نشریه والاستریت ژورنال در گزارشی به بررسی ناکامی تلاشهای چند ماهه عربستان سعودی برای دور زدن تنگه هرمز پرداخته است. بر اساس این گزارش جنگ علیه ایران بزرگترین صادرکننده نفت جهان را ناچار کرده دوباره به همان آبراهی بازگردد که از آن گریزان بود.
محورهای اصلی این گزارش به شرح زیر است:
۱. بازگشت اجباری عربستان به تنگه هرمز
شرکت دولتی آرامکو پس از ماهها تلاش برای انتقال نفت از طریق صحرا و ارسال آن از پایانه یَنْبُع در دریای سرخ، به دلیل ناامن شدن مسیرهای جایگزین ناچار شده است بارگیری از پایانه رأستنوره در خلیج فارس را از سر بگیرد. آرامکو از مشتریان آسیایی خود خواسته است محمولههای نفت را در سواحل عمان و خارج از تنگه هرمز تحویل بگیرند.
۲. مسدود شدن تمامی مسیرهای جایگزین
پایانههای عربستان در دریای سرخ پس از حملات پهپادی اوایل ماه جاری از مبدأ عراق که منجر به تعطیلی «خط لوله شرق به غرب» شد، کاملاً متوقف شدهاند. پیش از آن نیز تشدید حملات انصارالله یمن در بابالمندب و اعلام محاصره دریایی عربستان در اواخر ژوئیه، مسیرهای انحرافی از طریق مصر و کانال سوئز را غیراقتصادی و پرریسک کرده بود.
۳. جهش بیسابقه هزینههای حملونقل
تغییر مسیرها و انتقال مرحلهبهمرحله نفت باعث افزایش شدید هزینههای ترانزیت شده است. طبق اعلام بانک سوستهژنرال، هزینه حمل نفت از بندر رأستنوره تا بندر نینگبو در چین از حدود ۴.۵ میلیون دلار به نزدیک ۶۳ میلیون دلار برای هر سفر جهش یافته است. همچنین عربستان برای انجام سفرهای کوتاهمدت و انتقال نفت به سواحل عمان، ناچار به استفاده از نفتکشهای قدیمی ۲۰ ساله روی آورده است.
۴. به چالش کشیده شدن ایدههای واشنگتن
در حالی که مقامات آمریکایی (از جمله وزیر خزانهداری) ادعا کرده بودند احداث خطوط لوله جدید ظرف دو سال آینده تنگه هرمز را به آبراهی بیارزش تبدیل میکند، کارشناسان و مقامات منطقهای این دیدگاه را رد کردهاند. وزیر انرژی قطر تأکید کرده است که تنگه هرمز علاوه بر نفت و گاز، شریان اصلی تجارت تمام کالاهای حیاتی منطقه است و ساخت مسیرهای جایگزین صرفاً اهداف جدیدی برای حمله ایجاد میکند.
۵. جمعبندی
گزارش والاستریت ژورنال نشان میدهد جغرافیا و توان موشکی-پهپادی ایران و متحدانش مانع از تحقق سناریوهای دور زدن تنگه هرمز شده است. عربستان سعودی با وجود هزینههای سنگین و ریسکهای بالا، راهی جز بازگشت به تنگه هرمز ندارد؛ موضوعی که تولید نفت این کشور را به پایینترین سطح در چند دهه اخیر رسانده و فشارهای تورمی بر بازار جهانی انرژی را افزایش داده است.
