امروز چهارشنبه ۹ اردیبهشتماه است و تا لحظه نگارش این متن، مرکز آمار ایران هنوز آمار تورم فروردینماه امسال را اعلام نکرده است.
به گزارش گروه اقتصادی نوبنیاد؛ این در حالی است که بسیاری از کشورها تقویم انتشار آمار خود را بهصورت شفاف مشخص و اعلام کرده و هر شاخص را در روز و حتی رأس ساعت معینی منتشر میکنند، در ایران هنوز شاخص مهم و البته پرتواتری چون تورم، تقویم انتشار مشخصی ندارد. بانک مرکزی و مرکز آمار گویی هر زمان صلاح بدانند، گزارشهای آماری را منتشر میکنند.
در مورد آمار تورم فروردین ۱۴۰۵، بانک مرکزی روز شنبه ۵ اردیبهشت این آمار را منتشر کرد؛ با این حال، مرکز آمار همچنان این گزارش را مسکوت نگه داشته است. نکته جالب درباره مرکز آمار این است که این نهاد چند سال پیش، و در دوره ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲، به بهانه انتشار آمار تورم در روز نخست هر ماه، سنجش سطح قیمتها را از سیام تا سیام هر ماه به بیستم تا بیستم ماه تغییر داد تا طی ۱۰ روز پایانی هر ماه، گزارش نهایی شاخص قیمت آماده شده و در روز نخست ماه بعد، آمار تورم منتشر شود. با این حال، در همان دوره، تأخیر در انتشار آمار آغاز شد؛ یعنی در همان دورهای که بهبهانه انتشار بهموقع آمار، دوره اندازهگیری قیمتها تغییر کرد، تأخیر در انتشار گزارش تورم نیز آغاز شد.
نتیجه این وضعیت، بازگشت به انتشار با تأخیر آمار تورم بود، اما با یک تفاوت مهم؛ اینکه آمار تورم فعلی، بهجای آنکه تغییرات قیمت را در طول یک ماه مشخص نشان دهد، تغییرات سطح قیمتها در روز بیستم هر ماه نسبت به روز بیستم ماه قبل را منعکس میکند و عملاً تغییرات قیمتها در ۱۰ روز پایانی هر ماه، در گزارش تورم آن ماه منعکس نمیشود!
در زمانهای که برای درک دقیقتر و بهلحظه از وضعیت اقتصادی، شاخصهای متنوعی طراحی و اندازهگیری میشود تا سیاستگذاران اقتصادی بتوانند دقیقترین تصمیمات را در سریعترین زمان برای اداره امور اقتصادی اتخاذ کنند، تأخیر در انتشار آماری اولیهای چون تورم، نتیجهای جز بیاعتمادی نخواهد داشت.
مرکز آمار ایران که متولی رسمی استخراج آمار در کشور است، هنوز در انتشار منظم شاخصهای کلیدی همچون تورم، بیکاری و رشد اقتصادی ناتوان یا نامقید است. در چنین شرایطی، اهدافی چون بهبود دقت آمارها، ارتقای کیفیت گزارشدهی، افزایش شاخصهای تحت پوشش و… انتظاراتی بیهوده از این مرکز به نظر میرسد. اکنون حدود یکسوم از دومین ماه سال گذشته، اما هنوز آمار تورم نخستین ماه سال منتشر نشده است؛ بنابراین مرکز آمار باید علت این تأخیر را اعلام کند و توضیح دهد چرا آمار دیرهنگام منتشر میشود.