پیام اخیر رهبر انقلاب به مناسبت سالروز تشکیل مجلس، با تأکید بر ثبات اقتصادی، کاهش تورم و امیدآفرینی، بار دیگر نقش تعیینکننده قوه مقننه را برجسته کرد با این حال روحالله ایزدخواه، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، تعطیلی جلسات را بلاوجه دانست و بر نظارت الزامآور تأکید کرد؛ یک کارشناس اقتصادی نیز نیز از کمکاری دولت در اجرای برنامه هفتم و بیتفاوتی مجلس نسبت به ترکفعلها انتقاد کرد.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ اقتصاد ایران طی دو دهه اخیر با چالشهای درهمتنیدهای روبهرو بوده است؛ چالشهایی که آثارشان بهصورت مستقیم در زندگی روزمره مردم، از کاهش قدرت خرید تا نگرانی نسبت به معیشت خانوارها، نمایان شده است. تورم بالا، نوسان قیمتها، فشار بر تولید، کاهش سرمایهگذاری بهویژه در دهه ۹۰ و آسیبپذیری دهکهای پایین از مهمترین مسائلی است که امروز به دغدغه عمومی جامعه تبدیل شده و ضرورت تصمیمگیریهای مؤثر، هماهنگ و آیندهنگر را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است. پیام حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، به مناسبت ۷ خرداد و سالروز تشکیل نخستین دوره مجلس را میتوان یکی از صریحترین و در عین حال واقعبینانهترین پیامها درباره اولویتهای امروز کشور دانست؛ پیامی که در آن، هم بر حفظ وحدت ملی و هم بر ضرورت توجه مستقیم به مسائل اقتصادی و معیشتی مردم تأکید شده است. یکی از مهمترین نکات این پیام، تأکید بر ثبات اقتصادی، کاهش تورم، مدیریت نقدینگی و امیدآفرینی است. مجلس شورای اسلامی در این میان جایگاه ویژهای دارد؛ چراکه نهتنها نهاد قانونگذاری کشور، بلکه محل انعکاس مطالبات عمومی و صدای مردم است. طبیعتاً جامعه انتظار دارد نمایندگان بیش از هر موضوع دیگری بر دغدغههای معیشتی، اشتغال، مسکن، تورم و رونق تولید تمرکز کنند. این انتظار ناشی از اهمیت و جایگاه بالای قوه مقننه در ساختار تصمیمگیری کشور است.
مجلس باید خطش را از مطالبات مردم بگیرد
روحالله ایزدخواه، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، در گفتوگو با «نوبنیاد» با اشاره به پیام رهبر انقلاب اظهار کرد: در پیام رهبری آمده است که مجلس باید محل تحقق اراده ملت باشد؛ بنابراین مطالبات مردم باید سرلوحه کار مجلس قرار بگیرد و مجلس در واقع خط خود را از مطالبات مردمی بگیرد.
وی افزود: رهبر انقلاب در ادامه فرمودند مجلس باید خط مقدم تحول و پیشرفت کشور باشد؛ بنابراین مجلس باید در بهبود وضعیت اقتصادی، فرهنگی و تحول در ساختارها، متناسب با ارتقای تراز ملت مبعوثشده، حرف اول را بزند، ریلگذاری کند و نقشه راه حرکت برای دولت و کشور را ترسیم و تعیین نماید. لازمه این موضوع این است که مجلس، همانطور که رهبری فرمودند، فعال باشد، کار مضاعف کند، ابتکار عمل داشته باشد و بتواند نقش حیاتی خود را ایفا کند.
ایزدخواه درباره نقش مجلس در بهبود معیشت مردم و مهار تورم نیز گفت: نخست یک نظارت دقیق و الزامآور لازم است؛ نظارتی که جلوی ترکفعلها و کمکاریهای دولت را بگیرد. همچنین باید برای بهبود ساختارهای اقتصادی و رفع نواقص ساختاری، مجلس به نحوی اقدام کند که گرانیها و تورم ریشهکن شود. مثلاً در نظام توزیع، ساختار دلالی یکی از عوامل اصلی گرانسازیهاست که باید رفع شود یا در بحث ارز، اصلاح سیاستهای ارزی عامل دیگری است که باید اصلاح گردد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با انتقاد از تعطیلی مجلس در روزهای اخیر اظهار کرد: این تعطیلی بهنظرم بلاوجه و غیرقانونی است. مجلس حتی باید در شرایط جنگی دو برابر شرایط عادی فعالیت کند و بهصورت مضاعف فعال باشد؛ بنابراین به نظر ما مسائل امنیتی نباید باعث تعطیلی مجلس شود. راهکارهای دیگری وجود دارد که باید جایگزین شود، اما اینکه صحن علنی مجلس تعطیل باشد و فرایند قانونگذاری و نظارت مجلس مختل گردد، موضوعی است که ما هم به آن اعتراض داریم. وی درباره لزوم نظارت بر بازار و مقابله با گرانیهای اخیر گفت: بخش بزرگی از این گرانیها غیرواقعی و تصنعی است. در واقع اخلالگران اقتصادی امروز بهشدت فعال شدهاند و در شرایط تعطیلی مجلس در حال سوءاستفاده هستند. دولت هم کنترل لازم را روی این شرایط ندارد. به نظر ما قوه قضاییه باید برخورد کند و در این شرایط، با کسانی که باعث گرانی میشوند، باید به عنوان جرم جنگی برخورد شود.
از ترکفعلهای اقتصادی تا فراموشی برنامه هفتم
حسنخانی، کارشناس مسائل اقتصادی، با اشاره به پیام رهبر انقلاب درباره نقش مجلس در حل مسائل اقتصادی به نوبنیاد گفت: جنگ، کودتا و اتفاقاتی که سال گذشته رخ داد، نتیجه مستقیم ترکفعلهای انباشتهشده اقتصادی است؛ یعنی اگر در کشور ترکفعل اقتصادی، چه از سمت دولت و چه در حوزه پیگیریهای مجلس و نهادهای نظارتی نداشتیم، شاید بتوان با قاطعیت گفت که اصلاً جنگ، کودتا و طمع دشمن اتفاق نمیافتاد. وی با اشاره به برنامه هفتم بیان کرد: آقای پزشکیان در زمان انتخابات اعلام کرد که برنامه اصلی دولت او اجرای برنامه هفتم است، اما متأسفانه آنچه در این دو سال (از آغاز به کار دولت چهاردهم) رخ داده، حاکی از مغفول ماندن این برنامه است. برنامهای که در ماده اول هر ۲۴ فصل آن دارای سنجه عملکردی است، اما تقریباً به هیچکدام از آنها عمل نشده است.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: ممکن است بگویند این برنامه از ابتدا سختگیرانه نوشته شده یا جنگ و کودتا رخ داد و قابل پیشبینی نبود، اما دولت چهاردهم از زمانی که رأی آورد، محتوای برنامه را میدانست. برنامه هفتم در تیرم ۱۴۰۳ ابلاغ شده و دولت با علم به این موضوع مسئولیت را پذیرفته است؛ بنابراین از دولت پذیرفته نیست که بگوید برنامه سختگیرانه بوده یا به دلیل جنگ نتوانست آن را اجرا کند. او با اشاره به برخی مواد برنامه هفتم اظهار کرد: برنامه هفتم میگوید تمامی دستگاههای اجرایی، نهادهای عمومی غیردولتی و اشخاص حقیقی و حقوقی باید تمام جریان ارزی و داراییهای خود را ذیل کنترل بانک مرکزی قرار دهند، اما این مسئله متأسفانه در کشور معطل مانده است.
حسنخانی تصریح کرد: اینجاست که مجلس باید ورود کند. مجلس قرار نیست دولت را تضعیف کند، بلکه باید با نیت همراهی و کمک به دولت در اجرای برنامه هفتم که آقای پزشکیان نیز بر آن تأکید داشت، نظارت کند. وقتی دولت کاری انجام نمیدهد و مجلس هم هیچ واکنشی نشان نمیدهد، نتیجه همین وضعیتی میشود که اکنون شاهد آن هستیم.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: وقتی رهبر انقلاب میفرمایند مجلس باید همراهی و کمک کند، یکی از مهمترین وجوه این همراهی همین نظارتهاست. یک رئیس مجلس و یک نماینده باید از رئیسجمهور بپرسد که چرا فلان بند یا ماده برنامه اجرا نشده است؛ یا از وزیر اقتصاد درباره ماده ۳ برنامه هفتم که مهمترین ماده در حوزه تأمین مالی و جهتدهی اقتصاد است، مطالبه کند. مجلس باید در حوزه ترکفعلهای انباشتهشده، با نیت همراهی و تقویت دولت اقدام کند. این اقدام میتواند تذکر، سؤال یا حتی استیضاح باشد و هیچ اشکالی ندارد که در شرایط جنگی، وزیری به دلیل عمل نکردن به وظایف ذاتی خود استیضاح شود. با این کار هیچ رکنی از اسلام جابهجا نمیشود.
او تأکید کرد: تعطیلی جلسات مجلس نباید رخ دهد. در شرایط جنگی، تعطیلی به معنای کنار گذاشتن مسئولیتها اصلاً درست نیست. مجلس باید حتی در بستر اینترنت ملی جلسات غیرحضوری برای رایزنی و دریافت گزارش برگزار کند. مجلس در این زمینهها، بهویژه طی دو سه ماه اخیر، کمکاری داشته است؛ حتی اگر بسیاری از دستگاهها تعطیل باشند، مجلس نباید تلاش و پیگیری خود را متوقف کند.
چرا نشانی از اقتصاد جنگی دیده نمیشود؟
حسنخانی تاکید کرد: مسیر و جهت حرکت مجلس باید بهسمتی باشد که ترکفعلهای انباشتهشده در کشور کاهش یابد. متأسفانه ما دو جنگ و یک کودتا را تجربه کردیم، اما روند اجرایی کشور همچنان مثل شرایط عادی و مانند کشورهای سوئیس و لوکزامبورگ اداره میشود؛ انگار نه اتفاقی افتاده و نه ۵۴ مقام سیاسی و نظامی کشور ترور شدهاند. اما در داخل کشور همچنان هر نوع وارداتی انجام میشود. امروز اجاق گاز برقی آمریکایی در بازار کشور وجود دارد. این کالاها از چه مسیری وارد میشوند؟ مگر کشور ما نباید در شرایط جنگی، اقتصاد جنگی داشته باشد؟ پس چرا هیچ نشانی از اقتصاد جنگی در کشور دیده نمیشود؟ وقتی از فرمان ولی جامعه اطاعت نشود، نتیجه همین خواهد شد.