امیرشهشهانی

اظهارات تازه اسکات بنست، وزیر خزانهداری دولت ترامپ، اعترافی صریح به ماهیت نگاه واشنگتن به هرگونه امتیاز احتمالی در قبال ایران است. بنست که همچون دیگر اعضای دولت ترامپ یکی از جنجالیترین و هتاکترین چهرههایی است که تاکنون بر کرسی وزارت خزانهداری آمریکا نشسته، با وقاحتی کمنظیر میگوید معافیت تحریمهای نفتی ایران چیزی شبیه «دادن یک هویج» است؛ هویجی که هر لحظه میتوان آن را پس گرفت.
پیش از او نیز دونالد ترامپ و جیدی ونس همین خط را دنبال کرده بودند و ایرانیها را «ملت گرسنه» خواندند. ترامپ حتی با لحنی تحقیرآمیز اعلام کرد ایران قرار است از محل داراییهای آزادشده، گندم، سویا و ذرت را از کشاورزان آمریکایی خریداری کند تا مشکل گرسنگی ایرانیان را حل کند.
ویژگی دولت ترامپ آن است که برخلاف برخی دولتهای پیشین آمریکا، حتی زحمت حفظ ظاهر را نیز به خود نمیدهد. آنان صریح میگویند اگر امتیازی بدهند، باید هر زمان که خواستند بتوانند آن را پس بگیرند؛ اما در مقابل، از ایران تعهداتی مطالبه میکنند که بازگشتپذیر نیست. باز شدن تنگه هرمز و پایان دادن به بحران انرژی جهانی، نابودسازی ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد و سایر مطالبات راهبردی، اقداماتی نیست که در شرایط پرالتهاب منطقه و با احتمال بالای درگیری در بازه یکی دو سال آینده، امکان جبران سریع آن وجود داشته باشد. نتیجه چنین معاملهای تنها رفع نگرانیهای راهبردی واشنگتن و متحدانش خواهد بود، نه تأمین منافع ایران.
در کنار این زیادهخواهی، ادبیات مقامات آمریکایی نیز تغییری نکرده است. از هگست و بنست گرفته تا ونس، روبیو و شخص ترامپ، همگی همچنان با همان زبان تهدید، تحقیر و زورگویی سخن میگویند. محور مشترک همه این اظهارات نیز نه صرفاً فشار بر دولت، بلکه تحقیر ملت ایران و نظام جمهوری اسلامی است.
در چنین شرایطی، افکار عمومی انتظار دارد پاسخ مسئولان کشور متناسب با این سطح از گستاخی باشد؛ پاسخی که هزینه جنگ روانی دشمن را بالا ببرد. اما متأسفانه مواضع سادهاندیشانه و بسیار ضعیف و نسنجیده مسعود پزشکیان، نهتنها بازدارنده نیست، بلکه هر بار خوراک تازهای برای عملیات روانی ترامپ و همپیمانانش فراهم میکند.پزشکیان بدون تفکر درباره پیامد سخنان خود مواضعی را اتخاذ می کند که ترامپ سریعا آن را به دروغ گرسنگی ملت ایران معرفی و از آن اهرم جدیدی برای خود میسازد. وقتی طرف مقابل آشکارا از «هویجی» سخن میگوید که هر زمان اراده کند آن را پس میگیرد، سادهلوحی است اگر کسی چنین وعدههایی را نشانه تغییر رفتار آمریکا یا آغاز فصلی تازه در روابط دو کشور تصور کند.