نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، روز یکشنبه پس از چند روز غیبت در انظار عمومی حاضر شد و به گمانهزنیها در داخل کشور درباره احتمال فرار او در بحبوحه افزایش تنشها با ایالات متحده پایان داد. مادورو که معمولاً چندین بار در هفته در رسانههای دولتی ظاهر میشود، از روز چهارشنبه – زمانی که ویدیویی از رانندگی خود در کاراکاس را در کانال تلگرامش منتشر کرده بود – تا روز یکشنبه در ملأ عام دیده نشده بود و این موضوع موجب انتشار شایعات گسترده درباره محل حضور او شده بود.
رئیسجمهور ونزوئلا روز یکشنبه در مراسم اهدای جوایز قهوههای تخصصی در شرق کاراکاس شرکت کرد. در تصاویر منتشرشده، او در برابر جمعیت نشسته بود، مدالهایی به تولیدکنندگان قهوه اهدا میکرد و ضمن سخنرانی کوتاهی، نمونههایی از قهوههای مختلف را مزه میکرد؛ بدون آنکه در سخنانش اشارهای آشکار به بحران سیاسی – امنیتی فعلی کشور داشته باشد. او در پایان این مراسم، هنگام صحبت درباره وضعیت اقتصادی، شعار داد که ونزوئلا «غیرقابلتخریب، دستنخورده و شکستناپذیر» است.
این اظهارات در شرایطی بیان شد که ایالات متحده بیش از دوازده کشتی جنگی و حدود ۱۵ هزار سرباز را به منطقه اعزام کرده است؛ اقدامی که واشنگتن آن را بخشی از عملیات مقابله با قاچاق مواد مخدر توصیف میکند، اما کاراکاس آن را تلاشی برای وادار کردن مادورو به کنارهگیری میداند.
بازگشت مادورو به صحنه عمومی تنها ساعاتی پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تأیید کرد با رهبر ونزوئلا تماس تلفنی داشته است. ترامپ در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره این تماس گفت: «نمیخواهم در این مورد اظهار نظر کنم – پاسخ مثبت است. نمیگویم خوب یا بد پیش رفت. این یک تماس تلفنی بود.» پیشتر نیویورکتایمز و والاستریتژورنال گزارش داده بودند که این مکالمه اوایل ماه جاری انجام شده است. مادورو و مقامات ارشد دولت او تاکنون درباره این تماس اظهار نظر نکردهاند. خورخه رودریگز، رئیس مجلس ملی ونزوئلا، نیز روز یکشنبه از توضیح درباره این موضوع خودداری کرد و گفت موضوع نشست خبری او بررسی حملات دریایی اخیر آمریکا در کارائیب است؛ حملاتی که به گفته او بیش از ۸۰ کشته برجای گذاشته است.
در روزهای اخیر، رئیسجمهور آمریکا با هشدار درباره احتمال «زودهنگام» حملات زمینی علیه شبکههای قاچاق مواد مخدر، فشارها را افزایش داده و به خطوط هوایی، خلبانان و شبکههای جنایی دستور داده است از حریم هوایی ونزوئلا دوری کنند. با این حال، ترامپ روز یکشنبه در هواپیمای ریاستجمهوری اعلام کرد هشدار مربوط به حریم هوایی به معنای قریبالوقوع بودن حمله نیست و افزود: «هر چیزی را به حساب نیاورید… ما ونزوئلا را کشور خیلی دوستانهای نمیدانیم.»
در تحولی دیگر که نشانه افزایش تنشها تلقی شده است، مادورو در نامهای به هیثم الغیس، دبیرکل اوپک، ایالات متحده را به تلاش برای تصرف ذخایر نفتی ونزوئلا از طریق زور متهم کرد. او در این نامه با تاریخ ۳۰ نوامبر، آمریکا را متهم کرد که با «تهدیدهای صریح و مکرر»، ثبات تولید نفت ونزوئلا و بازار جهانی را به خطر انداخته است. ایوان گیل پینتو، وزیر خارجه ونزوئلا، این نامه را در تلگرام منتشر کرد و نوشت که کشورش «در دفاع از منابع انرژی طبیعی خود قاطع خواهد ماند» و افزود: «هیچ چیز ما را متوقف نخواهد کرد. ما همچنان آزاد و مستقل خواهیم بود.»
وزارت خارجه آمریکا پیشتر چنین ادعاهایی را رد کرده بود. پس از آنکه گوستاوو پترو، رئیسجمهور کلمبیا، در مصاحبهای گفته بود منافع دولت ترامپ در ونزوئلا نه مرتبط با قاچاق مواد مخدر بلکه مربوط به نفت است، وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که این کشور همچنان بر «عملیات مبارزه با مواد مخدر در کارائیب و حفاظت از آمریکاییها در برابر سم کشنده رژیم مادورو» متمرکز است.
ونزوئلا روز یکشنبه برای نخستین بار اعلام کرد که شهروندان این کشور در میان کشتهشدگان حملات آمریکا به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر بودهاند و این اقدام را «قتل» توصیف کرد. خورخه رودریگز در کنفرانس مطبوعاتی خود گفت: «هیچ جنگ اعلامشدهای میان ایالات متحده و ونزوئلا وجود ندارد، بنابراین این را نمیتوان چیزی جز قتل طبقهبندی کرد.» به گفته او، «هر انسانی حق دارد از روند قانونی برخوردار باشد؛ هیچ انسانی را نمیتوان به شیوهای وحشیانه کشت.»
او گفت پارلمان ونزوئلا روز دوشنبه تشکیل جلسه خواهد داد تا «کمیسیون ویژهای برای بررسی وقایع جدی که منجر به قتل ونزوئلاییها در کارائیب شده» ایجاد کند. رودریگز همچنین گفت که بنا بر گزارشهایی، ارتش آمریکا در ۲ سپتامبر پس از آنکه حمله اولیه تمامی سرنشینان را نکشت، حمله دوم را علیه همان قایق مظنون انجام داده است. او تعداد کشتهشدگان را اعلام نکرد و گفت این موضوع پس از آغاز تحقیقات مشخص خواهد شد.
این نخستینبار است که دولت ونزوئلا رسماً میپذیرد شهروندانش در حملات هوایی آمریکا که از سپتامبر آغاز شده، جان باختهاند. همزمان، در گزارشهای سازمان ملل و گروههای حقوق بشری ادعاهایی درباره نقض حقوق بشر و بازداشتهای گسترده مطرح شده است. این گروهها به سیانان گفتهاند که تنها در ماه اکتبر بیش از ۵۰ نفر به دلایل سیاسی در ونزوئلا بازداشت شدهاند، هرچند دولت مادورو این ادعاها را رد میکند.