بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، کشاورزی در ایران را در حال سقوط میدانست و توصیههای لازم در جهت حفظ و توسعه آن را به مسئولان نظام کرده بودند. ایشان معتقد بودند که استقلال فرهنگی و سیاسی کامل نمیشود، مگر زمانی که استقلال کشاورزی به وجود آید. ایشان طی بیانی میگوید: «مسأله کشاورزی ما در رأس همه امور است» و در بیان دیگری آورده است: «برای مملکت اسلامی عار است که دستش را دراز کند طرف آمریکا… ما باید خودکفا بشویم».
اما امام چرا چنین احساس خطری از حوزه کشاورزی داشت و چرا به عنوان یک عالم دینی انقلابی و رهبر جامعه بر خودکفایی بخش کشاورزی تأکید داشتند؟ حضرت امام (ره) شاهد روی کار آمدن دیکتاتوری مثل رضاخان بودند؛ پذیرش وی به سبب فروپاشی اجتماعی ایجاد شده توسط انگلیسیها با قحطی مصنوعی سالهای جنگ جهانی اول و کشتار مردم ناشی از بیماری و گرسنگی بود. و در دوران محمدرضا، اصلاحات ارضی را پایهگذار وابستگی دائمی کشور دید.
کشوری که تولیدکننده غذای خود بود و صادر هم میکرد، با نابودی اقتصاد کشاورزیاش روبرو شد و غذای مردم میبایست وارد می شد. همین وضع با سرعت با تغییرات سریع روشهای درمانی در دارو اتفاق افتاد؛ ما که خود مکتب طبی ارزانقیمتی داشتیم، به داروهای گرانقیمت وارداتی وابسته شدیم. و این برنامه درازمدت دشمن برای وابسته نگاه داشتن کشور به ارز خارجی بود.
متأسفانه آن سیاستهای غلط با اقدامات اشتباه ادامه دار در سالهای پس از انقلاب در تقسیم اراضی کشاورزی، عدم مدیریت منابع آب، تغییر ذائقه غذایی مردم و اشتباهات مکرر و بعضاً عمدی همراه با رانت و فساد، باعث تشدید وابستگی کشور در این دو حوزه مهم شده است. امروز ما به عنوان یک کشور اصلی که در گذشته تولیدکننده پروتئین و غلات و نخ و گیاه دارویی، متأثر از تحریمها و عملیات روانی دشمن در قیمت گوشت، لباس و غذا و دارو هستیم. اگر نیاز جدی ما به واردات نبود، امروز دشمن هیچ طمعی برای فشار شدید اقتصادی به مردم نداشت یا آن فشار اثرگذار نبود.
ما تولیدکننده کود، بذر بومی و پروتئین (هم قرمز و هم سفید)، گندم و جو، حبوبات، صیفیجات، انواع میوه و… بودهایم و امکان برگشت به آن را داریم. منابع مالی هنگفتی که صرف واردات میکنیم، اگر با سیاستهای درست ابزار توسعه پایدار بخش کشاورزی کنیم و با رانت و فساد گسترده این بخش با جدیت و بدون تعارف مبارزه کنیم، ۱۵۰ میلیون نفر را با ظرفیتهای این کشور میشود غذا داد. شاید این جنگ تلنگری برای جراحی عمیق این بخش باشد.
بقای استقلال سیاسی نظامی کشور منوط به اصلاح جدی بخش کشاورزی و دارو و درمان ماست وگرنه همیشه از این نظر تهدید خواهیم شد.