- نویسنده: محسن فرهمند
با قطعی شدن سفر مسعود پزشکیان به نیویورک برای شرکت در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل، مروری بر دو سفر قبلی او در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به یکی از مهمترین موضوعات در فضای رسانه ای کشور تبدیل شده است. این سفرها نه تنها دستاوردی برای کشور به همراه نداشتند، بلکه هزینههای گزافی را بر امنیت ملی ایران تحمیل کردند و در نهایت تنها پیام ضعف را به دشمنان ارسال نمودند. نگاهی گذرا به این دو سفر کافی است تا مشخص شود نگرانی ملت ایران درباره سفرهای پرهزینه و بینتیجه سیاسی رئیسجمهور به نیویورک، نگرانی بیاساسی نیست. در شرایط حساس کنونی و در میانه جنگ تمام عیار آمریکا بر علیه ایران ، این نگرانی درباره مواضع پزشکیان و رفتارهای دیپلماتیک پرهزینه او بیش از پیش افزایش یافته است.
یکی از صحنههای تأسفبار در اولین سفر پزشکیان به نیویورک در 1403، درست چند روز پیش از ترور شهید سیدحسن نصرالله رقم خورد. در همان مقطعی که ، نتانیاهو در حال تکمیل هماهنگیها و عملیات فریب سفر خود به نیویورک برای اجرای آن ترور بود. در چنین فضای حساسی، تلقی پزشکیان از معادلات منطقه به قدری سطحی و سادهاندیشانه بود که در موضعی به شدت نابهجا اظهار داشت: «ایران حاضر است سلاحهای خود را زمین بگذارد، اگر اسرائیل سلاحهایش را زمین بگذارد.» وی در ادامه این موضع عجیب اظهار می دارد: «تروریست تروریست است. فرق ندارد چه عرب چه عجم چه فارس باشد یا اسرائیل و آمریکا باشد. اگر ترور کردند تروریست هستند.» درست چند روز پس از این موضع بود که سید حسن نصرالله مهم ترین سرمایه منطقه ای ایران هدف حمله و ترور رژیم اسرائیل قرار گرفت و بعد از یک ماه از این سفر، اسرائیل در ۵ آبان ۱۴۰۳ اولین حمله رسمی خود را به ایران انجام داد و کمتر از یک سال بعد، جنگ ۱۲روزه به وقوع پیوست و ایران آماج تهاجم اسرائیل و آمریکا قرار گرفت. با این حال، مواضع عجیب پزشکیان بار دیگر تکرار شد. این مواضع پزشکیان در نیویورک از اولین نشانههای عدم تسلط او بر زبان و گفتارش بود و آغازگر نگرانی ملت ایران از تکرار آنچه رهبری شهید درباره دوره اصلاحات و مواضع نسنجیده مقامات فرموده بوند، گردید. این بار نگرانیها مستقیماً متوجه پزشکیان شد.
هشدارهای رهبری شهید در خصوص مواضع نابه جا مقامات
رهبری شهید در سال ۱۳۸۹ و در دیدار با هیأت دولت دهم، نکتهای را درباره دوران اصلاحات بیان کردند که امروز مجدداً در حال تکرار است. ایشان فرمودند: « قبلاً نگران بودم که مسئولان در خارج از کشور میخواهند چه بگویند؟» و نمونههایی نیز درباره رفتارهای اشتباه در دوران إصلاحات ذکر کردند. ایشان در این زمینه فرمودند: «یک بار در موضوع روابط با یک کشور اروپایی کاغذی آوردند و مطالبی مطرح کردند که خلاف عزت بود و من جلوی آنها ایستادم و حتی در مورد مشابهی گفتم اگر این کار را بکنید، مخالفت خود را اعلام میکنم.»
رفتارها و مواضع نسنجیده پزشکیان در سفر سال بعد یعنی 1404 نیز تکرار شد. او و تیمش با وجود همه عقبنشینیهای پیش از نشست نیویورک و در جریان آن، از جمله توافق قاهره نتوانستند جلوی استفاده اروپاییها از مکانیسم ماشه را بگیرند. روایت سعید لیلاز به نقل از شهید علی لاریجانی به صراحت بینتیجگی تمام آن عقبنشینیها را شرح میدهد. لیلاز میگوید: «مهرماه ۱۴۰۴ به ما توضیح دادند که در جریان مذاکرات نیویورک، به وساطت مکرون، با تیم آمریکایی نشستیم و چانهزنی کردیم و به توافقی رسیدیم، اما وقتی این توافق را تیم آمریکایی برد، آن را نپذیرفتند. دوباره بازگشتیم و بار دیگر همان مواردی را که آقای ترامپ خواسته بود، جمهوری اسلامی پذیرفت. این جمله شهید لاریجانی است. توافق را دوباره نزد ترامپ بردند و ایشان گفت: «نه، دوباره بیشترش کنید.» بار سوم و بار چهارم نیز این روند تکرار شد و معلوم شد که جنگ قطعی است»
در این میان در شرایطی که آمریکا محدودیتهای هیأت ایرانی را بسیار شدیدتر اعلام کرده و تجربه مواضع نابهجای رئیس جمهور در اجلاس های اخیر بریکس در دهلی و اجلاس شانگهای در بیشکک در ماه جاری، ملت ایران را درباره این سفر نگران کرده است. خواست ملت انقلابی ایران این است که در صورتی که کنترلی بر مواضع نسنجیده پزشکیان وجود ندارد، این سفر الزامی نیست و نباید با تکرار خطاهای بیشکک و دهلینو، مجدداً فضا را برای سوءاستفاده ترامپ از مواضع سادهاندیشانه پزشکیان فراهم آورد.
در شرایطی که نفت در کانال بالای ۱۰۰ دلار معامله میشود و اکنون به واسطه فتوحات انصارالله یمن و کنترل کامل بر تنگه بابالمندب، ایران و محور مقاومت دست بالایی در نبرد با آمریکا، اسرائیل و متحدان منطقهای آنان دارند، و در بازه کمتر از دو ماه منتهی به انتخابات میاندورهای مجالس آمریکا، بالا بودن قیمت نفت و انرژی به پاشنه آشیل اصلی ترامپ و جناح جنگطلب و جنایتکار حامی او بدل شده است، تکرار چنین مواضع نسنجیدهای در سایه تسلط اصلاحطلبان و برجامیها بر وی، میتواند تکمیلکننده نقشه ترامپ برای فائق آمدن بر قیمت نفت و سوءاستفاده وی از مواضع پزشکیان برای چندمین بار شود. در چنین شرایطی، هرگونه سفر پرهزینه و بدون دستاورد نه تنها کمکی به منافع ملی نمیکند، بلکه میتواند هزینه سنگینی برای عزت و امنیت کشور به همراه داشته باشد.
