نویسنده: علی نقدی
امروز روز ولادت با برکت پیامبر اکرم و آغاز هفته وحدت است. در روزگاری که خاورمیانه و جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری به همگرایی و دوری از تفرقههای فرقهای نیاز دارد، «هفته وحدت» فرصتی است تا به مبانی این همبستگی نگاهی دوباره بیندازیم.
در این گزارش، سه اثر شاخص را در سه سطح مختلف بررسی کردهایم که هر کدام از زاویهای متفاوت به مسئله وحدت شیعه و سنی پرداختهاند:
همبستگی مذاهب اسلامی/ محمدتقی قمی (ترجمه و تلخیص: سید مرتضی جزایری)/ موسسه انتشارات امیرکبیر
علامه محمدتقی قمی، بنیانگذار «دارالتقریب بینالمذاهب الاسلامیة» در قاهره و از پیشگامان گفتوگوی بین شیعه و اهلسنت در دوره معاصر است. این کتاب شامل مباحثات، مکاتبات، مقالات و خاطرات مرتبط با روند شکلگیری ایده تقریب در قاهره و تعامل بزرگان شیعه با علمای برجسته الازهر (بهویژه شیخ محمود شلتوت) است. مطالعه این کتاب دیدی روشن و تاریخی درباره ضرورت همزیستی مسالمتآمیز، زمینههای مشترک عقیدتی و تلاشهای خستگیناپذیر مصلحان جهان اسلام به مخاطب عمومی و علاقهمندان به تاریخ معاصر اسلامی ارائه میدهد.
وحدت اسلامی، چیستی و موانع/ محمدعلی تسخیری/ نشر مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
آیتالله تسخیری از چهرههای کلیدی گفتوگوهای میانمذهبی در جهان معاصر بود. این کتاب با بیانی روان و ساختاری منظم، ابتدا مفهوم دقیق و اصولی «وحدت» را تبیین کرده و توضیح میدهد که تقریب به معنای دست کشیدن از عقاید نیست، بلکه تمرکز بر مشترکات کلان امت اسلام در برابر چالشهای بیرونی است. کتاب همچنین به بررسی موانع فرهنگی، تعصبات مذهبی، قرائتهای تکفیری و راههای برونرفت از تنشهای فرقهای میپردازد و برای مخاطبانی که میخواهند تصویری کاربردی و معاصر از گفتمان وحدت داشته باشند، بسیار مناسب است.
الفقه المقارن (بررسی تطبیقی احکام فقهی میان مذاهب اسلامی)/ محمدجواد مغنیه/ بوستان کتاب قم
این اثر یک شاهکار تخصصی در حوزه فقه تطبیقی و گفتوگوی علمی میان مذاهب اسلامی (امامیه، حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی) است. علامه مغنیه با نگاهی اجتهادی، دقیق و به دور از تعصبات مذهبی، آرای فقهی هر پنج مذهب را در ابواب مختلف عبادات و معاملات در کنار هم قرار داده و مبانی استدلالی هر یک را بررسی کرده است. این کتاب نشان میدهد که بخش عمدهای از اختلافات فقهی، ماهیت علمی و روششناختی دارد و وجود تفاوت دیدگاه در مسائل فرعی نشانه پویایی اجتهاد اسلامی است. این اثر برای پژوهشگران، طلاب و دانشجویان علوم اسلامی و حقوق بسیار کاربردی و مرجع است.