواضع و پیامهایی همراه شد که هزینههای آن از منافع احتمالی سفر بیشتر بود.
نگرانی درباره این سفر از همان ابتدا جدی بود. پس از مواضع نسنجیده پزشکیان در اجلاس بریکس و اجلاس شانگهای، نگرانی ملت ایران از تکرار همان رویکرد در آمریکا افزایش یافت. بسیاری از صاحبنظران هشدار داده بودند که در شرایطی که طرف مقابل صراحتاً زبان تهدید و فشار را در پیش گرفته، سفر نیویورک میتواند بیش از آنکه فرصت باشد، به بستری برای ارسال پیامهای نادرست تبدیل شود. روند تحولات نیز نشان داد این نگرانی بیدلیل نبود.
شاید تنها نقطه قابل دفاع سفر، سخنرانی پزشکیان در مجمع عمومی بود؛ آنهم با این توضیح مهم که متن اولیهای که جریان برجامی برای او آماده کرده بود کنار گذاشته شد و متنی متفاوت، در واکنش به اهانتها و تهدیدهای تند ترامپ، جای آن را گرفت. سخنرانی البته خالی از ایراد نبود، اما با مقایسه آن با مواضع دیگر پزشکیان، همین تفاوت قابل توجه است و میتوان از آن بهعنوان تنها بخش قابل قبول سفر یاد کرد. اما این استثنا دوام چندانی نداشت. گفتوگوی پزشکیان با فاکسنیوز نشان داد سخنان نسبتاً قابل قبول او در سازمان ملل بیشتر یک استثنا بوده است. پزشکیان در این گفتوگو از آمادگی برای انتقال یا رقیقسازی اورانیوم ۶۰ درصد، پذیرش بازرسی از سایتهای هستهای، مذاکره برای رسیدن به توافق پیش از انتخابات آمریکا و تمایل ایران به جلب رضایت واشنگتن سخن گفت؛ حتی شرایط کشور را «بد و بیسابقه» توصیف کرد و تأکید داشت ایران بهدنبال کشتن ترامپ نبوده و نیست. گویی بلافاصله پس از سخنرانی سازمان ملل، پزشکیان به همان تنظیمات قبلی بازگشت.
همزمان، گزارشهای رویترز، الجزیره و فرناز فصیحی درباره طرح هفتمادهای ایران برای ترامپ منتشر شد؛ طرحی که در امتداد همان امید بستن به تفاهمی بود که حتی خود آمریکایی ها اذعان داشتند تنها برای فریب ایران بود. پاسخ رد واشنگتن و استمرار تهدیدها، در کنار گزارش والاستریتژورنال درباره دستور ترامپ برای ازسرگیری حملات در هفته های آتی، بار دیگر واقعیت میدان را مقابل خوشبینی مذاکرهمحور قرار داد.
در چنین شرایطی، عراقچی حتی پس از اعلام رسمی ترامپ درباره رد پیشنهاد ایران، همچنان منتظر پاسخ میانجی قطری بود؛ همزمان اسکات بنست از محاصره هوایی ایران سخن میگفت و ترامپ نیز تهدیدهای خود را تکرار میکرد.
