در شورای دربار، وقتی بحث جنگ با روسیه پیش آمد، فتحعلیشاه از قائممقام نظر خواست. قائممقام ابتدا سکوت کرد، اما با اصرار شاه، پرسید:
«عایدی و مالیات دولت ایران چقدر است؟»
شاه پاسخ داد: «حدود شش کرور.»
سپس پرسید: «عایدی دولت روسیه چقدر است؟»
شاه گفت: «شنیدهام حدود ششصد کرور.»
قائممقام در پاسخ گفت: «عقل حکم میکند کسی که شش کرور عایدی دارد، با کسی که ششصد کرور عایدی دارد، به جنگ برنخیزد.»
سخنان اخیر یکی از نمایندگان مجلس در مورد توان اقتصادی ایران در برابر آمریکا، بیشباهت به اینگونه استدلالها نیست؛ استدلالهایی که به جدا شدن منطقه قفقاز از ایران انجامید. چقدر باید هزینه حاکمیت تفکر قاجاری را بدهیم؟ مولفه اصلی این تفکر، فقدان ایمان و غیرت است. و چقدر خوب است که این حضرات اصول دین خود را علنی میکنند؛ شامل بیمعنیبودن استقلال، عدم تبعیت از منویات رهبری، ترس و مرعوببودن از غرب و…
از معجزات امامین انقلاب این بوده است که با وجود تسلط این حضرات بر امور کشور، شهدا این سرزمین را به قدرت جهانی تبدیل کردند و اسلام و مکتب اهلبیت بر صدر جهان ایستاد.
پس از آنکه نادرشاه بخش بزرگی از ایران را از اشغال عثمانیان آزاد کرد و روسها هنوز بخشهایی از سواحل خزر را در اختیار داشتند، سفیر روسیه مدتی در اردوی نادر منتظر دیدار بود. نادر عمداً او را معطل کرد تا عظمت قدرت نظامی خود را به او نشان دهد. سرانجام سفیر را به حضور پذیرفت. نادرشاه روی زمین نشسته بود، لباسش از آثار نبرد خونآلود بود و با همان دستهای آلوده به خون، نان و پیاز میخورد. سپس رو به سفیر کرد و گفت:
«خواستم ببینی مردی که با دستهای خونآلود چنین غذا میخورد، از جنگ و خونریزی هراسی ندارد. به امپراتور خود بگو اگر روسها سرزمینهای ایران، بهویژه گیلان و دیگر نواحی اشغالی را تخلیه نکنند، خودم آنان را بیرون خواهم کرد.»
در روایت دیگری نیز آمده است که نادر خطاب به نماینده روس گفت:
«به دولت خود اطلاع دهید که شهرهای دربند، باکو، شروان، گیلان و دیگر سرزمینهای ایران را بازگرداند؛ وگرنه با جارویی، همه روسها را از این سرزمینها بیرون خواهم ریخت.»
این تهدید صرفاً لفظی نبود. نادرشاه با پیروزیهای نظامی خود و فشار دیپلماتیک، روسیه را وادار کرد طبق پیمانهای رشت (۱۷۳۲) و گنجه (۱۷۳۵) بیشتر سرزمینهای اشغالشده ایران در سواحل دریای خزر را تخلیه کند. این یکی از موفقترین دستاوردهای سیاست خارجی ایران در سده هجدهم به شمار میرود.
در توسعهطلبی روسیه در این سالها تفاوتی نبوده؛ اوضاع داخلی کشور هم که نادر ظهور کرد، بسیار نابسامان بود. فرق در حاکمان شجاع و ملی است. فرق است که نادر بر کشور حاکم باشد یا فتحعلی!