حواشی مربوط به سیاست موسوم به «تکنرخیسازی ارز» همچنان ادامه دارد.
به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ دیماه سال گذشته بود که دولت این سیاست را به اجرا گذاشت. حذف ارز ترجیحی، افزایش بیش از ۵۰ درصدی نرخ ارز تجاری در مرکز مبادله و نزدیک کردن آن به نرخ بازار آزاد، اقداماتی بود که با هدف «حذف رانت و تکنرخی شدن ارز» انجام شد. در همان زمان، بسیاری از کارشناسان نسبت به تبعات این اقدام بر تورم و تولید در کشور هشدار دادند.
طی هفتههای اخیر، با انتشار آمارها و نمایانتر شدن آثار سیاست ارزی دی ماه، تیم رسانهای دولت و رسانههای نزدیک به آن، موجی از تولیدات رسانهای را آغاز کردهاند که مضمون اصلی آن، معرفی «جنگ» بهعنوان عامل اصلی تورم اخیر است. در ادامه این پروژه، صفحه شخصی مسعود پزشکیان که توسط تیم شورای اطلاعرسانی دولت اداره میشود، چهارشنبه هفته گذشته نوشت: «از افزایش قیمتها مطلع هستم. بخشی از آن مربوط به تغییر قیمت مواد اولیه یا مشکلات مرتبط با جنگ ظالمانهای است که مردم میدانند؛ اما گرانفروشی و احتکار قابلتحمل نیست.» گردانندگان صفحه شخصی پزشکیان، بدون اشاره به تأثیر سیاست بانک مرکزی در افزایش نرخ ارزِ کالاهای اساسی در دیماه سال گذشته، بر موضوع «گرانفروشی» تأکید کرده و نوشتند: «از وزیر دادگستری خواستم با هماهنگی قوه قضائیه، با هرگونه تخلف که آرامش جامعه را برهم میزند، برخورد جدی شود.»
تلاش تیم رسانهای دولت برای انحراف افکار عمومی از تأثیر سیاستهای اقتصادی بر گرانیهای اخیر و معرفی جنگ بهعنوان عامل اصلی مشکلات، در حالی انجام شد که تنها یک روز پیش از آن، وزیر جهاد کشاورزی تأثیر گرانفروشی بر افزایش قیمتها را ناچیز خوانده بود. غلامرضا نوری قزلجه، روز سهشنبه ۱۵ اردیبهشت، در جمع خبرنگاران گفت: «اتفاقی که افتاده این است که هرچند امروز میگوییم تخممرغ نسبت به دو ماه قبل گران شده است، اما قیمت آن به شکلی است که تولیدکننده متضرر نشود و تولیدش ادامه یابد.» وی افزود: «در حوزه کالاهای اساسی گرانفروشی فاحشی نداریم، هرچند ممکن است تخلفات جزئی رخ دهد که در این زمینه اکیپهای نظارتی تعزیرات حکومتی و وزارت صمت بهطور کامل فعال هستند.» اشاره نوری قزلجه به قیمت مرغ و تخممرغ از آن جهت اهمیت دارد که این اقلام نقش مهمی در سفره خانوار ایرانی داشته و منبع اصلی تأمین پروتئین جامعه محسوب میشوند.
درست یک روز پس از اظهارات وزیر جهاد کشاورزی، مرکز آمار ایران گزارش داد که هر سه شاخص تورم تولیدکننده مرغداریهای صنعتی کشور در زمستان سال گذشته نسبت به پاییز افزایش یافته است. طبق این گزارش، تورم فصلی تولیدکننده مرغداریهای صنعتی در زمستان گذشته به ۴۱.۶ درصد رسید که در مقایسه با پاییز (۱۰.۹ درصد)، رشدی ۳۰.۷ واحد درصدی را نشان میدهد. همچنین تورم نقطهبهنقطه تولید مرغ ۱۰۸.۴ درصد بوده که در مقایسه با پاییز (۴۲.۵ درصد)، افزایش ۶۵.۹ واحد درصدی داشته است. این ارقام، تأثیر سیاست «تکنرخی کردن ارز» بر تورم بخش تولید را بهخوبی آشکار میکند. با این حال، چالشهای بخش تولید کشور تنها به افزایش تورم محدود نشد؛ گزارشهای مرکز آمار نشان میدهد تولید گوشت مرغ در اسفند سال گذشته، نسبت به بهمنماه ۲۰ درصد کاهش یافته است.
جهش تورم و سقوط تولید، در دیگر منبع پروتئینی خانوار نیز مشهود است. گزارشهای مرکز آمار حاکی از آن است که هر سه شاخص تورم تولیدکننده (فصلی، نقطهبهنقطه و سالانه) در زمستان گذشته نسبت به پاییز حدود دو برابر شدهاند. مرکز آمار در گزارش دیگری اعلام کرد که مقدار عرضه گوشت قرمز در کشتارگاههای رسمی کشور در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به ماه پیش از آن (بهمن)، حدود ۸ درصد کاهش داشته است. این ارقام نشان میدهد دو قلم حیاتی در تأمین پروتئین خانوار، یعنی گوشت قرمز و مرغ، بهطور همزمان با افزایش تورم و کاهش تولید مواجه بودهاند.
علاوه بر این آمارها، بهتازگی گزارشی از سوی یک شرکت بزرگ تولیدکننده مرغ و تخممرغ منتشر شده که میزان رشد قیمت اقلام تولیدی این شرکت در اردیبهشت امسال را نسبت به دو ماه گذشته نشان میدهد. طبق گزارش این شرکت که در زنجیره تولید فعالیت دارد، قیمت هر قطعه جوجه یکروزه در اردیبهشتماه امسال نسبت به بهمن سال گذشته، رشدی ۴۳۵ درصدی داشته که به معنای جهشی بیش از ۵ برابری است. جزئیات بیشتر درباره میزان افزایش قیمت سایر محصولات این شرکت در نمودار گزارش درج شده است.
هدف دشمن، ایجاد نارضایتی است
مسعود پزشکیان رئیس جمهور در نشست با اصناف و بازاریان گفت که هدف نهایی دشمنان، ایجاد نارضایتی عمومی، کشاندن مردم به خیابانها، تضعیف ساختار حکمرانی و در نهایت تجزیه کشور بود، اما مردم ایران در کنار نیروهای نظامی، انتظامی و امنیتی، صحنه را به بهترین شکل مدیریت کردند و اجازه تحقق این سناریوها را ندادند. برخی مقامات آمریکا آشکارا از تشدید فشار اقتصادی بر مردم ایران با هدف ایجاد نارضایتی سخن میگویند، در حالی که همین جریانها مدعی دفاع از حقوق بشر هستند.