کارنامه عملکرد اقتصادی دولت و برنامههای دو سال آینده، موضوعاتی بودند که مسعود پزشکیان در هیچیک از سه قسمت فیلمهای موسوم به «گفتوگو با مردم» مطرح نکرد. سانسور وضعیت اقتصادی در اظهارات پزشکیان، آثار عملکرد دولت در مدیریت اقتصاد کشور را پنهان نمیکند. عقبگرد اقتصاد در تقریباً تمامی شاخصهای اقتصادی و ثبت بدترین رکوردها در برخی از آنها، جایی برای دفاع از کارنامه اقتصادی دولت چهاردهم باقی نگذاشته است. همین دست خالی دولت باعث شد حتی در گفتوگوی اقتصادی هم خبری از تشریح وضعیت کنونی اقتصاد، اقدامات انجامشده و برنامههای آتی نباشد.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ در حالی که سالهاست مسائل اقتصادی به دغدغه نخست کشور تبدیل شده، تا جایی که حتی مباحث سیاست داخلی و خارجی نیز با نگاه به مسائل اقتصادی مطرح میشود، چشمپوشی پزشکیان از پرداختن به این موضوعات را نمیتوان اتفاقی دانست. رشد اقتصادی، تورم، رشد نقدینگی، فقر، چاپ پول و کسری بودجه؛ اینها کلیدواژههایی هستند که مسعود پزشکیان دو سال پیش، در جریان انتخابات سال ۱۴۰۳، زیاد از آنها استفاده میکرد. اکنون اما در فیلم ضبطشدهای که تیم رسانهای وی نام آن را «گفتوگو» گذاشته، پزشکیان حتی یک بار به این شاخصها اشاره نکرد. راز این سکوت را باید در لابهلای آمارهای اقتصادی جستوجو کرد؛ جایی که تمام شاخصهای کلیدی اقتصاد از روند رو به افول اقتصاد در دو سال اخیر حکایت دارند.
تورم نقطهبهنقطه مصرفکننده از ۳۱.۲ درصد در آغاز دولت به ۸۷.۹ درصد رسیده و تورم خوراکیها نیز از ۲۳.۸ درصد طی دو سال به ۱۲۸.۱ درصد افزایش یافته؛ این یعنی سفره مردم در سال دوم دولت چهاردهم با یک شوک بیسابقه روبهرو شده است. تورم تولیدکننده از ۲۳.۸ درصد به ۶۵ درصد افزایش یافته است. همچنین، در حالی که دولت سیزدهم اقتصاد را با رشد مثبت ۳.۱ درصد تحویل داد، رسیدن به رشد منفی ۰.۷ درصد نشاندهنده ورود به یک رکود عمیق است. این افت رشد در کنار تورم ۸۸ درصدی، مصداق بارز «رکود تورمی» است. رشد پایه پولی از ۱۸.۷ درصد به ۶۱.۵ درصد رسیده است. همچنین رشد ۵۲ درصدی نقدینگی، بنزینی است که بر آتش تورم نقطهبهنقطه ۸۷.۹ درصدی ریخته شده است.
همزمان، نرخ بیکاری از ۷.۵ به ۹.۱ درصد رسیده و جمعیت شاغل نسبت به شروع به کار دولت کاهش یافته و جمعیت بیکار و غیرفعال، مجموعاً حدود دو میلیون نفر افزایش یافته است. این موارد و بسیاری موارد دیگر باعث شده پیدا کردن نقطهای سفید در کارنامه اقتصادی دولت پزشکیان، حتی برای تیم رسانهای وی نیز تقریباً غیرممکن باشد. همین وضعیت بحرانی اقتصاد بود که باعث شد تیم رسانهای دولت، بهجای پرسیدن از وضعیت اقتصادی و اقدامات و برنامههای دولت، وقت برنامه را صرف حاشیههایی نظیر دمای هوای محیط، درختکاری پزشکیان در پاکستان و… کند.
مسیر رو به رشد اقتصاد، نزولی شد
دولت پزشکیان صرفاً وضعیت شاخصهای اقتصادی را بدتر نکرد، بلکه مسیر اقتصاد کشور را از رشد به افول تغییر داد. روند نزولی تورم و عوامل آن، از جمله رشد نقدینگی، به روند صعودی تبدیل شد و همزمان، رشد مثبت اقتصادی منفی شد. ناگفته پیداست تغییر ریل اقتصاد یک کشور از روند نزولی به روند رو به رشد، بهمراتب دشوارتر و زمانبرتر از تغییر وضعیت چند شاخص اقتصادی است. حتی اگر دولت پزشکیان همین امروز به کار خود پایان دهد، تغییر مسیر اقتصاد ایران از روند رو به افول فعلی به رشد تدریجی دوران دولت شهید رئیسی، بهمراتب بیش از دو سال زمان خواهد برد.
اقتصاد با مردم سنجیده میشود
اردوان اکبرپور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، میگوید: ارزیابی عملکرد دستگاههای اقتصادی صرفاً بر اساس آمار و گزارشهای رسمی امکانپذیر نیست؛ بلکه آنچه برای مردم و فعالان اقتصادی اهمیت دارد، آثار عملی این سیاستها در زندگی روزمره، ثبات بازار و بهبود فضای کسبوکار است. اگر سیاستها به کاهش پایدار تورم، ثبات نرخ ارز، تسهیل روند تأمین ارز مورد نیاز بخش تولید و افزایش قدرت خرید مردم منجر شود، میتوان از موفقیت این سیاستها سخن گفت؛ اما اگر تولیدکنندگان و مردم همچنان با مشکلات ارزی، نوسانات بازار و فشارهای معیشتی مواجه باشند، طبیعی است که انتظار داشته باشند پیگیری اقدامات مؤثرتری در دستور کار قرار گیرد.