یکی از اثرات غیرقابلانکار آغاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، افزایش درآمد حاصل از صادرات نفت خام کشورمان بوده است. با ایجاد اختلال در تنگه هرمز و حفظ میزان صادرات نفت ایران، درآمدهای نفتی کشور بعد از جنگ رمضان دو برابر شد.
به گزارش گروه اقتصادی نوبنیاد، قیمت جهانی نفت شاخص برنت پس از حمله نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران و اعمال محدودیت تردد نفتکشها در تنگه هرمز، از محدوده ۷۲ دلار به بالای ۱۰۰ دلار رفت. با این حال، اوپک در گزارش جدید خود از افزایش ۵۷ دلاری قیمت نفت ایران در ماه مارس ۲۰۲۶ (اسفند و فروردین) خبر داد. طبق این گزارش، قیمت هر بشکه نفت سنگین ایران در این ماه به دلیل جنگ رمضان، به ۱۲۴ دلار و ۱۰ سنت افزایش یافته است. در ماه قبل از آن (فوریه ۲۰۲۶) هر بشکه نفت سنگین ایران ۶۶ دلار و ۵۹ سنت بود. میانگین قیمت سبد نفتی اوپک نیز به ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسید؛ با این حال، نفت سنگین ایران ۸ دلار بالاتر از سبد نفتی اوپک و ۲۱ دلار گرانتر از نفت برنت فروخته شده است.
برخلاف انتظارات، صادرات نفت ایران در طول جنگ رمضان کم نشد و حتی افزایش نیز یافت. رؤیترز چند روز پیش نوشت که بارگیری نفت ایران به ۲. ۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. این خبرگزاری گزارش داد که پیشنهادهای فروش نفت ایران از ۱۰ دلار زیر قیمت نفت برنت، به برابری یا بالاتر یف رسیده و پالایشگران مستقل چین، نفت ایران را تا ۲ دلار بیشتر از نفت برنت خریدهاند؛ اتفاقی که برای نخستینبار در چند سال اخیر رخ داده است.
۱۶۰ میلیون بشکه نفت ایران روی دریا
وال استریت ژورنال گزارش داد که ایران با بهرهگیری از یک استراتژی ذخیرهسازی شناور، حجم عظیمی از نفت خام و فرآوردههای نفتی خود را در نفتکشهای مستقر در آبهای خارج از خلیج فارس انباشته کرده است. این اقدام که با خرید عمده چین همراه شده، به ایران امکان میدهد تا توقف صادرات از پایانه نفتی خارک را حداقل تا ماه جولای تحمل کند. برآوردها حاکی از وجود حدود ۱۶۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده نفتی ایران در نفتکشهای روی آب است. این نفتکشها عمدتاً در شرق آسیا و آبهای بینالمللی دور از تنگه هرمز لنگر انداختهاند تا در صورت تشدید تنشها، در دسترس باقی بمانند. بیش از ۹۰ درصد از این حجم عظیم نفتی توسط پالایشگران خصوصی چین خریداری شده است.
طبق اعلام محسن پاکنژاد، وزیر نفت کشورمان نیز حتی یک روز هم صادرات نفت ایران قطع نشده و فروش نفت در ماههای اسفند و فروردین تاکنون مطلوب بوده است. طبق گزارشها، پیش از جنگ، ایران ماهانه حدود ۴۵ تا ۴۸ میلیون بشکه نفت صادر میکرد که اکنون بیش از ۱۰ میلیون بشکه به آن اضافه شده است. با این حال، طبق بررسیهای نوبنیاد، پیش از آغاز جنگ، قیمت پایه نفت حدود ۶۵ دلار بود و قیمت نفت ایران در محدوده ۵۵ تا ۶۰ دلار به فروش میرسید. میزان صادرات نفت کشورمان نیز به حدود یک و نیم میلیون تا یک میلیون و ۶۰۰ هزار بشکه در روز میرسید.
اکنون و بعد از آغاز جنگ رمضان، درآمدهای نفتی ایران افزایش قابلتوجهی را تجربه کرده است. طبق برآوردها درآمد نفتی کشورمان پیش از جنگ حدود ۳. ۳ میلیارد دلار بود. اگر ایران نفت را با قیمت ۱۲۰ دلار فروخته باشد و میزان فروش نیز تغییر نکرده باشد، درآمد ماهانه نفتی ایران میتواند از حدود ۳. ۳ میلیارد دلار به بیش از ۶. ۵ تا ۷ میلیارد دلار رسیده است. پیش از این، ایران با احتساب ۱۰ دلار تخفیف، نفت را به قیمت ۵۵ دلار به فروش میرساند. در آن برهه، میزان فروش ما یک و نیم میلیون بشکه در روز بود.
این در حالی است که میزان صادرات نفت ایران حتی به ۲. ۲ بشکه در روز هم رسید؛ با این حال بر اساس دادهها، بهطور میانگین کشورمان در ایام جنگ روزانه بیش از یک میلیون و ۸۰۰ بشکه نفت فروخته است. نکتهای که باید در نظر گرفت این است که تخفیف نفت ایران طی جنگ رمضان حذف شد و قیمت آن بالاتر از برنت به فروش رفت. با این مفروضات، درآمد ماهانه صادرات نفت تا ۶. ۵ میلیارد دلار رسید. به بیان دیگر، نسبت به پیش از جنگ، درآمد ماهانه نفتی ایران حدود ۳ تا ۳. ۲ میلیارد دلار بیشتر شده است. این جهش، برای اقتصادی که سالها نفتش را با تخفیف میفروخت، بسیار معنادار است. طبق بررسیها، با توجه به کاهش نفت در بازار فیزیکی و تمدید شرایط اختلال تنگه هرمز برای یک بازه چندماهه، انتظار میرود در ماههای آتی نیز درآمد نفتی ایران در بدترین سناریو در همین بازه تثبیت شود.
اگر قیمت نفت برنت در بازه ۹۰ تا ۱۰۰ دلار (محدودههای فعلی) باقی بماند و صادرات نفت کشورمان نزدیک ۲ میلیون بشکه در روز باشد، درآمد ماهانه نفتی ایران بهطور تقریبی بین ۶ تا ۶. ۶ میلیارد دلار میماند؛ یعنی نسبت به قبل از جنگ، ایران میتواند ماهانه چیزی حدود ۳. ۴ میلیارد دلار درآمد اضافی داشته باشد که این عدد برای بودجه و تراز ارزی ایران بسیار مهم است.
۴ میلیون بشکه نفت ایران به هند رسید
بلومبرگ نوشت: حدود ۴ میلیون بشکه نفت خام ایران به هند رسیده است. این محمولهها نخستین واردات نفتی ایران در هفت سال گذشته به شمار میرود. مقامات هندی اعلام کردهاند که این کشور آسیا برای تأمین حجم مورد نیاز خود پیش از پایان مهلت معافیت تحریمی آمریکا در پایان هفته جاری، روند واردات را شتاب بخشیده است.