افتتاح ساختمان جدید کنسولگری آمریکا در اربیل واکنش های متفاوت و قابل توجهی در بین فعالین بین المللی داشته است. کنسولگریای که بهعنوان بزرگترین کنسولگری ایالات متحده در جهان شناخته میشود.این پروژه با هزینهای بیش از 795 میلیون دلار و در زمینی به وسعت 206 هزار متر مربع ساخته شده و توسط مایکل ریگاس، معاون وزیر خارجه آمریکا در امور مدیریت و منابع، رسماً افتتاح خواهد شد. به گزارش مرکز مطالعات عراق افتتاح کنسولگری جدید ایالات متحده آمریکا در اربیل را میتوان نقطه عطفی مهم در سیاست واشنگتن در عراق دانست؛ اقدامی که فراتر از گسترش معمول روابط دیپلماتیک است و نشانهای روشن از بازتعریف موازنههای نفوذ سیاسی، امنیتی و ژئوپلیتیکی در این کشور و منطقه به شمار میرود. اعلام افتتاح بزرگترین کنسولگری امریکا در جهان در اربیل، پیام روشنی برای بغداد، بازیگران منطقهای و قدرتهای بینالمللی دارد: اقلیم کردستان عراق بهعنوان فضایی نسبتاً باثبات، به نقطه اتکای راهبردی واشنگتن در عراق تبدیل شده است.این تحول بیانگر انتقال تدریجی تمرکز امریکا از بغداد به اربیل است؛ انتقالی که پرسشهایی اساسی درباره ماهیت این حضور، اهداف راهبردی آن و پیامدهایش برای روابط میان دولت مرکزی عراق و اقلیم کردستان ایجاد میکند. از منظر امریکا، اقلیم کردستان منطقهای با ثبات سیاسی نسبی، ظرفیت امنیتی قابل اتکا و موقعیتی ژئوپلیتیکی مهم است که میتواند در شرایط تشدید رقابتهای منطقهای، نقشی کلیدی ایفا کند.اهمیت کنسولگری امریکا در اربیل را میتوان در چند سطح تحلیل کرد: نخست، تثبیت حضور بلندمدت امریکا در اقلیم، که از طریق زیرساخت گسترده، ابعاد بزرگ و استانداردهای امنیتی بالای این کنسولگری نمایان است. دوم، تبدیل اربیل به یک مرکز دیپلماتیک منطقهای که وزن سیاسی اقلیم را افزایش داده و توجه نهادها و شرکتهای بینالمللی را جلب میکند. سوم، بازطراحی نقشه نفوذ امریکا در عراق بهگونهای که دیگر به بغداد محدود نباشد و اقلیم بهطور مستقیم در محاسبات سیاسی، اقتصادی و امنیتی واشنگتن جای گیرد.این تحول همچنین نشاندهنده گذار اقلیم کردستان از سیاستی واکنشی و دفاعی به سیاستی مبتنی بر ابتکار عمل است. اربیل موفق شده خود را بهعنوان شریک امنیتی و اقتصادی قابل اعتماد معرفی کند؛ بهویژه در شرایطی که امنیت انرژی، نفت و گاز به اولویتهای جهانی تبدیل شده است. این روند، مشروعیت بینالمللی اقلیم را تقویت کرده و نقش آن را در معادلات منطقهای پررنگتر میسازد.در مقابل، بغداد با رویکردی دوگانه به این اقدام مینگرد: از یک سو نگران پیامدهای حاکمیتی، کاهش نفوذ دولت فدرال و تقویت گرایشهای استقلالطلبانه است؛ و از سوی دیگر، واقعیت نقش تعیینکننده امریکا در موازنههای داخلی و منطقهای عراق را نمیتواند نادیده بگیرد. از این منظر، کنسولگری امریکا در اربیل هم میتواند ابزاری برای ایجاد توازن در برابر نفوذ دیگر بازیگران منطقهای باشد و هم منبعی برای نگرانی سیاسی و دیپلماتیک دولت مرکزی.برای امریکا، افتتاح این کنسولگری اهداف چندلایهای را دنبال میکند: مهار نفوذ رقبا، تحکیم همکاریهای امنیتی پس از داعش، ایجاد پایگاههای اتکای آینده، و حمایت از سرمایهگذاریهای کلان در حوزه انرژی، حملونقل و فناوری. واشنگتن همچنین اقلیم کردستان را الگویی از ثبات نسبی در مقایسه با سایر مناطق پرتنش عراق میداند.در سطح منطقهای و بینالمللی، این اقدام میتواند به تغییر موازنههای نفوذ منجر شود؛ برخی بازیگران منطقهای آن را تهدیدی برای نفوذ خود تلقی میکنند، در حالی که قدرتهای جهانی دیگر ناگزیر به بازنگری در نگاه خود به اربیل بهعنوان بازیگری در حال صعود خواهند بود. این حضور امریکایی همچنین میتواند سرمایهگذاریهای بینالمللی را در سایه تضمینهای سیاسی و امنیتی افزایش دهد.در مجموع، افتتاح بزرگترین کنسولگری امریکا در اربیل صرفاً یک رویداد تشریفاتی یا اداری نیست، بلکه آغاز مرحلهای جدید در جایگاه اقلیم کردستان، آینده سیاست عراق و موازنههای منطقهای است. اربیل در حال تبدیل شدن به محوری راهبردی در معادلات امنیتی، اقتصادی و سیاسی منطقه است و بغداد ناگزیر خواهد بود با اتخاذ سیاستی متوازن، این تحولات را بدون آسیب به وحدت کشور مدیریت کند.