پس از ۱۳۷۲ روز جنگ، چشمانداز صلح بهجای آسودگی، بیمِ فروپاشی همبستگی اروپایی را زنده کرده است؛ صلحی که میتواند اختلافها بر سر روسیه، آینده اوکراین و نقش آمریکا را دوباره شعلهور کند و اتحادی را که در آتش جنگ شکل گرفت، از درون تهی سازد.
اکونومیست در گزارشی پس از ۱۳۷۲ روز جنگ، چشمانداز صلح را بررسی کرده است. دیپلماسی شتابزده آمریکا و روسیه، اروپاییها را از مذاکرات کنار گذاشته و خشمگین کرده است. اوکراین از توافق مشکوک کنار کشیده، اما روزی صلحی حاصل خواهد شد. این لحظه آسودگی میآورد، اما برای اروپا پیامدهای سختی دارد: جنگ متحد کرد؛ پایانش اتحاد را فرو میپاشد.
چهار سال جنگ، اروپا را به وحدتی کمسابقه رساند. شوک خشونت روسیه، احساس مشترک را از اسکاندیناوی تا مدیترانه گسترش داد. آلمان روحیه صلحطلبانه را کنار گذاشت. ۲۷ کشور عضو، پناهجویان را پذیرفتند، سلاح و پول فرستادند، مسیر عضویت اوکراین را گشودند و ۲۰ بسته تحریم علیه روسیه اعمال کردند. اتحادیه گاهی کند بود، اما برای زلنسکی مایه امید شد.
این اتحاد—جز مجارستان—پس از صلح پابرجا نمیماند. برای بالتیک، فنلاند و لهستان، آتشبس اضطراب میآورد: روسیه نیروهایش را برای کارزار بعدی آزاد میکند. سربازان اوکراینی سپر بودند؛ پس از صلح برچیده میشوند. شرق اروپا انزوای شدیدتر روسیه میخواهند، غرب اما بازگشت به وضعیت عادی و کاهش هزینههای دفاعی. این دو دیدگاه در یک اتحادیه کنار هم نمیمانند.
طرح صلح آمریکا-روسیه، روسیه را به جامعه جهانی—شاید G8—بازمیگرداند و تحریمها را لغو میکند. این برای غرب اروپا دستاویز ازسرگیری تجارت با روسیه میشود.
خطوط سیاسی در پارلمانها ترسیم میشود. راستگرایان پوپولیست به روسیه نزدیکترند. در آلمان ممکن است خواستار واردات گاز روسیه شوند؛ لهستان و استونی این را خیانت میدانند.
اوکراین ورشکسته خواهد بود. اروپا کشوری فقیر کنار خود نمیخواهد. همدلی جنگزده ادامه نمییابد. پناهجویان باید بازگردند؟ هزینه بازسازی را کی میپردازد؟ اروپا به ۱۰۰ میلیارد یورو دارایی مسدودشده روسیه چشم دارد، اما آمریکا هم سهم میخواهد.
بزرگترین اختلاف با آمریکا است. اروپاییها اتحاد آتلانتیک را غیرقابل اتکا میدانند. بحث استقلال استراتژیک—که ماکرون ناتو را «مرگ مغزی» خوانده بود—بازمیگردد. جنگ آن را سرکوب کرده بود؛ صلح آن را زنده میکند.